Το σάλιο είναι το έκκριμα των μικρών και μεγάλων σιελογόνων αδένων. Η σιελόρροια είναι η υπερβολική παραγωγή σάλιου.
Το σάλιο είναι σημαντικό για την υγεία του βλεννογόνου του στόματος και του φάρυγγα, των ούλων και της στοματικής υγιεινής.
Η φυσιολογική παραγωγή αυτού είναι 1-1,5 λίτρο την ημέρα, το οποίο παράγεται κατά 90% από τους τρεις μεγάλους σιελογόνους αδένες (παρωτίδα, υπογνάθιο, υπογλώσσιο) και κατά 10% από τους 600-700 μικρούς που βρίσκονται διάσπαρτοι στο στόμα. Το σάλιο είναι απαραίτητο στην εφύγρανση του στόματος, την κατάποση, τη πέψη, την άμυνα του στόματος έναντι των μικροοργανισμών, την ομιλία και την εξουδετέρωση των οξέων του στομάχου που παλινδρομούν στον οισοφάγο.
Ως προς την προέλευσής της, υπάρχουν δύο τύποι σιελόρροιας:
- Οπισθία: Το πρόβλημα προέρχεται από τη ροή του σάλιου από τη γλώσσα προς τον φάρυγγα.
- Πρόσθια: Το πρόβλημα προέρχεται από νευρομυϊκή ανεπάρκεια σε συνδυασμό με υπερβολική παραγωγή σάλιου.
Ποια είναι τα αίτια που την προκαλούν;
Η σιελόρροια μπορεί επίσης να είναι ψυχογενής, με τον ασθενή να νομίζει λανθασμένα ότι υπερπαράγει σάλιο και συνεχώς να φτύνει τις ποσότητες που φυσιολογικά παράγει το στόμα του. Οι περιπτώσεις αυτές συνήθως αφορούν αγχώδη άτομα.
Νοσήματα του στόματος όπως είναι οι άφθες, καθώς και η τοποθέτηση νέων οδοντοστοιχιών που προκαλούν τοπικό ερεθισμό, μπορεί να προκαλέσουν ήπια σιελόρροια.
- Σιελορροία και συστηματικά νοσήματα
Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, ο καρκίνος του οισοφάγου και του στομάχου, νευρολογικά νοσήματα (π.χ. εγκεφαλική παράλυση, νόσος του Ρarkinson, νόσος Αlzheimer, σύνδρομο Down κ.ά.). Σε όλα τα νευρολογικά προβλήματα δεν υπάρχει υπερπαραγωγή σάλιου, αλλά χαλάρωση στον νευρομυϊκό έλεγχο κατακράτησης του σάλιου στο στόμα, και μειωμένη κατάποσή του.
- Λήψη φαρμάκων (clozapine, clonazepine)
Πρόκειται για ανεπιθύμητη δράση ορισμένων φαρμάκων, τα οποία έχουν ως ανεπιθύμητη ενέργεια την αυξημένη παραγωγή σάλιου.
Σιελόρροια σε παιδιά
Ιδιαίτερη ομάδα παιδιών αποτελούν εκείνα με νευρομυϊκές διαταραχές γιατί μπορεί να παρουσιάζουν καθυστέρηση στην «ωρίμανση» του στοματικού νευρομυϊκού ελέγχου μέχρι την ηλικία των 6 ετών.
Η σιελόρροια συνήθως οφείλεται σε εξασθενημένο νευρομυϊκό έλεγχο και δυσλειτουργία της εκούσιας κινητικής δραστηριότητα του στόματος, η οποία οδηγεί σε υπερχείλιση του σάλιου από το στόμα. Σε αυτή τη δυσλειτουργία συνεπικουρεί η ανεπαρκής ή και σπάνια κατάποση, η θέση της κεφαλής, η μεγάλη γλώσσα και η κακή στοματική υγεία.

Προκαλεί σημαντικά προβλήματα (κλινικά, λειτουργικά, ψυχολογικά, κοινωνικά) τόσο στους ασθενείς όσο και στους οικείους. Τα παιδιά με σιελόρροια συχνά παρουσιάζουν δερματικές περιστοματικές και τραχηλικές φλεγμονές, τα ρούχα τους υγραίνονται συνεχώς και χρειάζονται αλλαγή, αναγκάζοντας την οικογένεια να παραμένει στο σπίτι και να απομονώνεται κοινωνικά. Τα παιχνίδια και οι συσκευές διδασκαλίας και επικοινωνίας καταστρέφονται από την υγρασία επηρεάζοντας έτσι και την εκπαίδευσή τους. Η οπίσθια σιελόρροια είναι πιο σοβαρή κατάσταση διότι μπορεί να προκαλέσει βήχα, εμέτους, αναπνευστική δυσχέρεια, αδυναμία ομιλίας και εισροφήσεις που οδηγούν σε υποτροπιάζουσα πνευμονία. Σε σοβαρές δε περιπτώσεις η αφυδάτωση προκαλεί ιδιαίτερα προβλήματα υγείας.
