fbpx
Βελονισμός και άγχος – Ό,τι πρέπει να γνωρίζετε

Βελονισμός και άγχος – Ό,τι πρέπει να γνωρίζετε

O βελονισμός είναι από τις αρχαιότερες θεραπευτικές τεχνικές που χρησιμοποιήθηκαν στον πλανήτη, με ιστορία 2.500 ετών, και η θεραπευτική του σχέση με το άγχος μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για τους ασθενείς.

Μιλτιάδης Καράβης βελονισμός άγχος
Μιλτιάδης Καράβης, φυσίατρος, πρόεδρος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Βελονισμού

Κοιτίδα της αρχαίας αυτής τέχνης θεωρείται η Κίνα. Τα τελευταία 60 χρόνια συνεχείς ερευνητικές προσπάθειες οδηγούν σταδιακά στη διερεύνηση της  βιολογικής δράσης του βελονισμού και στον σαφέστερο προσδιορισμό των βασικών του ενδείξεων.

Ο Μιλτιάδης Καράβης, πρόεδρος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Βελονισμού, ρίχνει φως στο πώς ο βελονισμός μπορεί να επιδράσει στο άγχος, ενώ αναφέρεται και στα άλλα σημαντικά οφέλη αυτής της παραδοσιακής και θαυματουργής θεραπευτικής τεχνικής.

Για ποιες παθήσεις ενδείκνυται και πόσο αποτελεσματικός είναι ο βελονισμός;

Πρακτικά, κατά τη διάρκεια της θεραπείας με βελονισμό τοποθετούμε ιδιαίτερα λεπτές βελόνες σε καθορισμένες περιοχές του σώματος, γνωστές ως «σημεία βελονισμού», με σκοπό:

  • Να θεραπεύσουμε διάφορες παθήσεις.
  • Να ανακουφίσουμε τον άρρωστο από βασανιστικά συμπτώματα.
  •  Να προλάβουμε την εκδήλωση μιας ασθένειας.
  • Να τονώσουμε και να αναζωογονήσουμε τον οργανισμό.
  • Να σταματήσουμε τον οξύ ή χρόνια πόνο.
  • Να ελαττώσουμε τα φάρμακα σε μια χρόνια πάθηση.
  • Να διαχειριστούμε το στρες, την παχυσαρκία, το κάπνισμα, τον αλκοολισμό.
  • Να περιορίσουμε το θεραπευτικό αδιέξοδο που συναντάμε συχνά σε χρόνιες εκφυλιστικές παθήσεις.
  •  Να μειώσουμε τη πολυφαρμακία, ιδιαίτερα σε παιδιά και ηλικιωμένους ασθενείς.

Έχει επιβεβαιωθεί ότι με την τοποθέτηση των βελονών στα σωστά σημεία κινητοποιούνται πολύπλοκα ενδογενή συστήματα προστασίας από τον πόνο, τη φλεγμονή και το στρες, μια δράση που καθοδηγείται κυρίως από τον εγκέφαλο. Έτσι, μετά τον βελονισμό, ανιχνεύονται στο σώμα ισχυρές παυσίπονες και αντιφλεγμονώδεις ουσίες, που δρουν θεραπευτικά, περιορίζοντας πόνο και φλεγμονή. Με παρόμοιους μηχανισμούς παράγονται ηρεμιστικές, αγχολυτικές και υπναγωγές ουσίες στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
Ο βελονισμός στερείται παρενεργειών και είναι εντελώς ακίνδυνος όταν εφαρμόζεται από σωστά εκπαιδευμένους γιατρούς, που τηρούν αυστηρά τους κανόνες και τα πρωτόκολλα θεραπείας. Οι βελόνες που χρησιμοποιούνται είναι μίας χρήσης ή ατομικές και αποστειρώνονται σε χειρουργικό κλίβανο, όπως ακριβώς τα χειρουργικά εργαλεία. Τέλος, η ψυχολογική, ψυχιατρική παρακολούθηση καθώς και η λήψη φαρμάκων δεν αντενδείκνυνται. Αντίθετα, συχνά ζητάμε τη συμβουλή των ειδικών για να επιβεβαιώσουμε τη διάγνωση και να προχωρήσουμε με ασφάλεια στη θεραπεία.

