Ο πόνος στη φτέρνα είναι ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και χωρίς τραυματισμό. Σε πολλές περιπτώσεις οφείλεται σε υπερφόρτωση του ποδιού, κακή στήριξη ή φλεγμονή των ιστών, ενώ άλλες φορές μπορεί να σχετίζεται με παθήσεις όπως η πελματιαία απονευρωσίτιδα ή μεταβολικές διαταραχές.
Αν ο πόνος επιμένει, είναι έντονος το πρωί ή συνοδεύεται από πρήξιμο και δυσκολία στη βάδιση, χρειάζεται πιο προσεκτική αξιολόγηση για να εντοπιστεί η αιτία.
Από τι μπορεί να προέρχεται ο πόνος στη φτέρνα χωρίς τραυματισμό;
Ο πόνος στη φτέρνα συνήθως προκύπτει σε πελματιαία απονευρωσίτιδα, δηλαδή σε φλεγμονή του πυκνού συνδετικού ιστού στο πέλμα του ποδιού. Εκτός από την πελματιαία απονευρωσίτιδα, πόνο μπορεί να προκαλεί και η θυλακίτιδα της φτέρνας, η οποία οφείλεται σε επαναλαμβανόμενη πίεση, κακή φόρτιση ή ακατάλληλα παπούτσια.
Επιπλέον, ο πόνος στη φτέρνα μπορεί να σχετίζεται με αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ουρικής αρθρίτιδας.
Συναντάται με την ίδια αναλογία σε άνδρες και γυναίκες. Παράγοντες κινδύνου είναι η παχυσαρκία, η πλατυποδία, η κοιλοποδία, η μειωμένη ραχιαία έκταση του άκρου ποδιού λόγω σφικτών μυών της γαστροκνημίας, το κάπνισμα και ο σακχαρώδης διαβήτης.
Ο πόνος στη φτέρνα το πρωί είναι συχνά πιο έντονος, λόγω της ακαμψίας των ιστών κατά τη διάρκεια της νύχτας και της πρώτης φόρτισης όταν σηκώνεστε από το κρεβάτι.
Πόνος στη φτέρνα – Αίτια
Τα βασικά αίτια της πελματιαίας απονευρωσίτιδας είναι:
- Παπούτσια με φθαρμένες ή ακατάλληλες σόλες
- Παπούτσια με κακή υποστήριξη της καμάρας
- Ρευματολογικά νοσήματα (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα)
- Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση από τρέξιμο ή ορθοστασία
Πόνος στη φτέρνα: Πιθανές αιτίες και τι σημαίνουν
| Σύμπτωμα | Πιθανή αιτία | Τι να προσέξετε |
|---|---|---|
| Πόνος το πρωί στα πρώτα βήματα | Πελματιαία απονευρωσίτιδα | Βελτιώνεται με την κίνηση αλλά επιστρέφει μετά από ξεκούραση |
| Πόνος μετά από ορθοστασία | Υπερφόρτωση / κακή στήριξη | Έλεγχος παπουτσιών και στήριξης πέλματος |
| Πρήξιμο και ευαισθησία | Θυλακίτιδα | Αποφυγή πίεσης στη φτέρνα |
| Κάψιμο ή μούδιασμα | Νευρικός ερεθισμός | Αν επιμένει, χρειάζεται ιατρικός έλεγχος |
| Ερυθρότητα και έντονος πόνος | Ουρική αρθρίτιδα / φλεγμονή | Έλεγχος ουρικού οξέος και αξιολόγηση |
| Πόνος σε παιδί | Νόσος Sever | Μείωση δραστηριότητας και παρακολούθηση |
Πόνος στη φτέρνα σε παιδί
Ο έντονος πόνος στη φτέρνα στα παιδιά δεν είναι συχνός και χρειάζεται προσοχή. Μία από τις πιο συχνές αιτίες είναι η οστεοχονδρίτιδα (νόσος Sever).
Η απόφυση της φτέρνας αποτελεί το σημείο όπου καταφύονται οι μύες της γαστροκνημίας μέσω του Αχιλλείου τένοντα. Όταν ασκείται αυξημένη έλξη στην περιοχή, προκαλείται φλεγμονή και πόνος.
Αθλήματα όπως ο στίβος, το ποδόσφαιρο και η ρυθμική γυμναστική αυξάνουν τον κίνδυνο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υπερβολική καταπόνηση.
Η θεραπεία είναι συνήθως συντηρητική και περιλαμβάνει περιορισμό δραστηριότητας μέχρι να υποχωρήσουν τα συμπτώματα.
Πόνος στη φτέρνα – Διάγνωση
Κατά την κλινική εξέταση παρατηρείται πόνος στην πίεση στην έσω πλευρά της φτέρνας, ο οποίος επιδεινώνεται με τη ραχιαία έκταση των δακτύλων.
Συχνά συνυπάρχει δυσκαμψία λόγω σφικτού Αχιλλείου τένοντα.
Οι εξετάσεις που μπορεί να χρειαστούν είναι:
- Ακτινογραφία (ανάδειξη άκανθας πτέρνας)
- Μαγνητική τομογραφία
- Σπινθηρογράφημα οστών (σε ειδικές περιπτώσεις)
Πόνος στη φτέρνα – Θεραπεία
Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία, αλλά συνήθως περιλαμβάνει:
- Επιλογή κατάλληλων παπουτσιών με σωστή στήριξη
- Χρήση ορθοτικών ή ειδικών επιθεμάτων
- Ανάπαυση και αποφυγή υπερφόρτωσης
- Αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη (κατόπιν σύστασης γιατρού)
- Εφαρμογή πάγου για 15 λεπτά, 2 φορές την ημέρα
Ο πόνος στη φτέρνα από ορθοστασία μπορεί να βελτιωθεί με χρήση υποπτέρνιων και σωστή υποστήριξη του πέλματος.
Σε περίπτωση που ο πόνος, το οίδημα ή η ερυθρότητα επιμένουν για πάνω από μία εβδομάδα, συνιστάται αξιολόγηση από ορθοπεδικό. Η έγκαιρη διάγνωση βοηθά στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση.