Η γαστροπάρεση είναι μια κατάσταση κατά την οποία το στομάχι αδειάζει πιο αργά από το φυσιολογικό προς το λεπτό έντερο. Η καθυστερημένη γαστρική κένωση μπορεί να προκαλέσει δυσάρεστα πεπτικά συμπτώματα και να επηρεάσει σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς.
Τα συμπτώματα της γαστροπάρεσης μπορεί να είναι από ήπια έως σοβαρά και συχνά περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, φούσκωμα, καούρα και αίσθημα πληρότητας μετά από μικρή ποσότητα τροφής.
Η γαστροπάρεση μπορεί να σχετίζεται με παθήσεις όπως ο σακχαρώδης διαβήτης ή ο λύκος. Σε ορισμένες περιπτώσεις αποτελεί προσωρινό πρόβλημα, ενώ σε άλλες είναι χρόνια κατάσταση. Μπορεί επίσης να εμφανιστεί μετά από χειρουργική επέμβαση στο στομάχι ή άλλη ιατρική πράξη που επηρεάζει τη φυσιολογική πέψη.
Η διατροφή παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων. Συχνά, οι αλλαγές στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες είναι από τα πρώτα βήματα που συστήνουν οι γιατροί.
Συμπτώματα
Τα πιο συχνά συμπτώματα γαστροπάρεσης είναι:
- ναυτία
- έμετος
- φούσκωμα
- καούρα
- αίσθημα πληρότητας μετά από μικρό γεύμα
- πόνος ή δυσφορία στο στομάχι
- απώλεια όρεξης
- απώλεια βάρους
Σε αρκετές περιπτώσεις τα συμπτώματα επιδεινώνονται μετά την κατανάλωση τροφών με πολλά λιπαρά ή πολλές φυτικές ίνες, επειδή αυτές καθυστερούν ακόμη περισσότερο την κένωση του στομάχου.
Διαβητική γαστροπάρεση – Συμπτώματα
Η διαβητική γαστροπάρεση είναι μια επιπλοκή που μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη. Τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα μπορεί να επηρεάσουν τα νεύρα που ελέγχουν τη λειτουργία του στομάχου, με αποτέλεσμα η τροφή να παραμένει περισσότερο χρόνο μέσα σε αυτό.
Τα συχνότερα συμπτώματα διαβητικής γαστροπάρεσης περιλαμβάνουν:
- ναυτία μετά το φαγητό
- έμετο
- φούσκωμα
- αίσθημα βάρους στο στομάχι
- πρόωρο κορεσμό
- δυσκολία στη ρύθμιση του σακχάρου
Η σωστή αντιμετώπιση του διαβήτη είναι βασική, καθώς η καλύτερη ρύθμιση του σακχάρου μπορεί να βοηθήσει και στη βελτίωση των συμπτωμάτων.
Αίτια
Τα αίτια της γαστροπάρεσης δεν είναι πάντα εύκολο να εντοπιστούν. Ωστόσο, οι πιο συχνές αιτίες περιλαμβάνουν:
- σακχαρώδη διαβήτη
- βλάβη του πνευμονογαστρικού νεύρου
- χειρουργικές επεμβάσεις στο στομάχι ή στον οισοφάγο
- αυτοάνοσα νοσήματα, όπως ο λύκος
- νευρολογικές παθήσεις
- ορισμένα φάρμακα που επιβραδύνουν την κινητικότητα του στομάχου
Σε κάποιους ασθενείς η ακριβής αιτία δεν εντοπίζεται. Τότε η πάθηση ονομάζεται ιδιοπαθής γαστροπάρεση.
Εξετάσεις
Για να τεθεί η διάγνωση, ο γιατρός θα λάβει πρώτα αναλυτικό ιστορικό και θα αξιολογήσει τα συμπτώματα. Στη συνέχεια μπορεί να συστήσει ορισμένες εξετάσεις για γαστροπάρεση, όπως:
- γαστροσκόπηση
- γαστρικό σπινθηρογράφημα
- τεστ γαστρικής κένωσης
- ακτινολογικό έλεγχο του πεπτικού
- αιματολογικές εξετάσεις
Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν τόσο στην επιβεβαίωση της καθυστερημένης γαστρικής κένωσης όσο και στον αποκλεισμό άλλων παθήσεων με παρόμοια συμπτώματα.
Φάρμακα
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία και από τη βαρύτητα των συμπτωμάτων. Τα φάρμακα για γαστροπάρεση μπορεί να περιλαμβάνουν:
- φάρμακα που ενισχύουν την κινητικότητα του στομάχου
- αντιεμετικά φάρμακα για τη ναυτία και τον έμετο
- φαρμακευτική αγωγή για τη ρύθμιση του σακχάρου στους διαβητικούς ασθενείς
Η λήψη φαρμάκων πρέπει να γίνεται μόνο με ιατρική καθοδήγηση, καθώς η επιλογή της κατάλληλης αγωγής διαφέρει από ασθενή σε ασθενή.
Διατροφή και γαστροπάρεση – Τροφές που συνιστώνται
Εάν έχετε γαστροπάρεση, είναι σημαντικό να εστιάσετε στη διατροφή σας και να καταναλώνετε μικρά και συχνά γεύματα με χαμηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά. Μια σωστή διατροφή για γαστροπάρεση μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη μείωση των συμπτωμάτων.
Τα βασικά αυτής της διατροφής περιλαμβάνουν τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες, όπως τα αυγά, και εύπεπτα λαχανικά, όπως τα καλά μαγειρεμένα κολοκύθια.
