Το ιχθυέλαιο είναι ένα από τα πιο γνωστά φυσικά συμπληρώματα για την αρθρίτιδα. Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να είναι ωφέλιμο, κυρίως χάρη στην περιεκτικότητά του σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία φαίνεται να μειώνουν ορισμένες πηγές φλεγμονής.

Εκτός από τις αρθρώσεις, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα συνδέονται με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία, καλή λειτουργία του εγκεφάλου και της όρασης. Έχουν επίσης μελετηθεί για την πιθανή συμβολή τους στη μείωση των συμπτωμάτων ψωρίασης και λύκου.

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε αναλυτικά τα οφέλη του ιχθυελαίου για την αρθρίτιδα και τον πόνο στις αρθρώσεις, τους διαφορετικούς τύπους συμπληρωμάτων, τη σωστή δοσολογία και τις πιθανές παρενέργειες.

Τι είναι το ιχθυέλαιο

Το ιχθυέλαιο είναι ένα διατροφικό συμπλήρωμα που προέρχεται από το λάδι λιπαρών ψαριών, όπως σαρδέλες, ρέγγες, σκουμπρί και τόνος, ή από το συκώτι ψαριών όπως ο μπακαλιάρος. Εκτός από την υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3, το ιχθυέλαιο είναι πλούσιο και σε βιταμίνες A και D.

Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι ενώσεις που βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολομός, αντζούγιες), αλλά και σε φυτικές πηγές όπως ο λιναρόσπορος. Οι τρεις βασικές μορφές τους είναι:

• Εικοσαπενταενοϊκό οξύ (EPA)

• Δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA)

• Α-λινολενικό οξύ (ALA): κυρίως φυτικής προέλευσης

Τα EPA και DHA είναι εκείνα που φαίνεται να έχουν τη μεγαλύτερη αντικαταρρακτική δράση στις φλεγμονές των αρθρώσεων. Αυτά μπορούμε να τα λάβουμε είτε μέσω τροφών είτε με συμπληρώματα σε μορφή soft gel, κάψουλας, υγρού ή δισκίου.

Ιχθυέλαιο ή λάδι κριλ;

Το ιχθυέλαιο προέρχεται από ψάρια, ενώ το λάδι κριλ προέρχεται από μικρούς θαλάσσιους οργανισμούς (κρίλ Ανταρκτικής).

• Το λάδι κριλ έχει κόκκινο χρώμα λόγω της αντιοξειδωτικής ουσίας ασταξανθίνης.

• Το ιχθυέλαιο είναι χρυσαφί.

Και τα δύο περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά, αλλά σε διαφορετική αναλογία και μορφή.

Ιχθυέλαιο και αρθρίτιδα

Η αρθρίτιδα συνδέεται συχνά με φλεγμονές, και εδώ παίζουν ρόλο τα ωμέγα-3 λιπαρά. Ο οργανισμός δεν μπορεί να τα συνθέσει μόνος του, επομένως πρέπει να τα λάβουμε μέσω τροφής ή συμπληρωμάτων.

Οι δύο βασικοί τύποι που βοηθούν είναι το EPA και το DHA, που βρίσκονται σε λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, οι αντζούγιες και ο τόνος.

Ρευματοειδής αρθρίτιδα (RA)

Η ρευματοειδής αρθρίτιδα είναι αυτοάνοσο φλεγμονώδες νόσημα που επηρεάζει κυρίως τις αρθρώσεις στα χέρια, στα γόνατα και στους καρπούς. Μελέτες δείχνουν ότι τα ωμέγα-3 μπορούν να μειώσουν την υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού, με αποτέλεσμα κλινική βελτίωση.

Οστεοαρθρίτιδα (OA)

Η οστεοαρθρίτιδα είναι η πιο συχνή μορφή αρθρίτιδας και εμφανίζεται κυρίως με την ηλικία. Οφείλεται στη φθορά των ιστών που προστατεύουν τις αρθρώσεις. Κάποιες έρευνες υποδεικνύουν ότι το ιχθυέλαιο μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και να βελτιώσει τη λίπανση των αρθρώσεων, όμως χρειάζονται περισσότερες κλινικές μελέτες.

Επιπλέον, φαίνεται ότι βοηθά ηλικιωμένους με παχυσαρκία που έχουν πόνο λόγω οστεοαρθρίτιδας.

