Η κατακράτηση υγρών είναι ένα συχνό πρόβλημα που μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα πόδια, στους αστραγάλους, στην κοιλιά, στα χέρια ή ακόμα και στο πρόσωπο. Σε πολλές περιπτώσεις σχετίζεται με τη διατροφή, την έλλειψη άσκησης ή ορμονικές μεταβολές, ενώ άλλες φορές μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενου προβλήματος υγείας που χρειάζεται διερεύνηση.

Πολλοί άνθρωποι αναζητούν τρόπους για απαλλαγή από την κατακράτηση υγρών, είτε μέσω της διατροφής είτε μέσω αλλαγών στον τρόπο ζωής. Αν και το φούσκωμα που προκαλείται από την κατακράτηση είναι συχνά παροδικό, όταν επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοείται.

Στο άρθρο αυτό θα δούμε τι είναι η κατακράτηση υγρών, ποια είναι τα συχνότερα αίτια, ποιες εξετάσεις μπορεί να χρειαστούν, αν βοηθούν το γιαούρτι και το λεμόνι, ποιες ασκήσεις είναι χρήσιμες και πότε μπορεί να χρειαστούν διουρητικά φάρμακα.

Πίνακας Περιεχομένων

• Τι είναι η κατακράτηση υγρών
• Συμπτώματα
• Κατακράτηση υγρών στην κοιλιά
• Αίτια
• Δίαιτα αποτοξίνωσης για κατακράτηση υγρών
• Γιαούρτι και κατακράτηση υγρών
• Λεμόνι και κατακράτηση υγρών
• Ασκήσεις για κατακράτηση υγρών
• Κατακράτηση υγρών: εξετάσεις
• Διουρητικά χάπια για κατακράτηση υγρών
• Απαλλαγή από κατακράτηση υγρών
• Πότε να πάτε στον γιατρό

Τι είναι η κατακράτηση υγρών

Η κατακράτηση υγρών συμβαίνει όταν συσσωρεύεται υπερβολική ποσότητα υγρού στους ιστούς του σώματος. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται και οίδημα και μπορεί να εμφανιστεί σε ένα συγκεκριμένο σημείο ή σε μεγαλύτερες περιοχές του σώματος.

Ο οργανισμός διαθέτει πολύπλοκους μηχανισμούς που ρυθμίζουν την ισορροπία νερού και ηλεκτρολυτών. Όταν οι μηχανισμοί αυτοί διαταραχθούν, μπορεί να παρατηρηθεί πρήξιμο, αίσθημα βάρους ή ακόμη και απότομη αύξηση βάρους μέσα σε λίγες ημέρες.

Ποια είναι τα συμπτώματα της κατακράτησης υγρών

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άτομο σε άτομο και εξαρτώνται από την αιτία.

• Πρήξιμο στα πόδια και στους αστραγάλους
• Οίδημα στα χέρια ή στα δάχτυλα
• Φούσκωμα στην κοιλιά
• Αίσθημα βάρους στα άκρα
• Στενά ρούχα ή παπούτσια χωρίς εμφανή λόγο
• Απότομη αύξηση βάρους
• Εντύπωμα στο δέρμα μετά από πίεση

Η κατακράτηση μπορεί να είναι προσωρινή ή να εμφανίζεται συστηματικά σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως πριν την έμμηνο ρύση.

Κατακράτηση υγρών στην κοιλιά: Τι μπορεί να σημαίνει

Η κατακράτηση υγρών στην κοιλιά συχνά περιγράφεται ως φούσκωμα ή αίσθημα τάσης στην κοιλιακή χώρα. Σε αρκετές περιπτώσεις σχετίζεται με διατροφικούς παράγοντες, δυσκοιλιότητα ή ορμονικές μεταβολές.

Ωστόσο, όταν η κοιλιά αυξάνεται αισθητά σε μέγεθος ή συνοδεύεται από δύσπνοια, πόνο ή ταχεία αύξηση βάρους, μπορεί να απαιτείται ιατρικός έλεγχος για ηπατικές, νεφρικές ή καρδιακές παθήσεις.

Οι συχνότερες αιτίες της κατακράτησης υγρών

Υπερβολικό αλάτι

Η μεγάλη κατανάλωση νατρίου αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες κατακράτησης υγρών. Το αλάτι ωθεί τον οργανισμό να συγκρατεί περισσότερο νερό.

Καθιστική ζωή

Η πολύωρη παραμονή σε καθιστή ή όρθια θέση δυσκολεύει την επιστροφή του αίματος και των υγρών από τα κάτω άκρα.

Ορμονικές αλλαγές

Η εγκυμοσύνη, η εμμηνόπαυση και ο εμμηνορροϊκός κύκλος μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ισορροπία των υγρών.

Φάρμακα

Ορισμένα αντιυπερτασικά, αντιφλεγμονώδη, κορτικοστεροειδή και ορμονικά σκευάσματα ενδέχεται να προκαλέσουν κατακράτηση υγρών.

Παθήσεις

Καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική νόσος, ηπατική νόσος και διαταραχές του θυρεοειδούς μπορούν επίσης να προκαλέσουν επίμονο οίδημα.

 Δίαιτα αποτοξίνωσης για κατακράτηση υγρών

Η καλύτερη «αποτοξίνωση» για την κατακράτηση υγρών δεν βασίζεται σε ακραίες δίαιτες αλλά σε ισορροπημένες διατροφικές επιλογές.

