Η ουρολοίμωξη σε παιδιά είναι μια συχνή αλλά συχνά «ύπουλη» κατάσταση, καθώς τα συμπτώματα δεν είναι πάντα εμφανή και ειδικά στα βρέφη. Ένας πυρετός χωρίς προφανή αιτία, εμετοί ή αλλαγές στη συμπεριφορά μπορεί να είναι τα πρώτα σημάδια.

Η έγκαιρη αναγνώριση είναι σημαντική, γιατί αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά, η λοίμωξη μπορεί να επηρεάσει τα νεφρά. Δείτε ποια είναι τα βασικά συμπτώματα, τα αίτια και πότε χρειάζεται να απευθυνθείτε σε γιατρό.

Τύποι ουρολοίμωξης σε παιδιά

Οι ουρολοιμώξεις διακρίνονται σε δύο βασικές κατηγορίες, ανάλογα με το σημείο που εντοπίζονται:

• Κατώτερη ουρολοίμωξη (κυστίτιδα): Εντοπίζεται στην ουροδόχο κύστη και συνήθως προκαλεί συμπτώματα όπως πόνο στην ούρηση και συχνουρία.
• Ανώτερη ουρολοίμωξη (πυελονεφρίτιδα): Επηρεάζει τα νεφρά και είναι πιο σοβαρή κατάσταση, που συνοδεύεται από υψηλό πυρετό και πόνο στη μέση.

Η διάκριση είναι σημαντική, καθώς η ανώτερη ουρολοίμωξη χρειάζεται πιο άμεση και προσεκτική αντιμετώπιση.

Ουρολοίμωξη σε παιδιά – Αίτια 

Σύμφωνα με τις τελευταίες ιατρικές έρευνες, η ουρολοίμωξη συμβαίνει περίπου στο 1% των αγοριών και στο 3% των κοριτσιών. Οι λόγοι ποικίλλουν.

Όταν υπάρχει κάποια ανατομική ανωμαλία στο ουροποιητικό σύστημα ή κάποια δυσλειτουργία της κύστης, τότε αυξάνεται η πιθανότητα ένα παιδί να πάθει ουρολοίμωξη.

Η κακή υγιεινή της περιοχής του πρωκτού και η χρησιμοποίηση αφρόλουτρων που ερεθίζουν την ουρήθρα αποτελούν επιπλέον παράγοντες κινδύνου για ουρολοίμωξη.

Μερικοί ειδικοί γιατροί πιστεύουν ότι τα αγόρια που δεν έχουν προβεί σε περιτομή έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν συμπτώματα ουρολοίμωξης.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η ουρολοίμωξη προκαλείται από βακτήρια, κυρίως το Escherichia coli (E. coli), τα οποία προέρχονται από το έντερο και εισέρχονται στην ουρήθρα. Στα κορίτσια ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος λόγω μικρότερης ουρήθρας, που διευκολύνει τη μεταφορά μικροβίων.

Σε ορισμένα παιδιά, οι ουρολοιμώξεις μπορεί να σχετίζονται με παλινδρόμηση ούρων (κυστεοουρητηρική παλινδρόμηση), μια κατάσταση κατά την οποία τα ούρα επιστρέφουν από την κύστη προς τους ουρητήρες ή τα νεφρά. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο επαναλαμβανόμενων λοιμώξεων και απαιτεί περαιτέρω ιατρική διερεύνηση.

Συμπτώματα ουρολοίμωξης σε παιδιά

Η ουρολοίμωξη μπορεί να είναι είτε εμπύρετη είτε απύρετη. Εντοπίζεται στο κατώτερο ή ανώτερο μέρος του ουροποιητικού συστήματος. Τα συμπτώματα έχουν άμεση σχέση με την ηλικία του παιδιού.

Συμπτώματα σε βρέφη:

• Έμετος
• Διάρροια
• Κοιλιακό άλγος
• Άρνηση λήψης γάλακτος
• Ίκτερος που διαρκεί μέρες
• Πυρετός που διαρκεί μέρες.

Συμπτώματα σε μεγαλύτερα παιδιά:

• Δυσουρία
• Συχνουρία
• Θολά ούρα
• Δυσοσμία ούρων
• Άλγος στη νεφρική χώρα
• Πόνος στην περιοχή της κύστης.

