Το Περιφερειακό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη παρουσίασε στην Αθήνα τη νέα του έκθεση για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων, φέρνοντας στο φως στοιχεία που προκαλούν ανησυχία: ένα στα επτά παιδιά και εφήβους στην ευρωπαϊκή περιφέρεια του ΠΟΥ ζει με κάποια ψυχική διαταραχή.

ΠΟΥ: Αυξάνονται οι ανάγκες για υποστήριξη και φροντίδα

Η έκθεση, με τίτλο «Ψυχική υγεία παιδιών και νέων στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ: Τρέχουσα κατάσταση και δράσεις για την ενίσχυση της ποιότητας της φροντίδας», παρουσιάζει για πρώτη φορά ολοκληρωμένα δεδομένα σχετικά με την ψυχική υγεία των νέων και αποτυπώνει τις ελλείψεις που υπάρχουν στα συστήματα φροντίδας.

Ανησυχητικά στοιχεία για την ψυχική υγεία των νέων

Σύμφωνα με τα δεδομένα του ΠΟΥ:

• 1 στα 7 παιδιά και εφήβους αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή.

• 1 στις 4 έφηβες ηλικίας 15–19 ετών επηρεάζεται δυσανάλογα.

• Η αυτοκτονία παραμένει η κύρια αιτία θανάτου στις ηλικίες 15–29 ετών.

• Οι ψυχικές διαταραχές έχουν αυξηθεί κατά 33% τα τελευταία 15 χρόνια, ενώ οι διαθέσιμες υπηρεσίες δεν καλύπτουν τις αυξανόμενες ανάγκες.

Επιπλέον, μία στις τέσσερις χώρες δεν διαθέτει κοινοτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, ενώ μία στις πέντε δεν έχει εξειδικευμένη πολιτική για την ψυχική υγεία αυτών των ομάδων.
Στην περιφέρεια της Ευρώπης, ένας παιδοψυχίατρος αντιστοιχεί σε 76.000 παιδιά, γεγονός που καταδεικνύει τη μεγάλη έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού.

Η ανάγκη για συντονισμένη δράση

Η έκθεση του ΠΟΥ αποτελεί κάλεσμα για άμεση κινητοποίηση. Στοχεύει στη δημιουργία ανθεκτικών συστημάτων ψυχικής υγείας που θα μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξανόμενες ανάγκες των παιδιών και των εφήβων.

Ο Δρ João Breda, επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών, τόνισε:

«Κάθε παιδί και νέος έχει δικαίωμα σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας και ποιοτική φροντίδα. Αν δράσουμε τώρα, μπορούμε να οικοδομήσουμε πιο ανθεκτικά συστήματα για τις επόμενες γενιές».

Οι εννέα δράσεις που προτείνει ο ΠΟΥ

Η έκθεση προσδιορίζει εννέα στρατηγικές προτεραιότητες για τα κράτη-μέλη:

1. Εθνικά σχέδια δράσης και θεσμικό πλαίσιο για την ψυχική υγεία.

2. Ενίσχυση χρηματοδοτήσεων και κινήτρων για βελτίωση της ποιότητας.

3. Καθορισμός ενιαίων προτύπων και κατευθυντήριων οδηγιών.

4. Συνεχής αξιολόγηση και αναβάθμιση της ποιότητας φροντίδας.

5. Αναδιοργάνωση των υπηρεσιών με επίκεντρο το παιδί και την οικογένεια.

6. Ενδυνάμωση και ενεργός συμμετοχή παιδιών, νέων και φροντιστών.

7. Επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό και στην εκπαίδευση των επαγγελματιών.

8. Συστηματική μέτρηση των αποτελεσμάτων για τα παιδιά και τις οικογένειες.

9. Ενίσχυση της έρευνας και της ανταλλαγής καλών πρακτικών.

Η κατάσταση στην Ελλάδα

Οι διαπιστώσεις της έκθεσης αντικατοπτρίζουν και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Ελλάδα:

• Έλλειψη επαρκών δομών ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους.

• Μεγάλες αναμονές για ραντεβού με ειδικούς.

• Ελλείψεις σε παιδοψυχιάτρους και ψυχολόγους στα δημόσια νοσοκομεία.

• Ανισότητες μεταξύ αστικών και νησιωτικών περιοχών.

Η ανάγκη για επένδυση στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στη δημιουργία ολοκληρωμένων δικτύων ψυχοκοινωνικής στήριξης είναι πιο επιτακτική από ποτέ.

Η έκθεση του ΠΟΥ λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η ψυχική υγεία των παιδιών είναι επένδυση στο μέλλον της κοινωνίας. Το ένα στα επτά παιδιά που αντιμετωπίζει ψυχικές δυσκολίες δεν είναι απλώς στατιστική· είναι η πραγματικότητα που απαιτεί δράση, κατανόηση και στήριξη.

Πηγές

Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO Europe)