Τι δεν πρέπει να τρώμε όταν παίρνουμε αντιπηκτικά; Η απάντηση εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αντιπηκτικό που λαμβάνετε.

Δεν υπάρχουν οι ίδιοι διατροφικοί περιορισμοί για όλα τα φάρμακα: η βιταμίνη Κ έχει ιδιαίτερη σημασία για αντιπηκτικά όπως η βαρφαρίνη και η ασενοκουμαρόλη (Sintrom), ενώ δεν επηρεάζει με τον ίδιο τρόπο νεότερα αντιπηκτικά όπως το Eliquis (απιξαμπάνη) και το Xarelto (ριβαροξαμπάνη).

Ορισμένα τρόφιμα, το αλκοόλ, βότανα και συμπληρώματα μπορεί επίσης να αλληλεπιδρούν με συγκεκριμένα φάρμακα ή να αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας. Για αυτό έχει σημασία να γνωρίζετε ποιο αντιπηκτικό παίρνετε και τι ισχύει ειδικά για αυτό.

Τα αντιπηκτικά χρησιμοποιούνται για την πρόληψη και αντιμετώπιση θρόμβων αίματος, οι οποίοι μπορεί να σχετίζονται με σοβαρές καταστάσεις όπως η θρόμβωση, το εγκεφαλικό επεισόδιο ή η πνευμονική εμβολή.

Παρακάτω θα δούμε τι πρέπει να προσέχετε στη διατροφή όταν παίρνετε αντιπηκτικά και τι ισχύει ξεχωριστά για Sintrom, Eliquis, Xarelto και Plavix.

Πίνακας περιεχομένων

• Τι είναι τα αντιπηκτικά
• Τι δεν πρέπει να τρώμε όταν παίρνουμε αντιπηκτικά;
• Βιταμίνη Κ και αντιπηκτικά
• Sintrom και διατροφή
• Eliquis και διατροφή
• Xarelto και διατροφή
• Plavix και διατροφή
• Σκόρδο και αντιπηκτικά
• Αλκοόλ και αντιπηκτικά
• Συμπληρώματα και βότανα
• Τι μπορείτε να τρώτε
• Πότε να επικοινωνήσετε με γιατρό

Τι είναι τα αντιπηκτικά;

Τα αντιπηκτικά είναι φάρμακα που παρεμβαίνουν στη διαδικασία της πήξης του αίματος και μειώνουν την πιθανότητα δημιουργίας ή επέκτασης ενός θρόμβου. Δεν «διαλύουν» άμεσα έναν υπάρχοντα θρόμβο, αλλά εμποδίζουν την αύξησή του και τον σχηματισμό νέων θρόμβων, ενώ ο οργανισμός σταδιακά τον αποδομεί.

Χρησιμοποιούνται σε καταστάσεις όπως η κολπική μαρμαρυγή, η εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και η πνευμονική εμβολή, καθώς και σε άλλες περιπτώσεις όπου υπάρχει αυξημένος κίνδυνος θρόμβωσης.

Συχνά χρησιμοποιούμενα αντιπηκτικά είναι:

• ασενοκουμαρόλη (Sintrom),
• βαρφαρίνη,
• απιξαμπάνη (Eliquis),
• ριβαροξαμπάνη (Xarelto),
• νταμπιγκατράνη,
• ηπαρίνη.

Δεν επηρεάζονται όλα τα αντιπηκτικά από τις ίδιες τροφές. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό όταν μιλάμε για τη βιταμίνη Κ.

Τι δεν πρέπει να τρώμε όταν παίρνουμε αντιπηκτικά;

Για τους περισσότερους ασθενείς δεν υπάρχει μία ενιαία λίστα τροφών που απαγορεύονται με όλα τα αντιπηκτικά. Οι περιορισμοί και οι πιθανές αλληλεπιδράσεις εξαρτώνται από το συγκεκριμένο φάρμακο.

Γενικά χρειάζεται προσοχή σε:

• μεγάλες και απότομες μεταβολές στην πρόσληψη βιταμίνης Κ, ιδιαίτερα με Sintrom ή βαρφαρίνη,
• υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ,
• βότανα και συμπληρώματα που μπορεί να επηρεάζουν την πήξη ή το φάρμακο,
• γκρέιπφρουτ ή cranberry σε περιπτώσεις όπου υπάρχει γνωστή ή πιθανή αλληλεπίδραση με το συγκεκριμένο φάρμακο,
• μεγάλες και ξαφνικές αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, ιδιαίτερα όταν κάποιος λαμβάνει ανταγωνιστή της βιταμίνης Κ.