Συμπτώματα ουρολοίμωξης σε παιδιά ανά ηλικία

Πότε πρέπει να απευθυνθείτε άμεσα σε γιατρό

Ορισμένα συμπτώματα απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση:

• Πυρετός πάνω από 38°C, ιδιαίτερα σε βρέφη
• Έντονη υπνηλία ή λήθαργος
• Επίμονοι έμετοι ή άρνηση λήψης υγρών
• Πόνος στη μέση (πιθανή προσβολή των νεφρών)
• Συμπτώματα που επιμένουν για περισσότερες από 24–48 ώρες

Η έγκαιρη παρέμβαση μειώνει τον κίνδυνο επιπλοκών.

Θεραπεία

Οι ουρολοιμώξεις αντιμετωπίζονται με αντιβιοτικά. Ο γιατρός θα λάβει καλλιέργεια ούρων και θα προβεί σε μικροσκοπική εξέταση για την ύπαρξη μικροοργανισμών. Ως την προσχολική ηλικία η συλλογή γίνεται με ουροσυλλέκτη. Στα μεγαλύτερα παιδιά τα ούρα συλλέγονται σε αποστειρωμένο δοχείο. Όταν βγει το αποτέλεσμα, ο παιδίατρος συνταγογραφεί το κατάλληλο αντιβιοτικό. Επειδή η καλλιέργεια ολοκληρώνεται σε διάστημα δύο ημερών, για να μην ταλαιπωρείται το παιδί, ο γιατρός θα χορηγήσει ένα αντιβιοτικό ευρέος φάσματος και θα συστήσει λήψη άφθονων υγρών. Εάν το παιδάκι είναι κάτω του έτους, απαιτείται και αιματολογική εξέταση, για να ελεγχθεί μήπως η ουρολοίμωξη έχει επεκταθεί στα νεφρά.

Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από τη σοβαρότητα της λοίμωξης και συνήθως κυμαίνεται από 5 έως 10 ημέρες. Είναι πολύ σημαντικό το παιδί να ολοκληρώσει την αγωγή, ακόμη κι αν τα συμπτώματα υποχωρήσουν νωρίτερα.

Σε περιπτώσεις συχνών υποτροπών, ο παιδίατρος μπορεί να συστήσει περαιτέρω έλεγχο του ουροποιητικού συστήματος.

Διαβάστε επίσης: Ουρολοίμωξη και συμπτώματα-αίτια-θεραπεία 

Πιθανές επιπλοκές

Αν η ουρολοίμωξη δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε:

• Λοίμωξη των νεφρών (πυελονεφρίτιδα)
• Μόνιμη βλάβη στα νεφρά (σε σπάνιες περιπτώσεις)
• Υποτροπιάζουσες ουρολοιμώξεις

Η σωστή και έγκαιρη θεραπεία μειώνει σημαντικά αυτούς τους κινδύνους.

Πρόληψη 

Οι γονείς μπορείτε να ακολουθήσετε τα παρακάτω βήματα για να μειώσετε τον κίνδυνο ουρολοιμώξεων στα παιδιά σας:

1. 1. Συχνή αλλαγή πάνας
   2. Αποφυγή στενών ρούχων
   3. Επιλογή βαμβακερών ρούχων
   4. Σχολαστικός καθαρισμός έπειτα από κάθε αφόδευση
   5. Συχνή ούρηση για την αποφυγή κατακράτησης των ούρων.
   6. Αποφυγή χρήσης αρωματικών σαπουνιών ή αφρόλουτρων στην ευαίσθητη περιοχή
   7. Ενθάρρυνση του παιδιού να μην καθυστερεί την ούρηση, ειδικά στο σχολείο

Συνοπτικά: Η ουρολοίμωξη στα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί με μη ειδικά συμπτώματα, αλλά η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία προλαμβάνει επιπλοκές.

Συχνές ερωτήσεις για ουρολοίμωξη σε παιδιά

Πηγές

• NHS – Urinary tract infections
• Mayo Clinic – UTI
• NCBI – Pediatric UTI