Κοινωνική φοβία ή κοινωνικό άγχος: Ο φόβος της αλληλεπίδρασης με τους άλλους

κοινωνικό άγχος κοινωνική φοβία γυναίκα έχει άγχος

Η κοινωνική φοβία ή κοινωνικό άγχος είναι μια ψυχική κατάσταση στην οποία οι καθημερινές αλληλεπιδράσεις ενός ατόμου προκαλούν σημαντικό άγχος, φόβο και αμηχανία. Μπορεί, μάλιστα, να επηρεάσει την καθημερινή του ρουτίνα, την εργασία, το σχολείο ή άλλες δραστηριότητες.

Η διαταραχή κοινωνικού άγχους είναι μια χρόνια κατάσταση ψυχικής υγείας, αλλά η εκμάθηση δεξιοτήτων αντιμετώπισής του και η λήψη φαρμάκων μπορεί να βοηθήσουν τους πάσχοντες να αποκτήσουν αυτοπεποίθηση και να βελτιώσουν την ικανότητά τους να αλληλεπιδρούν με τους άλλους.

Τα άτομα με κοινωνική φοβία μπορεί να τη βιώσουν με διαφορετικούς τρόπους, όμως υπάρχουν ορισμένες καταστάσεις στις οποίες οι άνθρωποι τείνουν να αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως:

  • Μιλώντας με αγνώστους
  • Μιλώντας δημόσια
  • Κάνοντας επαφή με τα μάτια
  • Σε δημόσιες τουαλέτες
  • Πηγαίνοντας σε πάρτι
  • Πηγαίνοντας στο σχολείο ή την εργασία
  • Στην έναρξη συνομιλιώνκοινωνικό άγχος κοινωνική φοβία γυναίκα κάθεται τρομαγμένη στο κρεββάτι

Συμπτώματα κοινωνικής φοβίας

Τα συναισθήματα ντροπής ή δυσφορίας σε ορισμένες καταστάσεις δεν είναι απαραιτήτως σημάδια που δείχνουν κοινωνικό άγχος ή κοινωνική φοβία, ιδιαίτερα στα παιδιά. Τα επίπεδα άνεσης στις κοινωνικές καταστάσεις ποικίλλουν, ανάλογα με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας και τις εμπειρίες της ζωής.

Σε αντίθεση με την καθημερινή νευρικότητα, η κοινωνική φοβία περιλαμβάνει φόβο, άγχος και αποφυγή, που επηρεάζουν την καθημερινή ρουτίνα, την εργασία, το σχολείο ή άλλες δραστηριότητες. Η διαταραχή κοινωνικού άγχους συνήθως ξεκινά στην αρχή έως τα μέσα της εφηβείας, αν και μερικές φορές μπορεί να ξεκινήσει σε μικρότερα παιδιά ή σε ενηλίκους.

Συναισθηματικά συμπτώματα

Συμπτώματα διαταραχής κοινωνικού άγχους μπορεί να περιλαμβάνουν:

  • Φόβο
  • Ανησυχία να μην ταπεινωθεί ο πάσχων
  • Έντονο φόβο αλληλεπίδρασης ή συνομιλίας με ξένους
  • Φόβο ότι οι άλλοι θα παρατηρήσουν ότι φαίνεστε ανήσυχοι
  • Φόβο εμφάνισης σωματικών συμπτωμάτων, που μπορεί να σας προκαλέσουν αμηχανία, όπως κοκκινίλα, εφίδρωση, τρέμουλο ή ασταθή φωνή
  • Αποφυγή καταστάσεων όπου μπορεί να είστε το κέντρο της προσοχής
  • Αναμονή των χειρότερων πιθανών συνεπειών από μια αρνητική εμπειρία κατά τη διάρκεια μιας κοινωνικής κατάστασης.

Σωματικά συμπτώματα

Τα φυσικά συμπτώματα που συνοδεύουν τη διαταραχή κοινωνικού άγχους μπορεί να περιλαμβάνουν:

Αιτίες και παράγοντες κινδύνου

Όπως πολλές άλλες καταστάσεις ψυχικής υγείας, το κοινωνικό άγχος ή κοινωνική φοβία πιθανότατα προκύπτει από μια πολύπλοκη αλληλεπίδραση βιολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

  • Κληρονομικά χαρακτηριστικά. Οι διαταραχές άγχους τείνουν να εμφανίζονται σε οικογένειες.
  • Δομή εγκεφάλου. Η αμυγδαλή στον εγκέφαλο μπορεί να παίζει ρόλο στον έλεγχο της απόκρισης του φόβου. Τα άτομα που έχουν υπερδραστήρια αμυγδαλή μπορεί να έχουν αυξημένη απόκριση φόβου.
  • Περιβάλλον. Η διαταραχή κοινωνικού άγχους μπορεί να είναι μια μαθημένη συμπεριφορά ‒ μερικοί άνθρωποι μπορεί να αναπτύξουν τη διαταραχή έπειτα από μια δυσάρεστη εμπειρία.

Αρκετοί παράγοντες μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαταραχής κοινωνικού άγχους, όπως:

  • Οικογενειακό ιστορικό. Είναι πιθανότερο να αναπτύξετε διαταραχή κοινωνικού άγχους εάν οι βιολογικοί γονείς ή τα αδέλφια σας έχουν εμφανίσει αυτή τη διαταραχή.
  • Αρνητικές εμπειρίες. Τα παιδιά που βιώνουν πειράγματα, εκφοβισμό, απόρριψη, γελοιοποίηση ή ταπείνωση μπορεί να είναι πιο επιρρεπή στη διαταραχή κοινωνικού άγχους. Επιπλέον, άλλα αρνητικά γεγονότα στη ζωή, όπως οικογενειακές συγκρούσεις, τραύματα ή κακοποίηση, μπορεί να σχετίζονται με τη διαταραχή.
  • Νέες κοινωνικές ή εργασιακές απαιτήσεις. Τα συμπτώματα διαταραχής της κοινωνικής φοβίας συνήθως ξεκινούν στα εφηβικά χρόνια, αλλά η συνάντηση με νέα πρόσωπα, οι δημόσιες ομιλίες ή η σημαντική παρουσίαση μιας εργασίας μπορεί να προκαλέσουν τα συμπτώματα για πρώτη φορά.
  • Εμφάνιση που τραβά την προσοχή. Για παράδειγμα, η παραμόρφωση του προσώπου, κάποιο εμφανές τικ ή η νόσος του Πάρκινσον μπορεί να αυξήσουν τα συναισθήματα της ντροπής και να προκαλέσουν κοινωνική φοβία σε μερικούς ανθρώπους.

Στοιχεία από: webmd.com mayoclinic.org