Άτυπη κατάθλιψη: “Η κατάθλιψη των εργένηδων”

στεναχωρημένη γυναίκα με ποτήρι κρασί στο χέρι

Η άτυπη κατάθλιψη συνήθως αρχίζει από τη νεαρή ηλικία και προσβάλλει περισσότερο τις γυναίκες. Παρά την ονομασία της, δεν είναι όσο σπάνια φαίνεται. Πιο λαϊκά αναφέρεται ως «κατάθλιψη των εργένηδων», διότι εμφανίζεται αρκετά συχνά σε ανθρώπους χωρίς σύντροφο. Η θεραπεία της περιλαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ψυχοθεραπεία και αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Παρά το όνομά της, η άτυπη κατάθλιψη δεν είναι ασυνήθιστη. Μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο αισθάνεται, σκέφτεται και συμπεριφέρεται ο πάσχων και να οδηγήσει σε συναισθηματικές και σωματικές δυσλειτουργίες. Οι ασθενείς ενδέχεται να παρουσιάσουν δυσκολίες στις καθημερινές δραστηριότητες αλλά και αίσθημα ματαιότητας για τη ζωή.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα, όπως και στους άλλους τύπους κατάθλιψης, διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο. Υπάρχουν όμως κοινά σημεία. Όσοι πάσχουν από άτυπη κατάθλιψη μπορεί να νιώσουν μια προσωρινή ευεξία στο άκουσμα κάποιου καλού νέου ή μετά την επίτευξη κάποιου στόχου. Η ευεξία αυτή όμως έχει μικρή διάρκεια και γρήγορα οι πάσχοντες επανέρχονται στην αρχική τους συναισθηματική κατάσταση. Ακόμη, τα άτομα με άτυπη κατάθλιψη μπορεί να εμφανίσουν βουλιμικές τάσεις αλλά και υπερυπνία.

Η άτυπη κατάθλιψη αποτελεί σημαντική τροχοπέδη στις σχέσεις των ανθρώπων. Τα άτομα αυτά εμφανίζουν αδυναμία στη σύναψη μακροχρόνιων σχέσεων, καθώς διακατέχονται από μεγάλο φόβο για απόρριψη αλλά και κριτική. Ως εκ τούτου, δυσκολεύονται να δημιουργήσουν υγιείς σχέσεις. Τέλος, κεφαλαλγίες, αίσθημα κόπωσης και αυτοκτονικές τάσεις είναι συμπτώματα που συμπληρώνουν το προφίλ της άτυπης κατάθλιψης.

Επιγραμματικά, τα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

  • Κατάθλιψη που μειώνεται προσωρινά λόγω ευχάριστων νέων και θετικών γεγονότων.
  • Βουλιμία και αύξηση βάρους.
  • Υπερυπνία και αυξημένη υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας.
  • «Βαριά» χέρια και πόδια και αίσθημα μουδιάσματος που διαρκεί όλη την ημέρα.
  • Ευαισθησία στην απόρριψη και την κριτική, η οποία επηρεάζει τις σχέσεις, την κοινωνική ζωή και την εργασία.

Αίτια και επιπλοκές

Οι αιτίες που οδηγούν σε αυτή την πάθηση ποικίλλουν. Η σωματική και σεξουαλική κακοποίηση καθώς και τραυματικές εμπειρίες στην παιδική ηλικία παίζουν μεγάλο ρόλο στην ανάπτυξη της άτυπης κατάθλιψης. Ακόμη, ιστορικό διπολικής διαταραχής και κατάθλιψης στην οικογένεια είναι από τα συχνότερα αίτια. Τέλος, σοβαρά προβλήματα της ζωής, όπως ασθένειες, οικονομικά προβλήματα ή η απώλεια κάποιου κοντινού προσώπου, είναι πιθανό να συμβάλουν στην εμφάνιση της άτυπης κατάθλιψης.

Επιπλοκές

Όπως και άλλοι τύποι κατάθλιψης, η άτυπη κατάθλιψη είναι μια σοβαρή ασθένεια που μπορεί να προκαλέσει σημαντικά προβλήματα στη συναισθηματική και σωματική υγεία, που επηρεάζουν κάθε τομέα της ζωής.

Η άτυπη κατάθλιψη μπορεί να σχετίζεται με:

  • Αύξηση βάρους.
  • Προσωπικά και εργασιακά προβλήματα λόγω ευαισθησίας στην απόρριψη.
  • Χρήση ναρκωτικών ή αλκοόλ.
  • Άλλες ψυχικές διαταραχές, όπως η αγχώδης διαταραχή.
  • Αυτοκτονικές σκέψεις και απόπειρες.

Αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της άτυπης κατάθλιψης επιτυγχάνεται με την ψυχοθεραπεία και τη χορήγηση φαρμάκων. Έρευνες έχουν δείξει πως τα παλαιότερα αντικαταθλιπτικά, όπως οι αναστολείς της μονοαμινοοξειδάσης (MAOIs), είναι αρκετά αποτελεσματικά, ενώ και τα νεότερα παρουσιάζουν εξίσου καλά αποτελέσματα στην πάθηση. Οι SSRIs, κυρίως η σερτραλίνη και η φλουοξετίνη, μπορεί να αποτελούν μια αποτελεσματική εναλλακτική λύση έναντι των MAOI. Τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά δεν είναι τόσο αποτελεσματικά, αλλά ίσως να είναι μια επιλογή για τη θεραπεία της άτυπης κατάθλιψης.

Άλλα αντικαταθλιπτικά μπορεί να είναι ευεργετικά, αλλά δεν έχουν μελετηθεί συστηματικά για την αντιμετώπισή της. Η θεραπεία με φάρμακα λειτουργεί καλύτερα όταν συνδυάζεται με ψυχοθεραπεία. Πρέπει να αναφερθεί ότι διάφορες διαταραχές που συνυπάρχουν με την άτυπη κατάθλιψη, όπως οι κρίσεις πανικού, ίσως να μην μπορούν να θεραπευτούν χωρίς φαρμακευτική αγωγή.

Η άτυπη κατάθλιψη είναι πολύ συνηθισμένη στις μέρες μας, παρά την ασυνήθιστη ονομασία της. Οι άνθρωποι που παρουσιάζουν συμπτώματα μελαγχολίας και έχουν ιστορικό κατάθλιψης πρέπει να αναζητούν γρήγορα βοήθεια, καθώς η άμεση θεραπεία μπορεί να είναι πολύ ευεργετική και να περιορίσει τα συμπτώματα σε πολύ μεγάλο βαθμό.

Στοιχεία από: www.mayoclinic.org