Η σπιρομέτρηση μετράει πόσο υγιείς είναι οι πνεύμονες και μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη διάγνωση και την παρακολούθηση πνευμονικών παθήσεων. 

Σε πολλά νοσήματα, αυτό διαταράσσεται και η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για την υγεία του ασθενούς. Συμπτώματα όπως η δύσπνοια, ο επίμονος βήχας αποτελούν τις συνήθεις εκδηλώσεις πνευμονικών διαταραχών και πρέπει να διερευνώνται.

Η αξιολόγηση περιλαμβάνει τις δοκιμασίες της αναπνευστικής λειτουργίας. Η πλέον ζητούμενη εξέταση από τον πνευμονολόγο είναι η σπιρομέτρηση προ- μετά βρογχοδιαστολή. Η σπιρομέτρηση είναι μια απλή, γρήγορη και αναίμακτη εξέταση και διαρκεί περίπου δέκα λεπτά.

Η σπιρομέτρηση μας πληροφορεί με σαφήνεια και μεγάλη ακρίβεια για την λειτουργική επάρκεια του αναπνευστικού συστήματος και προσφέρει την δυνατότητα διάγνωσης ασθενειών ( άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια ). Ταυτόχρονα, η σπιρομέτρηση συνίσταται στην παρακολούθηση της πορείας του ασθενούς και εκτιμάται η επίδραση της θεραπείας στον ασθενή. Επίσης, χρησιμεύει στην εκτίμηση αναπηρίας/ανικανότητας για εργασία.

Πότε κάνουμε σπιρομέτρηση

Εάν

• Καπνίζετε ή καπνίζατε
• Βήχετε πολύ
• Σας κόβεται η αναπνοή όταν περπατάτε γρήγορα
• Ανησυχείτε για την υγεία των πνευμόνων σας
• Λαμβάνετε ήδη κάποια θεραπεία για μια πνευμονοπάθεια

Πώς γίνεται η εξέταση

Ο επαγγελματίας υγείας θα σας δείξει πώς να φυσήξετε μέσα στο σπιρόμετρο πριν ξεκινήσετε. Πριν την έναρξη της εξέτασης, ίσως σας ζητηθεί να πάρετε μια βαθιά εισπνοή και να εκπνεύσετε απαλά μέσα στο σπιρόμετρο. Στη συνέχεια, θα σας ζητηθεί να φυσήξετε τουλάχιστον τρεις φορές, αλλά συνήθως, όχι πάνω από 10 φορές, μέσα στο σπιρόμετρο.

Κατά τη σπιρομέτρηση, πρέπει:

• Να εισπνεύσετε όσο περισσότερο μπορείτε και να τοποθετήσετε τα χείλη σας σφιχτά γύρω από το επιστόμιο.
• Να βάλετε τα δυνατά σας για να εκπνεύσετε τον αέρα από τα πνευμόνια σας όσο πιο γρήγορα μπορείτε.
• Να συνεχίσετε να φυσάτε έως ότου αδειάσουν τα πνευμόνια σας και ο επαγγελματίας υγείας σας πει να σταματήσετε.

Αποτελέσματα σπιρομέτρησης

Ο επαγγελματίας υγείας θα χρησιμοποιήσει τα αποτελέσματά σας (FEV1 και FVC), προκειμένου να αποφασίσει κατά πόσο λειτουργούν καλά οι πνεύμονές σας. Εάν η ποσότητα αέρα που μπορείτε να φυσήξετε κατά το πρώτο δευτερόλεπτο είναι χαμηλή, ενδέχεται να έχετε στένωση στους αεραγωγούς σας, πιθανώς λόγω άσθματος ή χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ). Εάν λαμβάνετε ήδη θεραπεία για άσθμα ή ΧΑΠ (όπως εισπνεόμενο φάρμακο), η σπιρομέτρηση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ελέγξετε ότι η θεραπεία βοηθάει τους πνεύμονές σας να λειτουργούν όσο το δυνατόν καλύτερα. Η εξέταση μπορεί να είναι επίσης χρήσιμη για τον αποκλεισμό ορισμένων άλλων πνευμονικών παθήσεων.

