Κοινωνικός ρατσισμός και ψυχολογία

κοινωνικός ρατσισμός ψυχολογία λευκός και μαύρος σφίγγουν τα χέρια

Ο κοινωνικός ρατσισμός είναι μια ακραία μορφή υποτιμητικών στερεοτύπων με βάση τα χαρακτηριστικά που αποδίδονται σε μια συγκεκριμένη ομάδα, ανεξαρτήτως φυλής.

Υπάρχουν στερεότυπα ότι όλοι οι Γερμανοί είναι αναίσθητοι και όλοι οι Σκοτσέζοι τσιγκούνηδες. Υπάρχουν όμως και θετικά στερεότυπα, όπως ότι όλοι οι Ασιάτες είναι ευφυείς και εργατικοί.

Οι πρώτες θεωρίες του ρατσισμού έβλεπαν τον ρατσισμό ως την κυριαρχία της δυνατότερης φυλής στην πιο αδύναμη. Στη συνέχεια, η φυλετική ψυχολογία θεωρούσε ότι υπήρχαν εγκεφαλικές διαφορές μεταξύ των φυλών και ότι τα τεστ νοημοσύνης μπορούσαν να φέρουν κοινωνική ισορροπία. Το 1954 ο Αμερικανός ψυχολόγος Γκόρντον Όλπορτ υποστήριξε στο βιβλίο του «The Nature of Prejudice» ότι οι άνθρωποι χρησιμοποιούν κατηγορίες για να κατανοήσουν καλύτερα τον κόσμο και ότι ο ρατσισμός ήταν απλώς ένα τεχνούργημα αυτής της διαδικασίας.

Ο κοινωνικός ρατσισμός είναι ένα πολυσύνθετο φαινόμενο, το οποίο μπορεί να οφείλεται σε πολυποίκιλα αίτια, κοινωνικά και ψυχολογικά. Όσον αφορά τα ψυχολογικά αίτια, αυτά περιλαμβάνουν:ρατσισμός ψυχολογία λευκός και μαύρος σφίγγουν τα χέρια

  • Ανασφάλεια

Είναι αλήθεια ότι όσοι είναι αδύναμοι ψυχικά μπορεί να προσπαθήσουν να συμμετάσχουν σε κάποια ομάδα. Κατά συνέπεια, αφού βρουν μια ομάδα που τους κάνει να νιώθουν πιο ασφαλείς, οι άνθρωποι αυτοί ενδεχομένως να αρχίσουν να αποκλείουν άλλα άτομα.

Ενώ βρίσκονται σε μια ομάδα, οι άνθρωποι τείνουν να σκέφτονται και να συμπεριφέρονται περισσότερο όπως η ομάδα στην οποία ανήκουν. Γίνεται πολύ πιο εύκολο να επιτεθούν σε μια συγκεκριμένη κατηγορία ατόμων, αν οι αξίες και τα ιδανικά της ομάδας όπου ανήκουν το ζητά.

Δύο τύποι ψυχικών ασθενειών, η παραληρητική και η ναρκισσιστική διαταραχή, σχετίζονται συχνά με την αίσθηση ανασφάλειας και μπορεί να ωθήσουν τον ασθενή να εμπλακεί σε ρατσισμό.

  • Έλλειψη συμπόνιας

Η αποξένωση οδηγεί σε έλλειψη συμπόνιας. Οι άνθρωποι νιώθουν συμπόνια και θαλπωρή μόνο για εκείνους με τους οποίους συνδέονται και συναναστρέφονται τακτικά. Παράδειγμα αποτελούν τα τηλεοπτικά μηνύματα που ζητούν βοήθεια για τα παιδιά που λιμοκτονούν στην Αφρική. Είναι ευκολότερο να μη δοθεί βοήθεια σε αυτή την ομάδα, επειδή η Αφρική φαίνεται τόσο μακριά και δεν υπάρχει κάποια μορφή σύνδεσης με τον πολιτισμό αυτό.

  • Προβολή προσωπικών ελαττωμάτων

Μερικές φορές, όταν οι άνθρωποι αισθάνονται άσχημα για τον εαυτό τους και βλέπουν τις αδυναμίες τους, αντί να τις αντιμετωπίζουν και να προσπαθούν να τις διορθώσουν, προβάλλουν τα προβλήματά τους σε άλλους. Οι περιθωριοποιημένες ομάδες μπορούν εύκολα να γίνουν ο αποδιοπομπαίος τράγος για όσους αγνοούν τα προσωπικά τους ελαττώματα.

