Για δεκαετίες, το έμφραγμα του μυοκαρδίου συνδέονταν κυρίως με παράγοντες όπως η υψηλή χοληστερόλη, η υπέρταση, το κάπνισμα ή η ανθυγιεινή διατροφή.

Ωστόσο, μια νέα μελέτη από ερευνητές στη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο δείχνει ότι τα βακτήρια του στόματος μπορούν επίσης να παίξουν κρίσιμο ρόλο στην πρόκληση εμφράγματος.

Τα βακτήρια που κρύβονται στις πλάκες

Η έρευνα εξέτασε δείγματα από 121 άτομα που πέθαναν ξαφνικά και 96 ασθενείς που είχαν υποβληθεί σε αγγειακές επεμβάσεις. Σε σχεδόν τις μισές περιπτώσεις εντοπίστηκε βακτηριακό DNA, κυρίως από στρεπτόκοκκους viridans – μικρόβια που προκαλούν οδοντική πλάκα και ουλίτιδα. Αυτοί οι μικροοργανισμοί ανιχνεύθηκαν σε ποσοστό 42–43% στις αθηρωματικές πλάκες.

Πώς τα βακτήρια φτάνουν στην καρδιά

Οι στρεπτόκοκκοι viridans ζουν φυσιολογικά στη στοματική κοιλότητα. Κατά το βούρτσισμα, τον καθαρισμό των δοντιών ή ακόμα και τη μάσηση, ειδικά αν υπάρχουν φλεγμονές στα ούλα, μπορεί να περάσουν στο αίμα. Μόλις εισέλθουν στην κυκλοφορία, «κολλούν» στις ανώμαλες επιφάνειες των αθηρωματικών πλακών, όπου σχηματίζουν βιοφίλμ – κολλώδεις αποικίες που τους επιτρέπουν να παραμένουν κρυμμένα και προστατευμένα από το ανοσοποιητικό σύστημα.

Από την ύπνωση στην ενεργοποίηση

Τα βιοφίλμ μπορεί να μείνουν για χρόνια σε αδράνεια. Όταν όμως ενεργοποιηθούν, τα βακτήρια γίνονται πιο επιθετικά, διασπείρονται και προκαλούν έντονη φλεγμονή. Το ανοσοποιητικό αντιδρά απελευθερώνοντας ένζυμα που «σπάνε» τις πλάκες, γεγονός που αυξάνει δραματικά τον κίνδυνο ρήξης και εμφράγματος.

Γιατί απέτυχαν οι θεραπείες με αντιβιοτικά

Στο παρελθόν, είχαν γίνει μεγάλες δοκιμές για να φανεί αν τα αντιβιοτικά μειώνουν τον κίνδυνο εμφράγματος. Τα αποτελέσματα όμως ήταν απογοητευτικά. Η μελέτη εξηγεί το γιατί: τα βακτήρια μέσα στα βιοφίλμ είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά, καθώς παραμένουν προστατευμένα και αδρανή, σε αντίθεση με τις «κλασικές» λοιμώξεις.

Νέοι δρόμοι για την πρόληψη

Η ίδια επιστημονική ομάδα έχει εντοπίσει παρόμοια βακτήρια σε θρόμβους ασθενών με εγκεφαλικό και σε ανευρύσματα, γεγονός που ενισχύει τη θεωρία ότι οι στοματικές λοιμώξεις μπορεί να σχετίζονται με σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια. Επιπλέον, τα στοιχεία δείχνουν ότι όσοι είχαν αιφνίδιο καρδιακό θάνατο παρουσίαζαν και χειρότερη στοματική υγεία.

Η πρόληψη στο μέλλον ενδέχεται να περιλαμβάνει όχι μόνο τη διαχείριση της χοληστερίνης και της πίεσης, αλλά και στρατηγικές που στοχεύουν στη διάσπαση ή τον έλεγχο των βακτηριακών βιοφίλμ.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο  Journal of the American Heart Association και ανοίγει τον δρόμο για νέες προσεγγίσεις στην καρδιολογική πρόληψη.