«Έχω χαμηλά αιμοπετάλια, τι να τρώω;» είναι μια συχνή ερώτηση όταν μια εξέταση αίματος δείξει μειωμένο αριθμό αιμοπεταλίων. Η διατροφή μπορεί να υποστηρίξει τη φυσιολογική παραγωγή κυττάρων του αίματος, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει έλλειψη θρεπτικών συστατικών όπως η βιταμίνη Β12, το φυλλικό οξύ ή ο σίδηρος. Ωστόσο, δεν υπάρχει συγκεκριμένη τροφή που να ανεβάζει άμεσα τα αιμοπετάλια σε όλους.

Τα χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες. Για αυτό, όταν ο αριθμός τους είναι μειωμένος, χρειάζεται να εντοπιστεί η αιτία και να ακολουθηθούν οι οδηγίες του γιατρού. Η διατροφή δεν αντικαθιστά την ιατρική αντιμετώπιση της θρομβοπενίας.

Στη διατροφή ενός ατόμου με χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να είναι σημαντικές τροφές που περιέχουν:

φυλλικό οξύ (βιταμίνη Β9)
βιταμίνη Β12
σίδηρο
βιταμίνη C
επαρκείς πρωτεΐνες και συνολικά μια ισορροπημένη διατροφή

Χαμηλά αιμοπετάλια: Τι σημαίνει;

Τα αιμοπετάλια ή θρομβοκύτταρα είναι μικρά κυτταρικά στοιχεία του αίματος που συμμετέχουν στην πήξη. Όταν τραυματίζεται ένα αιμοφόρο αγγείο, τα αιμοπετάλια ενεργοποιούνται και συμβάλλουν στον σχηματισμό του θρόμβου που περιορίζει την αιμορραγία.

Ο χαμηλός αριθμός αιμοπεταλίων ονομάζεται θρομβοπενία. Η θρομβοπενία δεν αποτελεί από μόνη της συγκεκριμένη διάγνωση για την αιτία του προβλήματος. Μπορεί να σχετίζεται, μεταξύ άλλων, με μειωμένη παραγωγή αιμοπεταλίων, αυξημένη καταστροφή ή κατανάλωσή τους, ορισμένες λοιμώξεις, φάρμακα, ανοσολογικές παθήσεις ή άλλες καταστάσεις.

Επομένως, το ερώτημα «πώς ανεβαίνουν τα αιμοπετάλια;» δεν έχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το γιατί έχουν μειωθεί.

Πώς ανεβαίνουν τα αιμοπετάλια;

Για να αυξηθούν τα χαμηλά αιμοπετάλια πρέπει πρώτα να αντιμετωπιστεί, όπου είναι δυνατόν, η αιτία που προκάλεσε τη μείωσή τους. Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να χρειάζεται μόνο παρακολούθηση, ενώ σε άλλους απαιτείται αντιμετώπιση της υποκείμενης κατάστασης ή ειδική θεραπεία.

Όταν υπάρχει διατροφική ανεπάρκεια, η διόρθωσή της είναι σημαντική για τη φυσιολογική αιμοποίηση. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η λήψη περισσότερων βιταμινών ή μετάλλων αυξάνει αυτόματα τα αιμοπετάλια όταν δεν υπάρχει αντίστοιχη έλλειψη.

Χαμηλά αιμοπετάλια και διατροφή: Τι να τρώω;

Μια ισορροπημένη διατροφή παρέχει στον οργανισμό τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζεται για τη φυσιολογική παραγωγή κυττάρων του αίματος. Ιδιαίτερη σημασία έχουν η βιταμίνη Β12 και το φυλλικό οξύ, καθώς σοβαρή ανεπάρκειά τους μπορεί να επηρεάσει την αιμοποίηση.

Τροφές με φυλλικό οξύ

Το φυλλικό οξύ, γνωστό και ως βιταμίνη Β9, είναι απαραίτητο για τη σύνθεση του DNA και τη δημιουργία νέων κυττάρων. Η έλλειψή του μπορεί να προκαλέσει διαταραχές στην παραγωγή των κυττάρων του αίματος.

Καλές διατροφικές πηγές φυλλικού οξέος είναι:

σπανάκι και άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά
λαχανάκια Βρυξελλών
σπαράγγια
φασόλια και άλλα όσπρια
εμπλουτισμένα δημητριακά
πορτοκάλια και άλλα τρόφιμα που περιέχουν φυλλικό οξύ

Περισσότερες πληροφορίες για το φυλλικό οξύ παρέχει το Office of Dietary Supplements των National Institutes of Health (NIH).

