Το σπινθηρογράφημα είναι μία διαγνωστική εξέταση της πυρηνικής ιατρικής που χρησιμοποιείται για τον έλεγχο οργάνων, ιστών και οστών. Πολλοί ασθενείς αναζητούν πληροφορίες για το τι να προσέχουν μετά το σπινθηρογράφημα, αν υπάρχει κίνδυνος από την ακτινοβολία, ποιες είναι οι πιθανές παρενέργειες και αν μπορούν να έρθουν σε επαφή με παιδιά ή εγκύους.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, το σπινθηρογράφημα θεωρείται ασφαλής εξέταση και η ποσότητα ραδιενεργού υλικού που χρησιμοποιείται είναι πολύ μικρή. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες που βοηθούν τον οργανισμό να αποβάλει γρηγορότερα το ραδιοφάρμακο και μειώνουν ακόμη περισσότερο την έκθεση των γύρω ατόμων.

Στο άρθρο αυτό θα δείτε αναλυτικά τι πρέπει να προσέξετε μετά το σπινθηρογράφημα, ποιες παρενέργειες μπορεί να εμφανιστούν, πότε γίνεται το σπινθηρογράφημα καρδιάς, τι δείχνει το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς και ποιο είναι συνήθως το κόστος της εξέτασης.

Πίνακας Περιεχομένων

• Τι να προσέξετε μετά το σπινθηρογράφημα
• Το σπινθηρογράφημα είναι επικίνδυνο;
• Σπινθηρογράφημα: παρενέργειες
• Επαφή με άτομο που έκανε σπινθηρογράφημα
• Σπινθηρογράφημα: κόστος
• Σπινθηρογράφημα οστών
• Σπινθηρογράφημα καρδιάς – πότε πρέπει να γίνεται
• Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς
• Πότε πρέπει να μιλήσετε με γιατρό
• Συχνές ερωτήσεις

Τι να προσέξετε μετά το σπινθηρογράφημα

Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν άμεσα στις καθημερινές δραστηριότητές τους μετά το σπινθηρογράφημα. Ωστόσο, οι γιατροί συστήνουν ορισμένα απλά μέτρα για τις επόμενες ώρες.

Το σημαντικότερο είναι η καλή ενυδάτωση. Συνήθως προτείνεται να πίνετε αρκετό νερό μέσα στην ημέρα ώστε να αποβληθεί πιο γρήγορα το ραδιοφάρμακο μέσω των ούρων.

Επιπλέον, καλό είναι:

• να ουρείτε συχνά τις πρώτες ώρες,
• να πλένετε καλά τα χέρια μετά την τουαλέτα,
• να ακολουθείτε τις οδηγίες του τμήματος πυρηνικής ιατρικής,
• να ενημερώσετε τον γιατρό αν είστε έγκυος ή θηλάζετε.

Σε ορισμένες εξετάσεις μπορεί να συστηθεί προσωρινή αποφυγή στενής επαφής με εγκύους ή μικρά παιδιά για λίγες ώρες. Αυτό εξαρτάται από το είδος του σπινθηρογραφήματος και το ραδιοφάρμακο που χρησιμοποιήθηκε.

Το σπινθηρογράφημα είναι επικίνδυνο;

Πολλοί άνθρωποι φοβούνται τη λέξη «ραδιενέργεια» και αναρωτιούνται αν το σπινθηρογράφημα είναι επικίνδυνο. Στην πραγματικότητα, η εξέταση θεωρείται γενικά ασφαλής όταν γίνεται με τις σωστές ιατρικές ενδείξεις.

Η ποσότητα ακτινοβολίας είναι συνήθως μικρή και ελεγχόμενη. Σε αρκετές περιπτώσεις, η έκθεση είναι συγκρίσιμη ή ακόμη και μικρότερη από άλλες απεικονιστικές εξετάσεις.

Το όφελος της εξέτασης θεωρείται συνήθως πολύ μεγαλύτερο από τον πιθανό κίνδυνο, ειδικά όταν χρειάζεται να εντοπιστούν:

• καρδιακά προβλήματα,
• μεταστάσεις στα οστά,
• διαταραχές του θυρεοειδούς,
• φλεγμονές ή δυσλειτουργίες οργάνων.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται μόνο σε εγκύους και σε γυναίκες που θηλάζουν, επειδή το ραδιοφάρμακο μπορεί να επηρεάσει το έμβρυο ή να περάσει στο μητρικό γάλα.

Σπινθηρογράφημα: παρενέργειες

Οι παρενέργειες από το σπινθηρογράφημα είναι συνήθως σπάνιες και ήπιες. Οι περισσότεροι ασθενείς δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα μετά την εξέταση.

Πιθανές παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν:

• ήπια ναυτία,
• ζάλη,
• κοκκίνισμα στο σημείο της ένεσης,
• πολύ σπάνια αλλεργική αντίδραση.

Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί αλλεργία στο ραδιοφάρμακο. Για αυτόν τον λόγο, ο ασθενής πρέπει να ενημερώνει το ιατρικό προσωπικό για προηγούμενες αλλεργίες ή σοβαρές αντιδράσεις.

Η κόπωση μετά το σπινθηρογράφημα δεν είναι συχνή, αλλά ορισμένοι άνθρωποι αναφέρουν ότι αισθάνονται κουρασμένοι κυρίως λόγω του άγχους ή της διάρκειας της διαδικασίας.

Επαφή με άτομο που έκανε σπινθηρογράφημα

Ένα πολύ συχνό ερώτημα αφορά την επαφή με άτομο που έκανε σπινθηρογράφημα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η επαφή με άλλους ανθρώπους είναι ασφαλής.

