Τα Σαββατοκύριακα για πολλούς σημαίνουν ξενύχτι, αλκοόλ και περισσότερα τσιγάρα. Όμως αυτές οι συνήθειες, σε συνδυασμό με την αλλαγή στο ωράριο ύπνου, φαίνεται να εντείνουν μια διαταραχή που αφορά εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως: την αποφρακτική υπνική άπνοια.

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο The American Journal of Respiratory and Critical Care Medicine φέρνει στο φως τον όρο «κοινωνική άπνοια» (social apnoea), για να περιγράψει ακριβώς αυτό το φαινόμενο.

Τι είναι η υπνική άπνοια

Η αποφρακτική υπνική άπνοια χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες παύσεις της αναπνοής ή μερική μείωση της ροής αέρα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτό συμβαίνει επειδή οι μύες στο πίσω μέρος του λαιμού χαλαρώνουν, με αποτέλεσμα να στενεύουν ή να φράζουν οι αεραγωγοί. Η πάθηση είναι πιο συχνή σε μεγαλύτερους σε ηλικία, υπέρβαρους ή παχύσαρκους ανθρώπους, αλλά μπορεί να επηρεάσει κάθε ηλικία.

Τι έδειξε η νέα μελέτη

Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από 70.052 άτομα, κυρίως μεσήλικες υπέρβαρους άνδρες, που χρησιμοποιούσαν αισθητήρες ύπνου κάτω από το στρώμα. Οι μετρήσεις κατέγραφαν καρδιακό ρυθμό, ροχαλητό και επεισόδια άπνοιας.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:

• Η πιθανότητα εμφάνισης μέτριας έως σοβαρής υπνικής άπνοιας ήταν κατά 18% υψηλότερη τα Σάββατα σε σχέση με τις Τετάρτες.

• Όσοι κοιμούνταν περίπου 45 λεπτά παραπάνω τα Σαββατοκύριακα είχαν 47% μεγαλύτερο κίνδυνο για σοβαρή άπνοια, σε σχέση με όσους κοιμούνταν σχεδόν το ίδιο.

• Άτομα με «κοινωνικό jetlag» (διαφορά μίας ώρας και άνω στο ωράριο ύπνου σε σχέση με τις καθημερινές) είχαν 38% περισσότερες πιθανότητες για σοβαρή μορφή της πάθησης.

Ο καθηγητής Ντάνι Έκερτ από το Πανεπιστήμιο Flinders στην Αυστραλία, συν-συγγραφέας της μελέτης, εξηγεί ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής το Σαββατοκύριακο, όπως περισσότερα ποτά και τσιγάρα, σε συνδυασμό με την αμέλεια στη χρήση θεραπευτικών συσκευών (π.χ. CPAP), μπορούν να επιδεινώσουν τα συμπτώματα.

Γιατί είναι σημαντικό

Η υπνική άπνοια δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα του ύπνου. Αυξάνει τον κίνδυνο:

• υπέρτασης

• εγκεφαλικού

• διαβήτη τύπου 2

• ατυχημάτων λόγω υπνηλίας

Επιπλέον, μειώνει την ενέργεια μέσα στην ημέρα και επηρεάζει αρνητικά τις σχέσεις και τη συνολική ποιότητα ζωής.

Ο Ράιαν Τσιν Τσονγκ, ΩΡΛ και ειδικός ύπνου στην Cleveland Clinic του Λονδίνου, τονίζει ότι πρόκειται για την πρώτη μεγάλη μελέτη που εξετάζει τη διακύμανση της σοβαρότητας της πάθησης μέσα στην εβδομάδα. Προσθέτει ότι, ακόμη κι αν η έρευνα δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, είναι γνωστό πως η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα επιδεινώνουν σημαντικά τα συμπτώματα.

Όπως λέει χαρακτηριστικά:

«Όσες καλές προθέσεις κι αν έχουμε ως γιατροί, αν ο ασθενής καταναλώνει μεγάλες ποσότητες αλκοόλ ή καπνίζει πολύ, τότε ό,τι κάνουμε θεραπευτικά θα είναι απλώς μια σταγόνα στον ωκεανό».

 Έτσι, η «κοινωνική άπνοια» μας θυμίζει ότι οι συνήθειες του Σαββατοκύριακου μπορεί να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία και πως η συνέπεια στην καθημερινή φροντίδα του ύπνου είναι καθοριστική.