Επομένως, αντί να αναζητάτε γενικά «απαγορευμένες τροφές», είναι προτιμότερο να γνωρίζετε τι ισχύει για το συγκεκριμένο φάρμακο που λαμβάνετε.

Βιταμίνη Κ και αντιπηκτικά: Ποιες τροφές χρειάζονται προσοχή;

Η βιταμίνη Κ παίζει βασικό ρόλο στην πήξη του αίματος. Η διατροφική της πρόσληψη έχει ιδιαίτερη σημασία σε όσους λαμβάνουν ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ, όπως η βαρφαρίνη και η ασενοκουμαρόλη (Sintrom).

Τροφές με σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ περιλαμβάνουν:

• σπανάκι,
• μπρόκολο,
• λάχανο,
• λαχανίδα (kale),
• μαρούλι και άλλα πράσινα φυλλώδη λαχανικά,
• λαχανάκια Βρυξελλών,
• μαϊντανό.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κόψετε τα πράσινα λαχανικά. Για όσους λαμβάνουν βαρφαρίνη ή Sintrom, το σημαντικό είναι συνήθως να διατηρείται σχετικά σταθερή η πρόσληψη βιταμίνης Κ και να αποφεύγονται μεγάλες, απότομες αλλαγές χωρίς συνεννόηση με την ιατρική ομάδα.

Η βιταμίνη Κ δεν έχει την ίδια επίδραση στα νεότερα από του στόματος αντιπηκτικά, όπως το Eliquis και το Xarelto.

Τροφές χωρίς βιταμίνη Κ: Είναι απαραίτητες;

Δεν χρειάζεται να ακολουθείτε δίαιτα αποκλειστικά με τροφές χωρίς βιταμίνη Κ επειδή παίρνετε αντιπηκτικό. Ακόμη και με βαρφαρίνη ή Sintrom, ο στόχος συνήθως δεν είναι η εξάλειψη της βιταμίνης Κ από τη διατροφή, αλλά η σταθερότητα στην πρόσληψή της.

Φρούτα, δημητριακά, γαλακτοκομικά και πολλές άλλες τροφές έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε βιταμίνη Κ σε σχέση με τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, αλλά μια ισορροπημένη διατροφή είναι προτιμότερη από την αυθαίρετη αποφυγή ολόκληρων ομάδων τροφίμων.

Sintrom και διατροφή: Τι πρέπει να προσέχετε;

Το Sintrom (ασενοκουμαρόλη) είναι ανταγωνιστής της βιταμίνης Κ. Για αυτό, όταν κάποιος παίρνει Sintrom, η ποσότητα βιταμίνης Κ στη διατροφή έχει μεγαλύτερη σημασία σε σχέση με αρκετά νεότερα αντιπηκτικά.

Η διατροφή όταν παίρνετε Sintrom δεν σημαίνει ότι απαγορεύονται το σπανάκι, το μπρόκολο ή το μαρούλι. Σημασία έχει να μην υπάρχουν μεγάλες αυξομειώσεις από τη μία ημέρα ή εβδομάδα στην άλλη.

Αν, για παράδειγμα, καταναλώνετε συστηματικά πράσινα λαχανικά, μην τα διακόψετε ξαφνικά επειδή ξεκινήσατε Sintrom χωρίς να συζητήσετε πρώτα με τον γιατρό σας. Αντίστοιχα, μια απότομη μεγάλη αύξηση της κατανάλωσής τους μπορεί να επηρεάσει την αντιπηκτική ρύθμιση.

Η θεραπεία με Sintrom παρακολουθείται με εξέταση INR και η δόση προσαρμόζεται από τον θεράποντα γιατρό.

Eliquis και διατροφή: Υπάρχουν απαγορευμένες τροφές;

Το Eliquis (απιξαμπάνη) είναι νεότερο από του στόματος αντιπηκτικό. Σε αντίθεση με τη βαρφαρίνη και το Sintrom, η δράση του δεν εξαρτάται από την πρόσληψη βιταμίνης Κ.

Αυτό σημαίνει ότι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά, όπως το σπανάκι και το μπρόκολο, δεν χρειάζεται να περιορίζονται λόγω της βιταμίνης Κ μόνο και μόνο επειδή κάποιος λαμβάνει Eliquis.