Πώς ακριβώς λειτουργεί ο βελονισμός στην πράξη;

Τοποθετούνται 5 έως 15 βελόνες σε ειδικά επιλεγμένα (ανάλογα με την πάθηση) σημεία του σώματος. Οι βελόνες είναι ειδικά κατασκευασμένες, ιδιαίτερα λεπτές (0,25 mm) και ελαστικές (για να μην υπάρχει κίνδυνος θραύσης). Είναι μίας χρήσης, τοποθετημένες σε ειδικές συσκευασίες για να χρησιμοποιούνται από τον γιατρό χωρίς αυτός να τις ακουμπάει. Η τοποθέτηση είναι ανώδυνη. Η τεχνική είναι τέτοια ώστε να μην προκαλείται πόνος στον άρρωστο. Οι βελόνες παραμένουν στα σημεία βελονισμού για 15 έως 45 λεπτά. Στη συνέχεια αφαιρούνται. Μετά τον βελονισμό ο ασθενής μπορεί να συνεχίσει τη δραστηριότητά του χωρίς πρόβλημα. Οι θεραπείες εκτελούνται με συχνότητα 2 ή 3 την εβδομάδα.

Για μια πλήρη αγωγή απαιτούνται 8 έως 12 συνεδρίες βελονισμού. Υπάρχει σαφές όριο, το οποίο όμως εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Κατά τη διάρκεια της θεραπείας μπορούν παράλληλα να λαμβάνονται φάρμακα ή συμπληρώματα διατροφής. Αυτά δεν αλλοιώνουν το αποτέλεσμα της θεραπείας. Η βελτίωση εμφανίζεται τις πρώτες 4 έως 6 συνεδρίες βελονισμού. Σε αρκετές περιπτώσεις όμως αρκετά αργότερα. Περιγράφεται μια καθυστερημένη απάντηση, που φαίνεται 2-3 εβδομάδες μετά τον βελονισμό. Ο βελονισμός δεν είναι μόνο ένα καλό παυσίπονο. Είναι μια θεραπεία που έχει μεσο-μακροπρόθεσμη δράση. Ένα καλό αποτέλεσμα διαρκεί μήνες ή χρόνια.

Πώς προκαλείται το άγχος;

Το σύστημα διαχείρισης του στρες είναι ένα πολύπλοκο και αυτορρυθμιζόμενο νευρο-χημικό σύστημα, που ελέγχεται από εξειδικευμένες περιοχές του εγκεφάλου και εκτείνεται στο σώμα, επηρεάζοντας με αυτόν τον τρόπο όργανα, ιστούς και κύτταρα. Είναι ένα χρήσιμο σύστημα που προορίζεται να διατηρεί την αρμονία και την
ισορροπία στο σώμα. Εξελίχθηκε για εκατομμύρια χρόνια με σκοπό να μας προστατέψει από απειλές, δηλαδή να τις αναγνωρίσει, να τις ταξινομήσει και, εφόσον επιβεβαιώσει το απρόβλεπτο, να προετοιμάσει το σώμα για μάχη ή φυγή. Πότε το σύστημα αυτό γίνεται προβληματικό: α) όταν ενεργοποιείται από φανταστικές (όχι πραγματικές) απειλές και β) όταν έχει ευαισθητοποιηθεί σε τέτοιο βαθμό, που ένα απλό, καθημερινό, χωρίς σημασία ερέθισμα είναι αρκετό για να εκτοξεύσει την παραγωγή των ορμονών του στρες στο σώμα και τον εγκέφαλο. Αυτό που αισθανόμαστε είναι το αποτέλεσμα (η δράση) των ουσιών αυτών (π.χ. ταχυκαρδία, κίνηση εντέρου – διάρροια, δυσπεψία, ταχύπνοια [δύσπνοια], κόμπος στον λαιμό, αυξημένη διούρηση αλλά και διάθεση για γλυκά ή αλμυρά κ.λπ.).

Βελονισμός και άγχος – Πώς βοηθάει;

Τρεις είναι οι βασικοί στόχοι της θεραπείας με βελονισμό: α) βελτιώνει την ανθεκτικότητα του εγκεφάλου στα στρεσογόνα ερεθίσματα, β) αναστέλλει την ανεξέλεγκτη παραγωγή των ορμονών του στρες, δηλαδή των ουσιών που αναστατώνουν το σώμα και το προετοιμάζουν για μάχη, την οποία ενδέχεται να μη δώσει ποτέ και γ) προάγει την παραγωγή κατευναστικών ουσιών που μειώνουν (ελέγχουν καλύτερα) τη διέγερση σε σώμα και εγκέφαλο. Ο βελονισμός αποδεικνύεται χρήσιμος σε υγιείς ανθρώπους (αθλητές, μαθητές κ.λπ.), ως προστασία από τις επιπτώσεις του οξέος ή του χρόνιου στρες σε περιόδους αυξημένων μαθησιακών, εργασιακών, οικογενειακών ή άλλων απαιτήσεων.
Μπορεί να εφαρμοστεί με ασφάλεια σε περιόδους έντονης σωματικής, νοητικής ή συναισθηματικής κόπωσης, όταν μας κυριεύουν σκέψεις ή συναισθήματα απελπισίας, αδυναμίας, ανεπάρκειας ή κόπωσης ή όταν αντιμετωπίζουμε απαιτητικές καταστάσεις που απαιτούν αυξημένη εγρήγορση, συγκέντρωση και προσοχή.

