fbpx
Οιδιπόδειο σύμπλεγμα: Προεκτάσεις και συμπτώματα

Οιδιπόδειο σύμπλεγμα: Προεκτάσεις και συμπτώματα

Το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα κατέχει πρωταγωνιστικό ρόλο στην ψυχαναλυτική θεωρία. Ουσιαστικά είναι η επιθυμία για σεξουαλική εμπλοκή με τον γονέα του αντίθετου φύλου και ταυτόχρονη αντιπαλότητα με τον γονέα του ίδιου φύλου. Ο Sigmund Freud εισήγαγε την ιδέα στο έργο του Ερμηνεία των ονείρων (1899). 

Ο όρος προέρχεται από την ιστορία του Οιδίποδα από την ομώνυμη Ελληνική τραγωδία. Εκείνος σκότωσε εν αγνοία τον πατέρα του και παντρεύτηκε τη μητέρα του. Η γυναικεία εκδοχή, σύνδρομο της Ηλέκτρας, πήρε το όνομά της από μια άλλη αρχαιοελληνική τραγωδία. Σε αυτή η Ηλέκτρα βοήθησε στην δολοφονία της μητέρας της.

Η σεξουαλική επιθυμία του παιδιού διατηρείται εκτός συνείδησης (ego)

Στην ψυχαναλυτική θεωρία, το Οιδιπόδειο σύμπλεγμα αναφέρεται στην σεξουαλική επιθυμία του παιδιού για τον γονέα του αντίθετου φύλου. Ιδιαίτερα έχει να κάνει με την ερωτική προσοχή του αγοριού προς τη μητέρα του. Αυτή η επιθυμία διατηρείται εκτός συνείδησης, ωστόσο ο Φρόιντ πίστευε ότι επηρεάζει τη συμπεριφορά ενός παιδιού και την ανάπτυξη του.

Υπάρχουν συγκεκριμένα σημάδια της εμφάνισης του Οιδιπόδειο συμπλέγματος στο παιδί

Ο Φρόιντ θεωρούσε ότι υπάρχουν αρκετές συμπεριφορές οι οποίες οφείλονται στο σύμπλεγμα. Τέτοιες μπορεί να περιλαμβάνουν το αίσθημα ότι η μητέρα αποτελεί ιδιοκτησία του παιδιού. Ακόμα επιθετικότητα προς τον πατέρα και απαίτηση να μην αγκαλιάζει ή να φιλάει τη μητέρα του.

Τα σημάδια μπορεί να είναι πολύ λεπτά και δυσδιάκριτα.

Μερικά παραδείγματα που θα μπορούσαν να αποτελούν σημάδι τέτοιας συμπεριφοράς:

  • Κτητικότητα προς την μητέρα
  • Απαίτηση του παιδιού να κοιμάται μεταξύ των γονέων
  • Ένα αγόρι που δηλώνει ότι θέλει να παντρευτεί την μητέρα του όταν μεγαλώσει
  • Όταν ελπίζει ότι ο πατέρας του θα φύγει για να μπορέσει να πάρει τη θέση του

Ο «φθόνος του πέους» αποτελεί χαρακτηριστικό του συμπλέγματος της Ηλέκτρας

Το σύμπλεγμα της Ηλέκτρας αναφέρεται ως θηλυκό αντίστοιχο του Οιδιπόδειου. Σε αντίθεση με το τελευταίο, το οποίο αναφέρεται τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, απευθύνεται μόνο σε γυναίκες. Περιλαμβάνει τη λατρεία μιας κόρης για τον πατέρα της και τη ζήλια προς τη μητέρα της.

Το σύμπλεγμα αυτό ορίστηκε από τον Carl Jung, έναν από τους πρωτοπόρους της ψυχανάλυσης και πρώην συνεργάτη του Freud’s. Στην τραγωδία που οφείλει το όνομά του, η Ηλέκτρα πείθει τον αδερφό της να εκδικηθεί τη δολοφονία του πατέρα, δολοφονώντας τη μητέρα και τον εραστή της.jung me pipa

Πως “λειτουργεί” το σύνδρομο της Ηλέκτρας;

Όλα ξεκινάνε όταν το κορίτσι συνειδητοποιεί ότι δεν έχει πέος. Βιώνει «φθόνο του πέους» και κατηγορεί τη μητέρα της για τον «ευνουχισμό» της. Επειδή θέλει να κατέχει σεξουαλικά έναν γονέα και δεν μπορεί να κατέχει τη μητέρα της χωρίς πέος, προσπαθεί αντ ‘αυτού να κατέχει τον πατέρα της. Σε αυτό το στάδιο, αναπτύσσει υποσυνείδητα σεξουαλικά συναισθήματα προς τον πατέρα της.

Στην συνέχεια καλλιεργεί εχθρική στάση προς τη μητέρα της και προσκολλάται στον πατέρα της. Τελικά, συνειδητοποιεί ότι δεν θέλει να χάσει την αγάπη της μητέρας της, οπότε συνδέεται ξανά μαζί της, μιμούμενη τις συμπεριφορές της.

Μερικοί ενήλικες, σημείωσε ο Jung, δεν κάνουν ποτέ επιτυχές πέρασμα από το φαλλικό στάδιο με συνέπεια να μην μεγαλώσουν ποτέ. Καταλήγουν λοιπόν να είναι σεξουαλικά προσκολλημένοι στον γονέα τους.

Ποια είναι η υγιής αντιμετώπιση των δύο συμπλεγμάτων;

Προκειμένου να επιλυθεί η σύγκρουση, ο αμυντικός μηχανισμός αναλαμβάνει δράση. Σε αυτό το σημείο το παιδί αρχίζει να σχηματίζει το “υπερ-εγώ” (super ego). Το υπερ-εγώ είναι ένα είδος εσωτερικής ηθικής εξουσίας, μια εσωτερίκευση της πατέρας φιγούρας. Προσπαθεί να καταστείλει τις παρορμήσεις του “εκείνο” (id) και να οδηγήσει το “εγώ” (ego) να ενεργήσει σύμφωνα με αυτά τα ιδεαλιστικά πρότυπα.

Ο Freud εξήγησε ότι το υπερεγώ του παιδιού εσωτερικεύει τον χαρακτήρα του πατέρα του παιδιού. Οι κοινωνικές αξίες, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών κανόνων, των θρησκευτικών διδασκαλιών και άλλων πολιτιστικών ιδεών, συμβάλλουν στην καταστολή του Οιδιπόδειου συμπλέγματος. Από αυτό προκύπτει η συνείδηση ​​του παιδιού ή η γενική αίσθηση του σωστού και του λάθους.
Διαβάστε ακόμη:
× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.