Σιελόρροια και κίνδυνοι
Η σιελόρροια είναι ένα σχετικό ιατρικό πρόβλημα. Προκαλεί όχι μόνο αισθητή αναπηρία αλλά και δυσκολία στη διαχείριση ασθενών με νευρολογικά προβλήματα. Για παράδειγμα, μπορεί να περιλαμβάνει σκάσιμο των χειλιών, μυϊκή κόπωση, δερματίτιδες, αλλαγές στην αίσθηση της γεύσης. Ωστόσο, από φυσική άποψη, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η πνευμονία αναρρόφησης, λόγω δυσκολιών στην κατάποση τροφής. Αυτοί οι ασθενείς είναι επίσης πιο επιρρεπείς σε στοματικές λοιμώξεις.
Παράλληλα, οι ψυχοκοινωνικές συνέπειες μπορεί να είναι πολύ σοβαρές. Το να τρέχουν σε κάποιον τα σάλια δημιουργεί κοινωνική απόρριψη. Αυτό περιορίζει επίσης την κανονική απόδοση των καθημερινών δραστηριοτήτων.
Σιελόρροια και θεραπεία
Ο ασθενής θα πρέπει να απευθυνθεί σε ειδικό στοματολόγο, ο οποίος θα εντοπίσει την αιτία της σιελόρροιας. Υπάρχουν τρεις τρόποι για τη θεραπεία της σιελόρροιας: Θεραπεία ομιλίας, φαρμακολογική προσέγγιση και χειρουργική επέμβαση. Η θεραπεία εξαρτάται πάντα από την αιτία. Αρκετές περιπτώσεις είναι ήπιες και υποχωρούν σταδιακά χωρίς θεραπεία, ενώ όταν η αιτία είναι τοπική ή συστηματική νόσος η αντιμετώπιση του βασικού προβλήματος βελτιώνει ή και αποκαθιστά πλήρως τη σιελόρροια.

Σε αρκετές περιπτώσεις, η λογοθεραπεία βελτιώνει τη νευρομυϊκή λειτουργία της γλώσσας, των χειλιών και της περιστοματικής περιοχής και μειώνει τη σιελόρροια.
Τρόφιμα που αυξάνουν την σιελόρροια
Οι παράγοντες που επηρεάζουν την παραγωγή του σάλιου είναι ποικίλοι. Το φύλο, η ηλικία, η ενυδάτωση, η μάσηση, η γεύση, η θέαση της τροφής, η ψυχική υγεία, τα φάρμακα και οι ασθένειες είναι μερικοί από αυτούς.
Όσον αφορά τη γεύση, οι Watanabe & Dawes, το 1988 σύγκριναν την γεύση με την μάσηση ως προς την έκκριση του σάλιου (συνολικά) με τρεις τροφές: με πίτα από ραβέντιο, βραστό ρύζι και ωμό καρότο. Η επιρροή της γεύσης με τα επίπεδα παραγωγής σάλιου κυμάνθηκαν από 73% έως 87% υψηλότερα σε σχέση με αυτά τα επίπεδα που η μάσηση δημιούργησε. Επίσης στη θέα ορισμένων τροφών όπως είναι η πίτσα ή το λεμόνι, ερευνητές έχουν υποστηρίξει ότι είναι πιθανή η αύξηση έκκρισης σάλιου.
Η κατανάλωση ενός μήλου ή άλλων φρούτων και λαχανικών πλούσιων σε φυτικές ίνες καθαρίζει τα δόντια σου με φυσικό τρόπο, όπως μια βούρτσα και αυξάνει την σιελόρροια. Όταν το στόμα σου ποτίζεται σωστά, τα επιβλαβή οξέα και τα βακτήρια ξεπλένονται. Τα φρούτα και τα λαχανικά περιέχουν επίσης βιταμίνες Α και C, καθώς και ασβέστιο, το οποίο κάνει τα δόντια σου ισχυρότερα και τα εμποδίζει να πέσουν.