Ο χρόνος που οι νέοι περνούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχει αυξηθεί κατακόρυφα από το 2010, με αποτέλεσμα όλο και περισσότεροι έφηβοι να εμφανίζουν συμπτώματα εθιστικής χρήσης. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, πάνω από το 10% των εφήβων το 2022 παρουσίασε δυσκολία στον έλεγχο του χρόνου που αφιερώνει στις πλατφόρμες, ενώ εμφάνισε και συμπτώματα «στέρησης» όταν προσπαθούσε να τα περιορίσει.
Πολιτικές και προτάσεις για την προστασία των νέων
Η αυξανόμενη ανησυχία των ειδικών στη δημόσια υγεία έχει οδηγήσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να εξετάζουν μέτρα όπως:
-
συστήματα επαλήθευσης ηλικίας,
-
καμπάνιες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης,
-
ακόμη και περιορισμούς ή απαγορεύσεις πρόσβασης σε συγκεκριμένα κοινωνικά δίκτυα.
Παράλληλα, οι ίδιες οι εταιρείες τεχνολογίας προσπαθούν να εφαρμόσουν μέτρα προστασίας, όπως περιορισμούς περιεχομένου ανά ηλικία, αυξημένες ρυθμίσεις απορρήτου και απενεργοποίηση ορισμένων λειτουργιών. Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι αυτά δεν είναι αρκετά για να προφυλάξουν πραγματικά τα παιδιά.
Είναι τα social media μόνο αρνητικά;
Αν και τα περισσότερα στοιχεία τα συνδέουν με αυξημένη κατάθλιψη, προβλήματα ύπνου και μεγαλύτερο κίνδυνο χρήσης ουσιών, υπάρχουν και απόψεις που αναδεικνύουν τη θετική τους πλευρά.
Η Τζέσικα Πιοτρόφσκι, πρόεδρος της Σχολής Έρευνας Επικοινωνίας στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, τονίζει ότι «ορισμένα είδη τεχνολογίας βοηθούν πραγματικά τους νέους να αναπτύξουν φιλίες και αίσθηση οικειότητας».
Η ανάγκη για ρύθμιση
Η Κάντρι Σούβα, διευθύντρια της Mental Health Europe, υπογραμμίζει ότι «οι εταιρείες τεχνολογίας πρέπει να αναγνωρίσουν ότι βλάπτουν εφήβους και παιδιά – και κάτι πρέπει να αλλάξει». Εξηγεί ότι ο διάλογος με τις πλατφόρμες είναι απαραίτητος, όμως αν δεν υπάρξει ουσιαστική αυτορρύθμιση, τότε θα χρειαστούν σαφείς κανόνες.
Ο ρόλος της νομοθεσίας στην ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη θεσπίσει τον Νόμο περί Ψηφιακών Υπηρεσιών (Digital Services Act – DSA), ο οποίος ζητά από τα κοινωνικά δίκτυα να λάβουν «αναλογικά μέτρα για την προστασία της ιδιωτικότητας και της ασφάλειας των ανηλίκων». Το Facebook, το Instagram και το TikTok ελέγχονται για πιθανές παραβάσεις αυτών των κανόνων.
Ωστόσο, οι οδηγίες που έχουν εκδοθεί παραμένουν ασαφείς και μη δεσμευτικές. Έτσι, εάν ένας ανήλικος δηλώσει ψευδή ηλικία ή οι γονείς παρακάμψουν τους ελέγχους, οι περιορισμοί καταρρέουν. Το πρόβλημα οδηγεί σε μια νέα συζήτηση: πώς θα μπορούσε να γίνει αποτελεσματική η επαλήθευση ηλικίας;
Ποιος έχει την ευθύνη;
Η Meta και το TikTok θεωρούν ότι την κύρια ευθύνη πρέπει να έχουν οι δημιουργοί των λειτουργικών συστημάτων, δηλαδή η Google και η Apple. Εκείνες, από την άλλη, τονίζουν ότι δεν μπορούν να επωμιστούν μόνες τους ένα τόσο σύνθετο ζήτημα. Όπως δήλωσε ο Βινάι Γκοέλ, διευθυντής ασφάλισης ηλικίας της Google: «Πιστεύουμε ότι είναι μια κοινή ευθύνη. Δεν υπάρχει μία και μοναδική λύση».
Πηγές
Politico
