Η λιποθυμία είναι μια ξαφνική, προσωρινή απώλεια συνείδησης που οφείλεται σε προσωρινή μείωση της ροής αίματος προς τον εγκέφαλο. Παρόλο που τις περισσότερες φορές είναι αβλαβής, μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα ενός πιο σοβαρού προβλήματος υγείας.

Σε αυτό το άρθρο θα αναλύσουμε τα προειδοποιητικά συμπτώματα πριν την λιποθυμία, πώς να την αποτρέψουμε, τι είναι η βαγοτονική λιποθυμία, η λιποθυμία από άγχος, η συσχέτιση με διάρροια ή εμετούς, καθώς και τι πρέπει να φάμε μετά από μια λιποθυμία.

Συμπτώματα πριν την λιποθυμία

Πολλοί άνθρωποι βιώνουν συγκεκριμένα προειδοποιητικά σημάδια λίγο πριν χάσουν τις αισθήσεις τους. Τα πιο συχνά συμπτώματα πριν την λιποθυμία περιλαμβάνουν:

• Ζάλη ή αίσθημα περιστροφής

• Θολή όραση ή “μαυρίλα” μπροστά στα μάτια

• Ιδρώτας, συχνά κρύος και κολλώδης

• Αίσθημα αδυναμίας ή τάση λιποθυμίας

• Χλωμάδα

• Ναυτία

• Ταχυκαρδία ή αίσθημα παλμών

• Ξαφνική πτώση της αρτηριακής πίεσης

Αν εντοπίσετε αυτά τα σημάδια εγκαίρως, μπορείτε να αποτρέψετε την επερχόμενη λιποθυμία ακολουθώντας μερικά απλά βήματα.

Πως να αποτρέψω μια λιποθυμία

Η πρόληψη μιας λιποθυμίας εξαρτάται από την αιτία της. Αν όμως νιώσετε τα παραπάνω προειδοποιητικά σημάδια, ακολουθήστε τις παρακάτω ενέργειες:

1. Καθίστε ή ξαπλώστε: Καθίστε αμέσως με το κεφάλι ανάμεσα στα γόνατα ή, ακόμη καλύτερα, ξαπλώστε με τα πόδια ψηλά για να αυξηθεί η αιμάτωση του εγκεφάλου.

2. Αναπνεύστε βαθιά: Αν η λιποθυμία σχετίζεται με άγχος ή υπεραερισμό, επικεντρωθείτε σε αργές, βαθιές αναπνοές.

3. Αποφύγετε την ορθοστασία: Μην μείνετε ακίνητοι σε όρθια στάση για πολλή ώρα. Κινήστε τα πόδια σας ή κάντε μικρές κινήσεις για να ενεργοποιήσετε την κυκλοφορία.

4. Πίνετε υγρά: Η αφυδάτωση μπορεί να μειώσει την αρτηριακή πίεση. Αν έχετε ιδρώσει πολύ ή δεν έχετε πιει αρκετό νερό, ενυδατωθείτε.

5. Καταναλώστε κάτι αλμυρό: Σε περιπτώσεις χαμηλής πίεσης, λίγο αλάτι ή αλατισμένο σνακ μπορεί να βοηθήσει.

Βαγοτονική λιποθυμία

Η βαγοτονική λιποθυμία είναι η πιο συχνή μορφή και συμβαίνει όταν το νευρικό σύστημα προκαλεί ξαφνική πτώση της καρδιακής συχνότητας και της αρτηριακής πίεσης. Συχνά οφείλεται σε:

• Έντονο στρες ή φόβο

• Πόνο (π.χ. σε αιμοληψία)

• Θερμοπληξία ή αφυδάτωση

• Ορθοστασία για μεγάλο διάστημα

• Ερεθίσματα όπως η θέα αίματος

Η βαγοτονική λιποθυμία είναι συνήθως καλοήθης, αλλά επαναλαμβανόμενα επεισόδια απαιτούν έλεγχο από γιατρό.

Λιποθυμία από άγχος

Το έντονο άγχος μπορεί να προκαλέσει υπεραερισμό, μεταβολή της κυκλοφορίας και τελικά λιποθυμία. Το άτομο που βιώνει μια κρίση άγχους με πιθανή λιποθυμία μπορεί να αισθανθεί:

• Πίεση στο στήθος

• Ταχυκαρδία

• Μούδιασμα στα άκρα

• Στεγνό στόμα ή τρόμο

Η διαχείριση του άγχους με τεχνικές χαλάρωσης, γείωση, ασκήσεις αναπνοής και ψυχολογική υποστήριξη μπορεί να μειώσει τις πιθανότητες λιποθυμίας.

     – Διαβάστε περισσότερα για τη λιποθυμία από άγχος και τα συμπτώματα της εδώ.