Οι επαγγελματίες υγείας χρησιμοποιούν διαγράμματα για να κατανοήσουν πώς τα αποτελέσματά σας συγκρίνονται με μια «φυσιολογική μέτρηση». Φανταστείτε ότι εάν 100 άτομα της ίδιας ηλικίας, ίδιου φύλου και ύψους όπως εσείς έχουν υποβληθεί στην εξέταση, μπορείτε να δείτε πού εμπίπτουν τα αποτελέσματά σας εντός αυτού του γκρουπ και συνεπώς πόσο υγιείς είναι οι πνεύμονές σας.

Τα διαγράμματα ανάπτυξης των πνευμόνων αναπτύχθηκαν από την Παγκόσμια πρωτοβουλία λειτουργίας των πνευμόνων, χρησιμοποιώντας πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία των πνευμόνων από άτομα σε όλο τον κόσμο. Για κάθε άτομο, υπάρχει ένα εύρος αποτελεσμάτων που θεωρείται φυσιολογικό για την ηλικία και το ύψος του.

Προβλήματα που ίσως αντιμετωπίσετε κατά την εξέταση

Ο επαγγελματίας υγείας ενδέχεται να σας ζητήσει να εισπνεύσετε ένα φάρμακο που βοηθάει στην αναπνοή, να περιμένετε 10–15 λεπτά και, στη συνέχεια, να επαναλάβετε την εξέταση. Αυτό θα τον βοηθήσει να δει εάν κάποια βλάβη στους πνεύμονες είναι αναστρέψιμη και εάν μια συνταγή για εισπνεόμενο φάρμακο είναι πιθανόν να βελτιώσει την αναπνοή σας. Ο τρόπος ανταπόκρισής σας σε αυτό το φάρμακο, γνωστό ως βρογχοδιασταλτικό, μπορεί επίσης να βοηθήσει τον ιατρό να διακρίνει εάν έχετε άσθμα (το οποίο βελτιώνεται μετά το βρογχοδιασταλτικό) ή ΧΑΠ (η οποία δεν επιδέχεται παρόμοιας βελτίωσης).

Πότε χρειάζονται και άλλες εξετάσεις

Η σπιρομέτρηση είναι μια σημαντική μέτρηση της λειτουργίας των πνευμόνων. Εάν τα συμπτώματά σας ποικίλουν (για παράδειγμα, έχετε άσθμα) ενδέχεται να σας ζητηθεί να επαναλάβετε την εξέταση σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα, γεγονός που σημαίνει ότι θα πρέπει να καταγράφετε τα αποτελέσματά σας έτσι, ώστε να γνωρίζετε τι αποτελεί φυσιολογικό αποτέλεσμα για εσάς. Εάν πάσχετε από κάποια χρόνια πνευμονοπάθεια, η σπιρομέτρηση αποτελεί μια καλή μέθοδο για να την  παρακολουθείτε. Επιπλέον, μπορεί να σας ζητηθεί να υποβληθείτε σε ορισμένες πρόσθετες εξετάσεις εάν ο ιατρός πρέπει να ερευνήσει περαιτέρω την περίπτωσή σας. Η σπιρομέτρηση μπορεί να αποτελεί μέρος και άλλων εξετάσεων για τη λειτουργία των πνευμόνων, όπως το τεστ κοπώσεως ή η εξέταση βρογχικής πρόκλησης.

Επισημαίνεται  ότι η σπιρομέτρηση αντενδείκνυται στα παρακάτω:

α. Πρόσφατη επέμβαση στην καρδιά, μάτια ή πνεύμονες

β. Αποκόλληση Αμφιβληστροειδούς

γ. Εγκυμοσύνη

δ. Υπερήλικες