Βιταμίνη Β12 και χαμηλά αιμοπετάλια

Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τον φυσιολογικό σχηματισμό των κυττάρων του αίματος και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος. Η σημαντική ανεπάρκεια Β12 μπορεί να προκαλέσει αιματολογικές διαταραχές και σε ορισμένες περιπτώσεις να συνοδεύεται από θρομβοπενία.

Τροφές που περιέχουν βιταμίνη Β12 είναι:

ψάρια και θαλασσινά
κρέας
αυγά
γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα
εμπλουτισμένα τρόφιμα

Σύμφωνα με το NIH Office of Dietary Supplements, οι ανάγκες σε βιταμίνη Β12 διαφοροποιούνται ανάλογα με την ηλικία και, μεταξύ άλλων, την εγκυμοσύνη και τον θηλασμό.

Βιταμίνη C

Η βιταμίνη C έχει σημαντικό ρόλο σε πολλές λειτουργίες του οργανισμού και βοηθά επίσης στην απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου από φυτικές τροφές.

Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C είναι:

πορτοκάλια και άλλα εσπεριδοειδή
ακτινίδια
φράουλες
πιπεριές
μπρόκολο
λαχανάκια Βρυξελλών

Η κατανάλωση τροφών με βιταμίνη C αποτελεί μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αυτόνομη θεραπεία για τα χαμηλά αιμοπετάλια.

Βιταμίνη D

Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για πολλές λειτουργίες του οργανισμού, μεταξύ των οποίων η υγεία των οστών και η φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Διατροφικές πηγές βιταμίνης D είναι μεταξύ άλλων:

λιπαρά ψάρια, όπως σολομός και σκουμπρί
κρόκος αυγού
ορισμένα εμπλουτισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα
εμπλουτισμένα τρόφιμα

Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή στοιχεία ώστε η βιταμίνη D να θεωρείται γενική θεραπεία για την αύξηση των αιμοπεταλίων.

Πώς ανεβαίνουν τα αιμοπετάλια με σίδηρο;

Ο σίδηρος είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης και τη φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού. Η έλλειψη σιδήρου σχετίζεται κυρίως με σιδηροπενία και σιδηροπενική αναιμία και δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με χαμηλά αιμοπετάλια χρειάζεται συμπλήρωμα σιδήρου.

Τροφές που περιέχουν σίδηρο είναι:

κρέας
θαλασσινά
φακές
φασόλια
σπανάκι
ξηροί καρποί
εμπλουτισμένα δημητριακά

Το NIH Office of Dietary Supplements επισημαίνει ότι οι ημερήσιες ανάγκες σε σίδηρο διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο και την περίοδο της ζωής.

Σημαντικό: συμπληρώματα σιδήρου δεν πρέπει να λαμβάνονται απλώς επειδή βρέθηκαν χαμηλά αιμοπετάλια. Η ανάγκη για συμπλήρωμα πρέπει να αξιολογείται με βάση τις εξετάσεις και τις οδηγίες επαγγελματία υγείας.

Τι να αποφεύγω όταν έχω χαμηλά αιμοπετάλια;

Δεν υπάρχει μία καθολική λίστα «απαγορευμένων τροφών» για όλους όσοι έχουν χαμηλά αιμοπετάλια. Οι περιορισμοί εξαρτώνται από την αιτία της θρομβοπενίας, τη σοβαρότητά της, τη φαρμακευτική αγωγή και το ιατρικό ιστορικό.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην κατανάλωση αλκοόλ, καθώς η υπερβολική κατανάλωσή του μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή αιμοπεταλίων και να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας σε ορισμένες περιπτώσεις.

Επίσης, άτομα με θρομβοπενία δεν πρέπει να ξεκινούν αυθαίρετα συμπληρώματα ή φυτικά σκευάσματα. Ορισμένα προϊόντα μπορεί να επηρεάζουν την πήξη ή να αλληλεπιδρούν με φάρμακα.

Συμπληρώματα για χαμηλά αιμοπετάλια: Βοηθούν;

Δεν υπάρχει συμπλήρωμα διατροφής που να αποτελεί γενική θεραπεία για τη θρομβοπενία. Εάν οι εξετάσεις δείξουν πραγματική έλλειψη βιταμίνης Β12, φυλλικού οξέος, σιδήρου ή άλλου θρεπτικού συστατικού, ο γιατρός μπορεί να συστήσει την κατάλληλη αντιμετώπιση.