Διάρροια και λιποθυμία

Η διάρροια μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, ηλεκτρολυτική ανισορροπία και χαμηλή πίεση, όλα τα οποία είναι παράγοντες κινδύνου για λιποθυμία. Αν συνοδεύεται από πυρετό ή εμετούς, η πιθανότητα απώλειας αισθήσεων αυξάνεται.

Σε τέτοιες περιπτώσεις:

• Ενυδατωθείτε με διαλύματα ηλεκτρολυτών

• Μην σηκώνεστε απότομα

• Επικοινωνήστε με γιατρό αν τα συμπτώματα επιμένουν

Λιποθυμία με εμετούς

Η ναυτία και οι εμετοί, ειδικά αν επαναλαμβάνονται, αποστραγγίζουν το σώμα από υγρά και άλατα. Αυτό προκαλεί πτώση της πίεσης και ρίσκο λιποθυμίας. Συχνά παρατηρείται σε γαστρεντερίτιδα, τροφική δηλητηρίαση ή έντονο στρες.

Για αποκατάσταση:

• Καταναλώστε μικρές ποσότητες νερού ή ηλεκτρολυτών σε συχνά διαστήματα

• Ξαπλώστε αν νιώσετε αδυναμία

• Αποφύγετε στερεές τροφές μέχρι να ηρεμήσει το στομάχι

Λιποθυμία πρώτες βοήθειες

Αν βρεθείτε δίπλα σε κάποιον που λιποθύμησε, ακολουθήστε τα παρακάτω:

1. Ελέγξτε αν αναπνέει και έχει σφυγμό.

2. Ξαπλώστε τον με τα πόδια ψηλά για να προωθηθεί το αίμα προς τον εγκέφαλο.

3. Χαλαρώστε τα ρούχα στον λαιμό και τη μέση.

4. Ανοίξτε παράθυρα ή δώστε του καθαρό αέρα.

5. Μην του δώσετε νερό ή φαγητό όσο είναι αναίσθητος.

6. Μείνετε δίπλα του και καλέστε βοήθεια αν δεν συνέλθει σε 1-2 λεπτά.

Αν δεν ανακτήσει τις αισθήσεις του ή υπάρχουν άλλα σοβαρά συμπτώματα, καλέστε άμεσα το 166.

Τι να φάω μετά από λιποθυμία

Μετά από μια λιποθυμία, ειδικά αν σχετίζεται με υπογλυκαιμία, αφυδάτωση ή εμετούς, είναι σημαντικό να επιλέξετε τροφές που θα σας βοηθήσουν να επανέλθετε σταδιακά. Ορισμένες καλές επιλογές περιλαμβάνουν:

• Αλατισμένα κράκερ ή φρυγανιές

• Μπανάνα για κάλιο και εύπεπτη ενέργεια

• Χυμός πορτοκάλι ή άλλο φυσικό σάκχαρο

• Ρύζι ή πατάτες σε μικρές ποσότητες

• Ηλεκτρολύτες ή ισοτονικά ροφήματα

• Νερό με λίγο αλάτι και ζάχαρη

Αποφύγετε καφέ, βαριές ή λιπαρές τροφές μέχρι να επανέλθει πλήρως το σώμα σας.

Πότε να επισκεφθείτε γιατρό για λιποθυμία

Παρόλο που μια απλή λιποθυμία μπορεί να είναι αθώα, υπάρχουν περιπτώσεις όπου χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση:

• Αν η λιποθυμία συνοδεύεται από σπασμούς, πόνο στο στήθος ή δύσπνοια

• Αν συμβαίνει επανειλημμένα

• Αν διαρκεί περισσότερο από 1-2 λεπτά

• Αν υπάρχει ιστορικό καρδιοπάθειας

• Αν συνέβη μετά από τραυματισμό στο κεφάλι

Συμπεράσματα

Η λιποθυμία είναι ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να έχει απλές ή πιο σοβαρές αιτίες. Η πρόληψη περιλαμβάνει αναγνώριση των συμπτωμάτων πριν την λιποθυμία, ενυδάτωση, σωστή στάση σώματος και διαχείριση του άγχους.

Ειδικές μορφές, όπως η βαγοτονική λιποθυμία ή η λιποθυμία από άγχος, απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή, ενώ η παρουσία διάρροιας ή εμετών αυξάνει τον κίνδυνο. Οι πρώτες βοήθειες και η σωστή διατροφή μετά από λιποθυμία βοηθούν σημαντικά στην αποκατάσταση.

Πηγές

1. NHS – Fainting (Syncope)

2. Mayo Clinic – Vasovagal Syncope

3. Cleveland Clinic – Fainting: Causes & Prevention