Ωστόσο, χρειάζεται προσοχή με άλλα φάρμακα, φυτικά προϊόντα και συμπληρώματα που μπορεί να επηρεάζουν τα επίπεδα της απιξαμπάνης ή να αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας. Για αυτό ο γιατρός ή ο φαρμακοποιός πρέπει να γνωρίζει όλα τα φάρμακα και συμπληρώματα που λαμβάνετε.

Xarelto και διατροφή: Τι πρέπει να γνωρίζετε;

Το Xarelto (ριβαροξαμπάνη) είναι επίσης νεότερο από του στόματος αντιπηκτικό και δεν επηρεάζεται από τη βιταμίνη Κ όπως η βαρφαρίνη ή το Sintrom.

Επομένως, δεν χρειάζεται να αποφεύγετε το σπανάκι, το μπρόκολο ή άλλα πράσινα λαχανικά εξαιτίας της βιταμίνης Κ.

Υπάρχει όμως μια σημαντική πρακτική λεπτομέρεια: ορισμένες δόσεις ριβαροξαμπάνης πρέπει να λαμβάνονται μαζί με φαγητό για σωστή απορρόφηση. Ακολουθείτε ακριβώς τις οδηγίες που συνοδεύουν τη δική σας δόση και τις οδηγίες του γιατρού ή του φαρμακοποιού.

Όπως και με άλλα αντιπηκτικά, χρειάζεται επίσης έλεγχος για πιθανές αλληλεπιδράσεις με φάρμακα, βότανα και συμπληρώματα.

Plavix και διατροφή: Τι πρέπει να προσέχετε;

Το Plavix (κλοπιδογρέλη) δεν είναι αντιπηκτικό αλλά αντιαιμοπεταλιακό φάρμακο. Συχνά, ωστόσο, αναζητείται μαζί με τα αντιπηκτικά επειδή και αυτό χρησιμοποιείται για την πρόληψη θρομβωτικών επεισοδίων και σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας.

Η βιταμίνη Κ δεν επηρεάζει το Plavix με τον τρόπο που επηρεάζει τη βαρφαρίνη ή το Sintrom. Επομένως, δεν χρειάζεται να αποφεύγονται τα πράσινα λαχανικά λόγω της βιταμίνης Κ μόνο και μόνο επειδή κάποιος λαμβάνει κλοπιδογρέλη.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν το Plavix συνδυάζεται με άλλα φάρμακα ή συμπληρώματα που μπορεί επίσης να αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας. Μην ξεκινάτε ή διακόπτετε φάρμακα και συμπληρώματα χωρίς να ενημερώσετε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.

Σκόρδο και αντιπηκτικά: Πρέπει να το αποφεύγουμε;

Το σκόρδο ως συνηθισμένο τρόφιμο δεν είναι το ίδιο με ένα συμπλήρωμα σκόρδου υψηλής συγκέντρωσης. Τα συμπληρώματα σκόρδου μπορεί να επηρεάζουν την αιμόσταση και χρειάζονται προσοχή όταν συνδυάζονται με αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα.

Αν χρησιμοποιείτε συστηματικά συμπλήρωμα σκόρδου, ενημερώστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό αν λαμβάνετε ταυτόχρονα άλλα φάρμακα που αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας.

Αλκοόλ και αντιπηκτικά

Το αλκοόλ μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγίας και, ανάλογα με το φάρμακο και την ποσότητα που καταναλώνεται, να επηρεάσει την ασφάλεια της αντιπηκτικής θεραπείας.

Η υπερβολική ή επεισοδιακή μεγάλη κατανάλωση αλκοόλ πρέπει να αποφεύγεται. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε άτομα με ηπατική νόσο, ιστορικό αιμορραγίας ή άλλους παράγοντες κινδύνου.

Αν λαμβάνετε αντιπηκτικά και καταναλώνετε αλκοόλ, συζητήστε με τον γιατρό σας ποια ποσότητα θεωρείται κατάλληλη για τη δική σας περίπτωση.

Συμπληρώματα και βότανα με αντιπηκτικά

Το γεγονός ότι ένα προϊόν είναι «φυσικό» δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να αλληλεπιδράσει με ένα φάρμακο.