Ακολουθεί μια λίστα με τροφές που συνήθως γίνονται καλύτερα ανεκτές:
- αυγά
- φιστικοβούτυρο
- μπανάνες
- ψωμί, ζεστά δημητριακά και κράκερ
- χυμός φρούτων
- χυμός λαχανικών, όπως καρότο
- πουρές φρούτων
- ρύζι
- πατάτα βραστή ή πουρές
- γιαούρτι, εφόσον είναι καλά ανεκτό
Διατροφή και γαστροπάρεση – Τροφές προς αποφυγή
Εάν έχετε συμπτώματα γαστροπάρεσης, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ποια τρόφιμα μπορεί να τα επιδεινώσουν. Κατά γενικό κανόνα, τα τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά ή φυτικές ίνες καλό είναι να καταναλώνονται σε πολύ μικρές ποσότητες ή να αποφεύγονται, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού.
Ακολουθεί μια λίστα με τροφές που μπορεί να την επιδεινώσουν:
- ανθρακούχα αναψυκτικά
- αλκοόλ
- φασόλια και όσπρια
- καλαμπόκι
- σπόροι και ξηροί καρποί
- μπρόκολο και κουνουπίδι
- τυρί με πολλά λιπαρά
- κρέμα γάλακτος
- υπερβολικό λάδι ή βούτυρο
- τηγανητά τρόφιμα
- κόκκινο κρέας που είναι δύσπεπτο
Διατροφή κατά την ανάρρωση
Κατά την ανάρρωση από γαστροπάρεση, μπορεί να χρειαστεί να ακολουθηθεί μια δίαιτα πολλαπλών φάσεων, με σταδιακή επανεισαγωγή των στερεών τροφών. Η προσέγγιση αυτή βοηθά το στομάχι να επανέλθει πιο ομαλά.
Οι φάσεις αυτές μπορεί να είναι οι εξής:
- Πρώτη φάση: κυρίως σούπες, υγρά και χυμοί λαχανικών.
- Δεύτερη φάση: πιο μαλακές τροφές, όπως σούπες με κράκερ ή ζυμαρικά, τυρί και φιστικοβούτυρο.
- Τρίτη φάση: μαλακά, εύπεπτα άμυλα και πιο ήπιες πηγές πρωτεΐνης, όπως ψάρι και πουλερικά.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου συνήθως συνιστάται να αποφεύγονται τα λαχανικά με πολλές φυτικές ίνες και τα βαριά κρέατα, επειδή χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να χωνευτούν.
Μπορεί η γαστροπάρεση να προκαλέσει θάνατο;
Πολλοί ασθενείς ανησυχούν για τη σοβαρότητα της πάθησης. Η αλήθεια είναι ότι η γαστροπάρεση συνήθως δεν οδηγεί άμεσα σε θάνατο, όμως σε σοβαρές και παραμελημένες περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει επιπλοκές.
Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:
- αφυδάτωση λόγω επίμονων εμέτων
- υποσιτισμό
- έντονη απώλεια βάρους
- δυσκολία στη ρύθμιση του διαβήτη
- σοβαρή επιβάρυνση της ποιότητας ζωής
Για τον λόγο αυτό, όταν τα συμπτώματα είναι επίμονα ή έντονα, χρειάζεται αξιολόγηση από γαστρεντερολόγο.
Πότε πρέπει να δείτε γιατρό
Απευθυνθείτε σε γιατρό εάν εμφανίζετε:
- συχνή ναυτία ή εμέτους
- δυσκολία στη λήψη τροφής
- ανεξήγητη απώλεια βάρους
- επίμονο φούσκωμα μετά από μικρά γεύματα
- δυσκολία στη ρύθμιση του σακχάρου, εάν έχετε διαβήτη
Συχνές ερωτήσεις για τη γαστροπάρεση
Τι είναι η γαστροπάρεση;
Είναι η καθυστερημένη κένωση του στομάχου χωρίς να υπάρχει μηχανική απόφραξη στο πεπτικό σύστημα.
Ποια είναι τα βασικά συμπτώματα της γαστροπάρεσης;
Τα πιο συχνά είναι η ναυτία, ο έμετος, το φούσκωμα, η καούρα και το αίσθημα πληρότητας μετά από λίγο φαγητό.
Πώς γίνεται η διάγνωση της γαστροπάρεσης;
Η διάγνωση γίνεται από γιατρό με βάση το ιστορικό, την κλινική εκτίμηση και ειδικές εξετάσεις όπως γαστροσκόπηση ή τεστ γαστρικής κένωσης.
Υπάρχει ειδική διατροφή για γαστροπάρεση;
Ναι, συνήθως συνιστώνται μικρά και συχνά γεύματα, χαμηλά σε λιπαρά και φυτικές ίνες, ανάλογα πάντα με τις οδηγίες του γιατρού ή του διατροφολόγου.
Πηγές
✍ Συντακτική ομάδα Health4U.gr
Το περιεχόμενο του άρθρου έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά τη συμβουλή γιατρού ή επαγγελματία υγείας. Εάν έχετε επίμονα συμπτώματα ή υποψία γαστροπάρεσης, απευθυνθείτε σε γαστρεντερολόγο για σωστή διάγνωση και καθοδήγηση.
Διαβάστε επίσης:
- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και φάρμακα χωρίς ιατρική συνταγή
- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και αντιμετώπιση με βότανα