Στο διαδίκτυο αναφέρονται συχνά ουσίες όπως η χλωροφύλλη ή το εκχύλισμα φύλλων παπάγιας ως φυσικοί τρόποι αύξησης των αιμοπεταλίων. Τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα όμως δεν δικαιολογούν τη χρήση τους ως υποκατάστατο της διάγνωσης και της θεραπείας της αιτίας της θρομβοπενίας.

Επομένως, μην παίρνετε συμπληρώματα με στόχο να ανεβάσετε τα αιμοπετάλια χωρίς προηγούμενη ιατρική συμβουλή.

Πότε τα χαμηλά αιμοπετάλια χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση;

Τα χαμηλά αιμοπετάλια μπορεί να ανακαλυφθούν τυχαία σε μια γενική εξέταση αίματος, χωρίς να υπάρχουν συμπτώματα. Σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν ενδείξεις αυξημένης αιμορραγικής τάσης.

Συμπτώματα που χρειάζονται αξιολόγηση από γιατρό μπορεί να περιλαμβάνουν:

εύκολες ή ασυνήθιστα πολλές μελανιές
μικρές κόκκινες ή μωβ κηλίδες στο δέρμα (πετέχειες)
συχνές ρινορραγίες
αιμορραγία από τα ούλα
παρατεταμένη αιμορραγία μετά από μικρό τραυματισμό
ασυνήθιστα έντονη έμμηνο ρύση
αίμα στα ούρα ή στα κόπρανα

Αιμορραγία που δεν σταματά αποτελεί επείγουσα κατάσταση και απαιτεί άμεση ιατρική βοήθεια.

Χαμηλά αιμοπετάλια: Συχνές ερωτήσεις

Έχω χαμηλά αιμοπετάλια, τι να τρώω;

Προτιμήστε μια ισορροπημένη διατροφή που καλύπτει τις ανάγκες σας σε πρωτεΐνες, φυλλικό οξύ, βιταμίνη Β12, σίδηρο και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Εάν όμως υπάρχει θρομβοπενία, η διατροφή από μόνη της δεν αρκεί: πρέπει να διερευνηθεί η αιτία των χαμηλών αιμοπεταλίων.

Πώς ανεβαίνουν τα αιμοπετάλια φυσικά;

Δεν υπάρχει αποδεδειγμένη τροφή που να αυξάνει γρήγορα και αξιόπιστα τα αιμοπετάλια σε κάθε άνθρωπο. Εάν η μείωσή τους σχετίζεται με συγκεκριμένη διατροφική ανεπάρκεια, η διόρθωση της ανεπάρκειας μπορεί να είναι μέρος της αντιμετώπισης. Σε άλλες αιτίες θρομβοπενίας απαιτείται διαφορετική προσέγγιση.

Ποια βιταμίνη ανεβάζει τα αιμοπετάλια;

Δεν υπάρχει μία βιταμίνη που «ανεβάζει τα αιμοπετάλια» ανεξάρτητα από την αιτία. Η ανεπάρκεια βιταμίνης Β12 ή φυλλικού οξέος μπορεί να επηρεάσει την παραγωγή κυττάρων του αίματος. Συμπληρώματα έχουν νόημα όταν υπάρχει σχετική ανάγκη και λαμβάνονται σύμφωνα με ιατρική καθοδήγηση.

Τα χαμηλά αιμοπετάλια είναι επικίνδυνα;

Εξαρτάται από το πόσο χαμηλός είναι ο αριθμός των αιμοπεταλίων, την αιτία της μείωσης, την παρουσία αιμορραγίας και άλλους παράγοντες. Μια μεμονωμένη τιμή δεν πρέπει να αξιολογείται χωρίς το υπόλοιπο ιατρικό ιστορικό και τις εξετάσεις.

Πόσο γρήγορα μπορούν να ανέβουν τα αιμοπετάλια;

Δεν υπάρχει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που να ισχύει για όλους. Η ταχύτητα αποκατάστασης εξαρτάται κυρίως από την αιτία της θρομβοπενίας και την ανταπόκριση στην κατάλληλη αντιμετώπιση.

Πηγές

Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν αντικαθιστά την ιατρική διάγνωση ή θεραπεία. Εάν οι εξετάσεις σας δείχνουν χαμηλά αιμοπετάλια, η αξιολόγηση της αιτίας πρέπει να γίνεται από γιατρό.