Η αγοραφοβία είναι ένας τύπος διαταραχής άγχους που μπορεί να έχει αντιμετώπιση, αν αυτή γίνει άμεσα.

Σε αυτή τη διαταραχή τα άτομα φοβούνται και αποφεύγουν μέρη ή καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν πανικό και να τους κάνουν να νιώσουν παγιδευμένοι και αβοήθητοι.

Τα άτομα με αγοραφοβία συχνά δυσκολεύονται να νιώσουν ασφαλή σε οποιονδήποτε δημόσιο χώρο, ειδικά όταν συγκεντρώνονται πλήθη.

Μπορεί να αισθάνονται ότι χρειάζονται κάποιον, όπως έναν συγγενή ή έναν φίλο, για να πάνε μαζί σε δημόσιους χώρους. Ο φόβος μπορεί να είναι τόσο μεγάλος, που να νιώσουν αδυναμία να φύγουν από το σπίτι.

Η αντιμετώπιση που χρειάζεται η αγοραφοβία μπορεί να είναι δύσκολη, διότι συνήθως σημαίνει αντιμετώπιση της φοβίας. Με την ψυχοθεραπεία όμως και τα κατάλληλα φάρμακα οι πάσχοντες μπορούν να ξεφύγουν από την αγοραφοβία και να ζήσουν μια πιο ευχάριστη ζωή.

Αγοραφοβία – Αίτια

Οι βιολογικοί παράγοντες, η ιδιοσυγκρασία, το περιβαλλοντικό στρες και οι μαθησιακές εμπειρίες μπορεί να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της αγοραφοβίας.

Κύριο πρόβλημα είναι η φοβία ότι το άτομο θα καταρρεύσει και θα μείνει αβοήθητο μέσα στο πλήθος. Όταν δεν υπάρχει και εύκολος τρόπος διαφυγής, η κατάσταση οξύνεται. Τότε παράγονται συμπτώματα άγχους με ταχυκαρδία, εφίδρωση, δύσπνοια κ.α.

• Παράγοντες κινδύνου

Η αγοραφοβία μπορεί να ξεκινήσει στην παιδική ηλικία, αλλά συνήθως αρχίζει στα πρώτα ενήλικα χρόνια ‒ συνήθως πριν από την ηλικία των 35 ετών. Όμως και οι ηλικιωμένοι μπορούν επίσης να την αναπτύξουν. Οι γυναίκες διαγιγνώσκονται με αγοραφοβία συχνότερα απ’ ό, τι οι άνδρες.

Οι παράγοντες κινδύνου για την αγοραφοβία περιλαμβάνουν:

• Αγχώδη διαταραχή και άλλες φοβίες
• Κρίσεις πανικού
• Αγχωτικά γεγονότα ζωής, όπως κακοποίηση, θάνατο γονέα
• Έντονο καθημερινό άγχος ή νευρικό ταμπεραμέντο
• Συγγενείς με αγοραφοβία

Αγοραφοβία και αντιμετώπιση

Η θεραπεία της αγοραφοβίας περιλαμβάνει συνήθως ψυχοθεραπεία και φάρμακα. Ίσως να χρειαστεί χρόνος, αλλά η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει σημαντικά.

Ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπεία περιλαμβάνει την εκμάθηση πρακτικών δεξιοτήτων για τη μείωση των συμπτωμάτων άγχους. Η γνωστική – συμπεριφοριστική θεραπεία είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές μορφές ψυχοθεραπείας για διαταραχές άγχους, συμπεριλαμβανομένης της αγοραφοβίας.

Γενικά, η γνωστική – συμπεριφοριστική θεραπεία επικεντρώνεται στη διδασκαλία ειδικών δεξιοτήτων για την καλύτερη ανοχή του άγχους και τη σταδιακή επιστροφή στις δραστηριότητες που αποφεύγονται λόγω του άγχους. Μέσω αυτής της διαδικασίας τα συμπτώματα βελτιώνονται.

Μέσω της ψυχοθεραπείας ο πάσχων μπορεί να μάθει:

• Ποιοι παράγοντες μπορούν να προκαλέσουν κρίση πανικού
• Πώς να αντιμετωπίσει τα συμπτώματα άγχους
• Τρόπους να αντιμετωπίσει άμεσα τις ανησυχίες του στις κοινωνικές καταστάσεις
• Ότι το άγχος μειώνεται σταδιακά αν υπάρξει άμεση και συντηρητική αντιμετώπιση
• Πώς να αλλάξει ανεπιθύμητες ή ανθυγιεινές συμπεριφορές μέσω της απευαισθητοποίησης

Φαρμακευτική αγωγή

Ορισμένοι τύποι αντικαταθλιπτικών χρησιμοποιούνται συχνά για τη θεραπεία της αγοραφοβίας, ενώ μερικές φορές χρησιμοποιούνται φάρμακα κατά του άγχους. Τα αντικαταθλιπτικά είναι πιο αποτελεσματικά από τα φάρμακα κατά του άγχους στη θεραπεία της αγοραφοβίας.

• Αντικαταθλιπτικά. Ορισμένα αντικαταθλιπτικά που ονομάζονται εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs), όπως η φλουοξετίνη και η σερτραλίνη, χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της αγοραφοβίας.
• Φάρμακα κατά του άγχους. Τα φάρμακα κατά του άγχους, όπως οι βενζοδιαζεπίνες, είναι ηρεμιστικά που σε περιορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνταγογραφήσει ο γιατρός για την προσωρινή ανακούφιση των συμπτωμάτων άγχους. Οι βενζοδιαζεπίνες χρησιμοποιούνται γενικά μόνο για την ανακούφιση του οξέος άγχους σε βραχυπρόθεσμη βάση. Επειδή μπορεί να προκαλέσουν εξάρτηση, αυτά τα φάρμακα δεν είναι καλή επιλογή εάν υπάρχουν μακροχρόνια προβλήματα άγχους.

Χρειάζεται προσοχή να γίνει σωστή θεραπεία και ψυχοθεραπευτική υποστήριξη για να μη εγκατασταθεί ως  χρόνια νόσος

Εναλλακτική θεραπεία

Ορισμένα συμπληρώματα διατροφής και βοτάνων έχουν ηρεμιστικά οφέλη. Αν και αυτά τα συμπληρώματα διατίθενται χωρίς ιατρική συνταγή, εξακολουθούν να ενέχουν πιθανούς κινδύνους για την υγεία. Για παράδειγμα, το φυτικό συμπλήρωμα kava φάνηκε να είναι μια πολλά υποσχόμενη θεραπεία για το άγχος, αλλά έχουν αναφερθεί σοβαρές ηπατικές βλάβες, ακόμη και με βραχυπρόθεσμη χρήση. Η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων έχει εκδώσει προειδοποιήσεις, αλλά δεν έχει απαγορεύσει τις πωλήσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Συχνές Ερωτήσεις για την Αγοραφοβία