Ωστόσο, επειδή παραμένει για λίγες ώρες μικρή ποσότητα ραδιενέργειας στο σώμα, οι γιατροί μπορεί να συστήσουν:

• να αποφεύγεται η παρατεταμένη στενή επαφή με εγκύους,
• να αποφεύγεται η πολύωρη αγκαλιά με μικρά παιδιά,
• να τηρείται απόσταση σε ειδικές περιπτώσεις εξετάσεων.

Συνήθως οι περιορισμοί αυτοί διαρκούν μόνο λίγες ώρες ή μέχρι το επόμενο 24ωρο, ανάλογα με το ραδιοφάρμακο.

Το ιατρικό προσωπικό θα δώσει εξατομικευμένες οδηγίες ανάλογα με την εξέταση που πραγματοποιήθηκε.

Σπινθηρογράφημα: κόστος

Το κόστος του σπινθηρογραφήματος διαφέρει ανάλογα με:

• το είδος της εξέτασης,
• το διαγνωστικό κέντρο,
• το αν υπάρχει ασφαλιστική κάλυψη,
• το ραδιοφάρμακο που χρησιμοποιείται.

Σε ιδιωτικά κέντρα, το κόστος μπορεί να κυμαίνεται από περίπου 80 έως αρκετές εκατοντάδες ευρώ, ειδικά σε πιο εξειδικευμένες εξετάσεις όπως το σπινθηρογράφημα καρδιάς.

Σε πολλές περιπτώσεις, μέρος ή ολόκληρη η εξέταση καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη και παραπεμπτικό.

Σπινθηρογράφημα οστών

Το σπινθηρογράφημα οστών χρησιμοποιείται για τον έλεγχο των οστών και μπορεί να βοηθήσει στην ανίχνευση:

• μεταστάσεων,
• φλεγμονών,
• καταγμάτων,
• λοιμώξεων,
• οστικών παθήσεων.

Η εξέταση γίνεται με έγχυση ραδιοφαρμάκου που συγκεντρώνεται σε περιοχές αυξημένης οστικής δραστηριότητας.

Συνήθως απαιτείται αναμονή μερικών ωρών μεταξύ της ένεσης και της λήψης εικόνων ώστε το υλικό να κατανεμηθεί σωστά στα οστά.

Το σπινθηρογράφημα οστών θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμο όταν άλλες εξετάσεις δεν δίνουν σαφή εικόνα.

Σπινθηρογράφημα καρδιάς – πότε πρέπει να γίνεται

Το σπινθηρογράφημα καρδιάς χρησιμοποιείται για να ελεγχθεί η αιμάτωση του καρδιακού μυός και να διαπιστωθεί αν υπάρχει στεφανιαία νόσος ή μειωμένη ροή αίματος.

Μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχουν:

• πόνος στο στήθος,
• δύσπνοια,
• ύποπτα ευρήματα σε τεστ κόπωσης,
• ιστορικό στεφανιαίας νόσου,
• έλεγχος μετά από καρδιολογική επέμβαση.

Σε πολλές περιπτώσεις συνδυάζεται με δοκιμασία κόπωσης ή φαρμακευτική πρόκληση.

Το σπινθηρογράφημα καρδιάς βοηθά τους καρδιολόγους να εκτιμήσουν αν τμήματα της καρδιάς δεν αιματώνονται σωστά.

Σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς

Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση της λειτουργίας του θυρεοειδούς αδένα.

Η εξέταση μπορεί να βοηθήσει στη διάγνωση:

• όζων θυρεοειδούς,
• υπερθυρεοειδισμού,
• φλεγμονών,
• λειτουργικών διαταραχών.

Ορισμένοι όζοι χαρακτηρίζονται ως «θερμοί» ή «ψυχροί» ανάλογα με το πόσο ραδιοφάρμακο απορροφούν.

Το σπινθηρογράφημα θυρεοειδούς μπορεί να ζητηθεί μαζί με αιματολογικές εξετάσεις και υπερηχογράφημα για πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση.

Πότε πρέπει να μιλήσετε με γιατρό

Αν και το σπινθηρογράφημα είναι γενικά ασφαλές, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με γιατρό αν εμφανίσετε:

• έντονη αλλεργική αντίδραση,
• δυσκολία στην αναπνοή,
• έντονο εξάνθημα,
• επίμονο πόνο ή πρήξιμο στο σημείο της ένεσης.

Οι σοβαρές επιπλοκές είναι εξαιρετικά σπάνιες, αλλά κάθε ασυνήθιστο σύμπτωμα πρέπει να αξιολογείται από ειδικό.

Πόση ώρα διαρκεί το σπινθηρογράφημα;

Η διάρκεια του σπινθηρογραφήματος εξαρτάται από το είδος της εξέτασης.

Σε πολλές περιπτώσεις, απαιτούνται:

• λίγα λεπτά για την έγχυση του ραδιοφαρμάκου,
• αναμονή από 30 λεπτά έως αρκετές ώρες,
• και περίπου 20–60 λεπτά για τη λήψη των εικόνων.

Ο συνολικός χρόνος μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το όργανο που εξετάζεται και το πρωτόκολλο του διαγνωστικού κέντρου.

Συχνές ερωτήσεις

Πηγές

• Mayo Clinic – Nuclear stress test
• NHS – Nuclear medicine
• Society of Nuclear Medicine and Molecular Imaging
• MedlinePlus – Nuclear Scan