Ουρική αρθρίτιδα (ποδάγρα)

Η ουρική αρθρίτιδα οφείλεται στη συσσώρευση ουρικού οξέος στις αρθρώσεις. Προκαλεί πόνο, πρήξιμο, ερυθρότητα και ζέστη, συνήθως στη βάση του μεγάλου δακτύλου του ποδιού.

Μια μελέτη έδειξε ότι ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα που κατανάλωναν ωμέγα-3 και ταυτόχρονα περιόρισαν τροφές πλούσιες σε φρουκτόζη, αλκοόλ, εντόσθια και θαλασσινά είχαν λιγότερα επεισόδια κρίσεων. Ωστόσο, το ωμέγα-3 από μόνο του δεν έδειξε σημαντική μείωση.

Ιχθυέλαιο από διατροφή ή από συμπληρώματα;

Η κατανάλωση ψαριών είναι επίσης πηγή ωμέγα-3. Ένα συμπλήρωμα 1.000 mg ισοδυναμεί περίπου με 85 γραμμάρια λιπαρού ψαριού.

Ψάρια με υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3:

• Αντζούγιες

• Ρέγγα

• Σκουμπρί

• Μαύρος μπακαλιάρος

• Σολομός

• Σαρδέλες

• Τόνος (bluefin)

• Λευκόψαρα

• Ροφός

• Cobia

Οι ειδικοί συστήνουν να λαμβάνονται τα θρεπτικά συστατικά κυρίως μέσω διατροφής. Ωστόσο, η πλειοψηφία των ερευνών για τις αρθρώσεις έχει επικεντρωθεί στα συμπληρώματα.

Σημαντικό πλεονέκτημα των συμπληρωμάτων: είναι απαλλαγμένα από υδράργυρο ή περιέχουν πολύ χαμηλές ποσότητες, σε αντίθεση με ορισμένα ψάρια.

Δοσολογία

Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη (RDI) είναι:

• 1.600 mg ωμέγα-3 για τους άνδρες

• 1.100 mg για τις γυναίκες

• Από αυτά, τα EPA και DHA πρέπει να κυμαίνονται από 200–500 mg ημερησίως.

Αν επιλέξετε συμπλήρωμα, διαβάστε προσεκτικά την ετικέτα για να δείτε πόσο EPA και DHA περιέχει ανά δόση.

Τι να προσέξετε στα συμπληρώματα

Επιλέξτε προϊόντα με σφραγίδα καθαρότητας από τον Global Organization for EPA and DHA Omega-3s (GOED). Συζητήστε πάντα με τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας πριν την επιλογή.

Κίνδυνοι και παρενέργειες

Το ιχθυέλαιο θεωρείται γενικά ασφαλές όταν χρησιμοποιείται σωστά, όμως μπορεί να προκαλέσει ήπιες ανεπιθύμητες ενέργειες:

• Ναυτία

• Διάρροια

• Πονοκέφαλο

• Δυσοσμία αναπνοής

• Απώθηση στη γεύση

• Καούρες

• Ρινορραγίες

• Αϋπνία

• Τοξικότητα βιταμίνης Α (κυρίως στο μουρουνέλαιο)

Μερικές μελέτες συσχέτισαν τα υψηλά επίπεδα ωμέγα-3 με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη, ενώ άλλες βρήκαν το αντίθετο. Η αιτία της αντίφασης παραμένει ασαφής.

Ποιοι δεν πρέπει να παίρνουν ιχθυέλαιο

• Άτομα με διαβήτη, επειδή μπορεί να ανεβάσει το σάκχαρο αίματος.

• Όσοι λαμβάνουν φάρμακα που μπορεί να αλληλεπιδράσουν με τα ωμέγα-3 (π.χ. αντιπηκτικά).

Σε κάθε περίπτωση χρειάζεται συμβουλή γιατρού.

Συμπέρασμα

Το ιχθυέλαιο είναι πλούσιο σε ωμέγα-3 λιπαρά και μπορεί να βοηθήσει στη μείωση φλεγμονής και πόνου σε διάφορες μορφές αρθρίτιδας. Μπορεί να ληφθεί είτε μέσω τροφής είτε μέσω συμπληρωμάτων.

Οι παρενέργειες είναι συνήθως ήπιες, αλλά μπορεί να υπάρξουν αλληλεπιδράσεις με φάρμακα ή αυξήσεις σακχάρου. Η ιατρική συμβουλή είναι πάντα απαραίτητη πριν την τακτική χρήση.