Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ύπνου, η Επιστημονική Ομάδα «Μελέτη Διαταραχών Αναπνοής στον Ύπνο» της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας κατάρτησε το αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο (STOP BANG), ένα χρήσιμο εργαλείο προς τους Ιατρούς, για την ανίχνευση ατόμων που είναι πιθανόν να πάσχουν από αποφρακτική υπνική άπνοια.

Η υπνική άπνοια είναι μια σοβαρή διαταραχή, που εμφανίζεται όταν η αναπνοή ενός ατόμου διακόπτεται κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Υπάρχουν δύο τύποι υπνικής άπνοιας:

Αποφρακτική υπνική άπνοια: Η πιο συνηθισμένη από τις δύο μορφές άπνοιας. Προκαλείται από απόφραξη του αεραγωγού κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Κεντρική υπνική άπνοια: Σε αντίθεση με την αποφρακτική, ο αεραγωγός δεν εμποδίζεται, αλλά ο εγκέφαλος αποτυγχάνει να ελέγξει την αναπνοή, λόγω αστάθειας του κέντρου ελέγχου στο αναπνευστικό.

Ο ύπνος, η τροφή, το νερού και η αναπνοή αποτελούν τον βασικό βιολογικό πυλώνα της ανθρώπινης ύπαρξής

Τα τελευταία 50 χρόνια η μέση διάρκεια ύπνου στο δυτικό κόσμο έχει μειωθεί κατά δύο ώρες και ένα μεγάλο ποσοστό των ανθρώπων κοιμάται πλέον λιγότερο από επτά ώρες, που θεωρείται το ελάχιστο για να μην υπάρξουν προβλήματα υγείας από την στέρηση ύπνου. Συνδυάζοντας όλες αυτές τις συνέπειες για την υγεία, γίνεται εύκολα αντιληπτό γιατί ο σύντομος ύπνος οδηγεί σε σύντομη ζωή.

Μια πολύ συχνή διαταραχή που καταστρέφει τον ύπνο είναι η αποφρακτική υπνική άπνοια. Σε ορισμένους ανθρώπους το ροχαλητό συνοδεύεται από πλήρεις διακοπές της αναπνοής που διαρκούν από μερικά δευτερόλεπτα μέχρι πάνω από ένα λεπτό (επισυνάπτεται σχήμα). Κατά τη διάρκεια των διακοπών αυτών σταματάει το ροχαλητό και ξαναρχίζει πιο έντονο όταν το άτομο ξαναρχίζει να αναπνέει. Οι διακοπές αυτές της αναπνοής ονομάζονται άπνοιες και αν ένα άτομο εμφανίζει αρκετές άπνοιες θεωρείται ότι πάσχει από το σύνδρομο της άπνοιας στον ύπνο.

Τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα είναι:

Οξυθυμία
Nυχτερινή συχνουρία
Πρωινοί πονοκέφαλοι
Διαταραχή της αναπνοής
Δυσκολία στην προσοχή και τη σκέψη
Υπερβολική υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας

Υπνική Άπνοια

Η υποψία της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας μπορεί να τεθεί εύκολα και γρήγορα (5 λεπτά) αν συμπληρωθεί ένα ειδικό ερωτηματολόγιο 8 ερωτήσεων που λέγεται ερωτηματολόγιο «STOP BANG»

Απαντήστε στο παρακάτω ερωτηματολόγιο:

Με το αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο, μπορούμε να ανιχνεύσουμε άτομα που είναι πιθανόν να πάσχουν από αποφρακτική υπνική άπνοια.

Το ροχαλητό σας είναι δυνατό; ΝΑΙ ή ΟΧΙ
Κατά τη διάρκεια της ημέρας αισθάνεστε μια συνεχή κόπωση; NAI ή ΟΧΙ
Κατά τη διάρκεια του ύπνου σας έχει παρατηρήσει κάποιος ότι διακόπτεται η αναπνοή; ΝΑΙ ή ΟΧΙ
Έχετε αρνητική υπέρταση ή λαμβάνετε θεραπεία για αρτηριακή πίεση; ΝΑΙ ή ΟΧΙ
Ο Δείκτης Μάζας Σώματος σας (BMI) είναι μεγαλύτερος του 35kg; ΝΑΙ ή ΟΧΙ
Είστε άνω των 50 ετών; NAI ή ΟΧΙ
Έχετε αυξημένη περίμετρο λαιμού; ΝΑΙ ή ΟΧΙ
Eίστε άνδρας; ΝΑΙ ή ΟΧΙ

(*) H μέτρηση της περιμέτρου γίνεται στο ύψος του μήλου του Αδάμ. Για τους άνδρες ο λαιμός με αυξημένη περίμετρο θεωρείται όταν η περίμετρός του είναι πάνω από 43cm ενώ για τις γυναίκες πάνω από 41cm.

Συμπεράσματα βάσει των αποτελεσμάτων

Χαμηλού κινδύνου για αποφρακτική άπνοια στον ύπνο: «Ναι» σε 0-2 απαντήσεις
Μέσου κινδύνου για αποφρακτική άπνοια στον ύπνο: «Ναι» σε 3-4 απαντήσεις
Υψηλού κινδύνου για αποφρακτική άπνοια στον ύπνο: «Ναι» σε 5-8 απαντήσεις
ή «Ναι» σε 2 ή περισσότερες απαντήσεις από τις 4 πρώτες ερωτήσεις + άρρεν φύλο
ή «Ναι» σε 2 ή περισσότερες απαντήσεις από τις 4 πρώτες ερωτήσεις + BMI>35Kg/m2
ή «Ναι» σε 2 ή περισσότερες απαντήσεις από τις 4 πρώτες ερωτήσεις + περίμετρος τραχήλου>43cm για άνδρες.

Συντονιστές της Επιστημονικής Ομάδας «Μελέτη Διαταραχών Αναπνοής στον Ύπνο» της ΕΠΕ: Βαγιάκης Εμμανουήλ και Λάμπρου Καλλιρόη
Συντονιστής εκ μέρους του ΔΣ της ΕΠΕ: Μπακάκος Πέτρος