  • Προβλήματα ψυχικής υγείας

Είναι ο ρατσισμός σημάδι κακής ψυχικής υγείας; Όχι απαραίτητα, επειδή πολλοί άνθρωποι με θέματα ψυχικής υγείας μπορεί να στραφούν σε άλλες μεθόδους αντιμετώπισης, όπως το αλκοόλ ή τα ναρκωτικά. Στην περίπτωση του ρατσισμού, ωστόσο, ένα άτομο με προβλήματα ψυχικής υγείας μπορεί να κακομεταχειριστεί άλλους ανθρώπους.

  • Ακραίο μίσος

Είναι αλήθεια ότι το ακραίο μίσος βασίζεται σχεδόν πάντα στον φόβο. Οι άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται ότι απειλούνται ή φοβούνται να χάσουν κάτι και να γίνουν ρατσιστές. Μερικοί μπορεί να εισχωρήσουν σε ακραίες ομάδες, ώστε να έχουν κοινωνική υποστήριξη. Στην πιο βασική του μορφή, ο ρατσισμός είναι η αποτυχία να σκεφτεί κάποιος προτού ενεργήσει. Σημαίνει να ακολουθεί άκριτα το status quo αντί να το αμφισβητήσει.κοινωνικός ρατσισμός μαύρα και λευκά πιόνια σκάκι

Προκατάληψη και ρατσισμός

Πολλοί άνθρωποι παρερμηνεύουν τους ορισμούς του ρατσισμού και της προκατάληψης. Πρόκειται για δύο διαφορετικές έννοιες, καθώς, ενώ όλοι οι ρατσιστές είναι προκατειλημμένοι, δεν είναι όλοι οι προκατειλημμένοι ρατσιστές.

  • Προκατάληψη

Η προκατάληψη μαθαίνεται συνήθως νωρίς και επηρεάζει τη συμπεριφορά του ανθρώπου. Για παράδειγμα, ένας αστυνομικός με προκατάληψη μπορεί να υποθέσει ότι ένας έγχρωμος θα ήταν πιο πιθανό να διαπράξει έγκλημα. Αυτή η πεποίθηση επηρεάζει τις πράξεις του, ακόμη και με υποσυνείδητο τρόπο. Η προκατάληψη δυστυχώς εξακολουθεί να υφίσταται και σήμερα.

  • Ρατσισμός

Αντιθέτως, ο ρατσισμός απευθύνεται σε συγκεκριμένες ομάδες και είναι γενικά πιο εμφανής από την προκατάληψη. Ενώ ο ρατσισμός δεν είναι πλέον ανεκτός στις δυτικές κοινωνίες, υπάρχουν ακόμα πολλές περιπτώσεις ρατσισμού και μίσους απέναντι σε συγκεκριμένες ομάδες.

Ο κοινωνικός ρατσισμός είναι εγγενής ή επίκτητος;

Οι άνθρωποι μαθαίνουν να είναι ρατσιστές ή είναι ένα εγγενές ένστικτο επιβίωσης για να ευθυγραμμιστούν με τα άτομα της δικής τους φυλής και να απομακρύνουν τις άλλες ομάδες; Η γενική πεποίθηση είναι ότι ο ρατσισμός δεν είναι εγγενής, αλλά μαθαίνεται από τους σημαντικούς άλλους που βρίσκονται στο περιβάλλον ενός ανθρώπου. Για παράδειγμα, ένα λευκό παιδί που μεγαλώνει χωρίς να δει ποτέ άνθρωπο άλλης φυλής και μαθαίνει από την οικογένειά του ότι οι διαφορετικοί είναι και επικίνδυνοι, είναι πολύ πιθανό να γίνει ρατσιστής.

Είναι ευθύνη των γονέων να εξηγήσουν στα παιδιά τους ότι όλες οι φυλές συνδέονται με τη φυλή του ανθρώπου. Ο ρατσισμός είναι ένα ψυχοκοινωνικό φαινόμενο και όχι αποκλειστικά ψυχολογικό.

Στοιχεία από: apa.org verywellmind.com