Αντιμετωπίζουμε δηλαδή τους υγιείς με την ίδια σοβαρότητα που αντιμετωπίζουμε και τους ασθενείς με παθήσεις σχετιζόμενες με το στρες. Αυτές είναι η κατάθλιψη, η αγχώδης διαταραχή, οι διαταραχές ύπνου, διάθεσης και συμπεριφοράς, οι συναισθηματικές διαταραχές, η δυσθυμία και η ευερεθιστότητα. Συνήθως σχεδιάζουμε ένα θεραπευτικό πλάνο (πρωτόκολλο), που περιλαμβάνει όλα τα προβλήματα που βιώνει ένας ασθενής (ή υγιής). Επιπλέον, οι ψυχοσωματικές διαταραχές, κάποιες μορφές κεφαλαλγίας, η δυσαρμονία στο αυτόνομο νευρικό σύστημα (π.χ. εφιδρώσεις, υπερφαγία, λιποθυμικά επεισόδια) και η δυσπροσαρμογή (π.χ. καραντίνα) αποτελούν συχνές αναφορές των ασθενών μας.

Η τεχνολογική εξέλιξη μας επιτρέπει να απεικονίσουμε τον εγκέφαλο ενώ αυτός λειτουργεί (π.χ., σκέπτεται ή δρα). Μέσω αυτών, γνωρίζουμε πια ότι ο βελονισμός είναι χρήσιμος στο οξύ στρες πριν ή μετά από χειρουργικές επεμβάσεις και οδοντιατρικές πράξεις, στο χρόνιο στρες, τη μετατραυματική αγχώδη διαταραχή, τις εξαρτήσεις, τη διατροφική διαταραχή (υπερφαγία, βουλιμία) και τα χρόνια μυοσκελετικά άλγη. Στις εργασίες φαίνεται απενεργοποίηση του «αναλυτικού» εγκεφάλου και επικράτηση χημικών παραγώγων (π.χ., GABA), που τον κατευνάζουν. Με παρόμοιες έρευνες γνωρίζουμε ότι δεν είναι όλες οι ηλικιακές ομάδες το ίδιο ευαίσθητες στο στρες. Τα προνήπια και τα νήπια (ταχέως εξελισσόμενοι  εγκέφαλοι), οι έφηβοι και οι έγκυες γυναίκες (prenatal stress) είναι περισσότερο ευαίσθητοι και χρειάζονται μεγαλύτερη προστασία.

Ο βελονισμός σε τίτλους

Ο βελονισμός, μαζί με άλλες καθιερωμένες τεχνικές χαλάρωσης, φάρμακα ή μόνος του:

  • Ρυθμίζει / κατευνάζει / ηρεμεί τα νευρικά σήματα, ώστε να μην παράγονται σε υπερβολική ποσότητα και συχνότητα οι ορμόνες του στρες.
  • Εξουδετερώνει τις ουσίες αυτές, ώστε να μην επηρεάζουν όργανα και
    ιστούς του σώματος.
  • Απευαισθητοποιεί τα «υπερευαίσθητα» συστήματα, δηλαδή αυτά που
    έγιναν ευαίσθητα λόγω χρόνιας καταπόνησης (χρόνιο, διαρκές, μεγάλης έντασης, τοξικό στρες).

Σε τι άλλο μπορεί να βοηθήσει ο βελονισμός;

  • Ψυχικές – ψυχοσωματικές διαταραχές
  • Χρόνια κόπωση, ινομυαλγία
  • Αγχώδης διαταραχή, κατάθλιψη, φοβίες, κρίσεις πανικού
  • Νευροφυτικές διαταραχές
  • Διαταραχές μνήμης, συγκέντρωσης, προσαρμογής, ύπνου και συμπεριφοράς
  • Διαταραχές λίμπιντο
  • Διατροφικές διαταραχές.
× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.