Τροφές που μπορεί να βοηθήσουν:

• Μπανάνα
• Αβοκάντο
• Πορτοκάλι
• Ακτινίδιο
• Αγγούρι
• Καρπούζι
• Πεπόνι
• Πράσινα φυλλώδη λαχανικά

Παράλληλα, συνιστάται περιορισμός των έτοιμων γευμάτων, των αλλαντικών, των αλμυρών σνακ και των επεξεργασμένων τροφίμων.

Γιαούρτι και κατακράτηση υγρών: Βοηθά ή όχι;

Το γιαούρτι από μόνο του δεν προκαλεί κατακράτηση υγρών στους περισσότερους ανθρώπους. Αντίθετα, αποτελεί καλή πηγή πρωτεΐνης και μπορεί να ενταχθεί σε ένα ισορροπημένο διατροφικό πρόγραμμα.

Σε άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη ή άλλες γαστρεντερικές ευαισθησίες μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, το οποίο όμως δεν είναι απαραίτητα πραγματική κατακράτηση υγρών.

Λεμόνι και κατακράτηση υγρών: Μύθος ή πραγματικότητα;

Το λεμόνι είναι ιδιαίτερα δημοφιλές ως φυσικό βοήθημα για την κατακράτηση υγρών. Παρότι δεν υπάρχουν στοιχεία ότι «θεραπεύει» το πρόβλημα, η κατανάλωσή του στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής μπορεί να συμβάλει στην καλύτερη ενυδάτωση.

Το νερό με λεμόνι μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ανθρώπους να αυξήσουν την ημερήσια πρόσληψη υγρών, κάτι που συχνά συμβάλλει στη σωστή λειτουργία των νεφρών.

Ασκήσεις για κατακράτηση υγρών

Η άσκηση αποτελεί έναν από τους πιο αποτελεσματικούς φυσικούς τρόπους αντιμετώπισης της κατακράτησης υγρών.

• Γρήγορο περπάτημα
• Κολύμβηση
• Ποδήλατο
• Ασκήσεις γάμπας
• Ήπια αερόβια άσκηση
• Διατάσεις ποδιών

Η κίνηση βοηθά τη λεμφική κυκλοφορία και διευκολύνει την απομάκρυνση των υγρών από τους ιστούς.

Κατακράτηση υγρών: Εξετάσεις που μπορεί να χρειαστούν

Όταν η κατακράτηση επιμένει, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει:

• Γενική αίματος
• Γενική ούρων
• Ουρία και κρεατινίνη
• Ηλεκτρολύτες
• Έλεγχο θυρεοειδούς (TSH)
• Ηπατικές εξετάσεις
• Υπερηχογράφημα
• Καρδιολογικό έλεγχο

Οι εξετάσεις επιλέγονται ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό.

Διουρητικά χάπια για κατακράτηση υγρών: Πότε χορηγούνται

Τα διουρητικά φάρμακα αυξάνουν την αποβολή νερού και αλάτων μέσω των ούρων. Χορηγούνται μόνο μετά από ιατρική αξιολόγηση και δεν αποτελούν λύση για κάθε μορφή κατακράτησης.

Η αλόγιστη χρήση διουρητικών μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, διαταραχές ηλεκτρολυτών και άλλες επιπλοκές.

Για τον λόγο αυτό δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς ιατρική σύσταση.

Πώς να πετύχετε απαλλαγή από την κατακράτηση υγρών

• Μειώστε το αλάτι
• Πίνετε αρκετό νερό
• Κινηθείτε καθημερινά
• Αποφύγετε την πολύωρη ακινησία
• Καταναλώστε περισσότερα φρούτα και λαχανικά
• Διατηρήστε φυσιολογικό σωματικό βάρος
• Περιορίστε τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα

Οι αλλαγές αυτές βοηθούν σημαντικά τους περισσότερους ανθρώπους να μειώσουν το πρήξιμο και το αίσθημα βάρους.

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε σε γιατρό

Ζητήστε ιατρική αξιολόγηση εάν η κατακράτηση υγρών:

• Επιμένει για εβδομάδες
• Εμφανίζεται ξαφνικά
• Συνοδεύεται από δύσπνοια
• Συνδυάζεται με πόνο στο στήθος
• Προκαλεί έντονο πρήξιμο στο ένα πόδι
• Συνοδεύεται από ταχεία αύξηση βάρους

Η έγκαιρη διερεύνηση μπορεί να βοηθήσει στον εντοπισμό πιθανών υποκείμενων παθήσεων.

Βιβλιογραφία

1. Mayo Clinic. Edema – Symptoms and causes.
   
   https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/edema/symptoms-causes/syc-20366493
   
2. NHS. Oedema.
   
   https://www.nhs.uk/conditions/oedema/
   
3. Cleveland Clinic. Edema.
   
   https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/12564-edema
   
4. Merck Manual Consumer Version. Edema.
   
   https://www.merckmanuals.com/home/heart-and-blood-vessel-disorders/symptoms-of-heart-and-blood-vessel-disorders/swelling
   
5. National Heart, Lung, and Blood Institute (NHLBI). Edema.
   
   https://www.nhlbi.nih.gov/health