Προϊόντα και συμπληρώματα που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων:

• Ginkgo biloba,
• συμπληρώματα σκόρδου,
• St. John’s wort (βαλσαμόχορτο),
• τζίντζερ σε συμπληρώματα ή μεγάλες συγκεντρώσεις,
• συμπληρώματα βιταμίνης Ε,
• συμπληρώματα ωμέγα-3 σε υψηλές δόσεις.

Οι πιθανές αλληλεπιδράσεις δεν είναι ίδιες για όλα τα αντιπηκτικά. Πριν ξεκινήσετε κάποιο συμπλήρωμα, βότανο ή φυτικό σκεύασμα, ενημερώστε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σας.

Τι μπορείτε να τρώτε όταν παίρνετε αντιπηκτικά;

Για τους περισσότερους ανθρώπους, η λήψη αντιπηκτικών δεν σημαίνει ότι χρειάζεται μια πολύ περιοριστική δίαιτα. Στόχος είναι μια ισορροπημένη διατροφή προσαρμοσμένη στο συγκεκριμένο φάρμακο και στις υπόλοιπες παθήσεις του ασθενούς.

Συνήθως μπορούν να αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής:

• φρούτα,
• λαχανικά,
• άπαχες πηγές πρωτεΐνης, όπως ψάρι και κοτόπουλο,
• όσπρια,
• δημητριακά ολικής άλεσης,
• γαλακτοκομικά, ανάλογα με τις ατομικές ανάγκες.

Αν παίρνετε Sintrom ή βαρφαρίνη, το σημαντικό δεν είναι να αποκλείσετε τα λαχανικά που περιέχουν βιταμίνη Κ, αλλά να διατηρείτε σχετικά σταθερή την πρόσληψή τους.

Πότε να επικοινωνήσετε με γιατρό;

Η αιμορραγία αποτελεί τη σημαντικότερη ανεπιθύμητη ενέργεια των αντιπηκτικών. Ζητήστε άμεσα ιατρική συμβουλή αν εμφανίσετε ασυνήθιστη ή επίμονη αιμορραγία.

Επείγουσα ιατρική αξιολόγηση μπορεί να χρειάζεται σε συμπτώματα όπως:

• αίμα στα ούρα,
• αίμα στα κόπρανα ή μαύρα κόπρανα,
• εμετός με αίμα,
• αιμορραγία που δεν σταματά,
• έντονη αδυναμία, ζάλη ή λιποθυμία,
• ξαφνικός πολύ έντονος πονοκέφαλος ή νευρολογικά συμπτώματα,
• σοβαρός τραυματισμός, ιδιαίτερα χτύπημα στο κεφάλι.

Επίσης, ενημερώστε τον γιατρό σας πριν κάνετε μεγάλες αλλαγές στη διατροφή σας ή πριν ξεκινήσετε νέο συμπλήρωμα, βότανο ή φάρμακο.

Τι δείχνουν οι επιστημονικές μελέτες;

Η σχέση μεταξύ διατροφής και αντιπηκτικής θεραπείας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το φάρμακο. Η αλληλεπίδραση με τη βιταμίνη Κ αφορά ιδιαίτερα τη βαρφαρίνη και άλλους ανταγωνιστές της βιταμίνης Κ.

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, δεν χρειάζεται να αποφεύγονται οι τροφές που περιέχουν βιταμίνη Κ κατά τη θεραπεία με βαρφαρίνη. Αυτό που έχει σημασία είναι η ποσότητα βιταμίνης Κ που καταναλώνεται να παραμένει σχετικά σταθερή.

Το NHS παρέχει επίσης ειδικές διατροφικές οδηγίες για όσους λαμβάνουν βαρφαρίνη, επισημαίνοντας τη σημασία μιας σταθερής διατροφής και της προσοχής σε τρόφιμα, ποτά και φυτικά προϊόντα που μπορεί να επηρεάσουν τη θεραπεία.

Παράλληλα, δημοσίευση στο PubMed έχει εξετάσει τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης βιταμίνης Κ και της σταθερότητας της αντιπηκτικής θεραπείας, ενώ άλλη μελέτη στο PubMed υποστηρίζει τη σημασία της σταθερής πρόσληψης βιταμίνης Κ.

Με απλά λόγια, δεν χρειάζεται πανικός ή αυθαίρετος αποκλεισμός υγιεινών τροφών. Χρειάζεται να γνωρίζετε ποιο φάρμακο λαμβάνετε, ποιες αλληλεπιδράσεις το αφορούν και να αποφεύγετε απότομες αλλαγές χωρίς ιατρική καθοδήγηση.