Παρουσιάζει το παιδί σας σημάδια άγχους;
Το άγχος είναι μια αυτόματη σωματική, ψυχική και συναισθηματική απάντηση σε δύσκολα γεγονότα. Είναι ένα φυσιολογικό μέρος της ζωής όλων, συμπεριλαμβανομένων και των παιδιών. Πoια είναι τα σημάδια άγχους;
Η ζωή είναι γεμάτη απρόβλεπτες αλλαγές. Μερικές μπορεί να είναι συναρπαστικές, ενώ άλλες μπορεί να προκαλέσουν ψυχικές διαταραχές και στρεσογόνα συναισθήματα.
Τα παιδιά, ιδιαίτερα οι έφηβοι, είναι απίθανο να αναζητήσουν από τους γονείς τους βοήθεια, ούτως ώστε, να διαχειριστούν το άγχος. Μερικές φορές, δεν αναγνωρίζουν καν ότι είναι αγχωμένοι.
Aυξήθηκε το ποσοστό των ψυχικών διαταραχών μεταξύ των ατόμων ηλικίας 17 έως 19 ετών
Η έκθεση Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Νέων στην Αγγλία 2022, που δημοσιεύτηκε από το NHS Digital, έδειξε ότι μεταξύ των ατόμων ηλικίας 17 έως 19 ετών, το ποσοστό με πιθανή ψυχική διαταραχή αυξήθηκε από 17,4% το 2021 σε 25,7% το 2022.
Μεταξύ των ατόμων ηλικίας 7 έως 16 ετών, το ποσοστό με πιθανή ψυχική διαταραχή ήταν 18,0% το 2022 από 12,1% το 2017, αλλά παρόμοιο ποσοστό με το 2020 όταν ήταν 16,7% και το 2021 όταν ήταν 17,8%. Το 2022, μεταξύ των ατόμων ηλικίας 7 έως 10 ετών, ο επιπολασμός μιας πιθανής ψυχικής διαταραχής ήταν σχεδόν διπλάσιος στα αγόρια (19,7%) από ότι στα κορίτσια (10,5%).
Διαβάστε επίσης: Από τι κινδυνεύουν τα παιδιά που μεγαλώνουν σε αντίξοες συνθήκες;
«Γνωρίζουμε ότι το άγχος είναι η πιο κοινή ψυχολογική κατάσταση μεταξύ των παιδιών και των νέων», υπογράμμισε ο Dave Smithson, διευθυντής επιχειρήσεων στο Anxiety UK (anxietyuk.org.uk). «Ωστόσο, τα σημάδια του άγχους δεν είναι πάντα εμφανή». «Η Εβδομάδα Ψυχικής Υγείας των Παιδιών, η οποία διαρκεί από τις 6 έως τις 12 Φεβρουαρίου είναι μια ευκαιρία να δείξουμε παραπάνω προσοχή».
Σημάδια άγχους στα παιδιά
♦ Δυσκολία στον ύπνο
Τα στρεσαρισμένα παιδιά μπορεί να αντιμετωπίζουν πρόβλημα στο να κοιμηθούν ή να έχουν εφιάλτες. Αυτό συμβαίνει γιατί οι ανησυχίες και οι φόβοι φαίνεται να εμφανίζονται κατά τη διάρκεια του ύπνου.
♦ Συναισθηματικά ξεσπάσματα και ευερεθιστότητα
Το αυξημένο άγχος συχνά οδηγεί σε ισχυρά συναισθήματα θυμού και ευερεθιστότητας. Μπορεί να παρατηρήσετε ότι τα παιδιά σας έχουν συναισθηματικές εκρήξεις που δεν συνάδουν με την προηγούμενη συμπεριφορά τους ή την τρέχουσα κατάσταση. Τα συμπτώματα θα φαίνονται διαφορετικά για τον καθένα, αλλά τα πράγματα που μπορεί να βιώνει το παιδί σας περιλαμβάνουν το αίσθημα νευρικότητας ή φόβου.
♦ Αυξημένη ανυπακοή
Στα σημάδια άγχους περιλαμβάνεται και η ανυπακοή. Τα παιδιά που αισθάνονται στρες μπορεί να δείχνουν θυμωμένα. Αυτό παρατηρείται διότι αναζητούν τρόπους προκειμένου να βγουν από την κατάσταση που τους προκαλεί να νιώθουν άβολα. Αυτό συνήθως οδηγεί σε προκλητικές και εγωιστικές συμπεριφορές.
♦ Κοινωνική απομάκρυνση
Ένα ακόμη σημάδι αποτελεί η κοινωνική αποξένωση, δηλαδή η απομάκρυνση από τον υπόλοιπο κόσμο. Τα παιδιά που αντιμετωπίζουν έντονο άγχος επιθυμούν να περνούν χρόνο με τον εαυτό τους και να μην αλληλοεπιδρούν με τους φίλους ή την οικογένεια.
♦ Σωματικές διαταραχές
Όταν τα παιδιά είναι αγχωμένα, το σώμα τους απελευθερώνει την ορμόνη κορτιζόλη στο αίμα. Μικρές ενοχλήσεις όπως προβλήματα στην κοιλιά ή αίσθημα λιποθυμίας μπορεί να είναι ένδειξη ότι υπάρχει κάποιο υποκείμενο πρόβλημα. Τα σωματικά συμπτώματα, όπως το αίσθημα λιποθυμίας ή οι κράμπες στο στομάχι ή η διάρροια, συνήθως είναι ένα από τα σημάδια άγχους.
Να θυμάστε ότι τα σημάδια του άγχους των παιδιών μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία, την προσωπικότητα και τις δεξιότητες αντιμετώπισης. Το κλειδί είναι να προσέχετε για δραστικές ή ξαφνικές αλλαγές από τις προηγούμενες συμπεριφορές των παιδιών σας.
Πότε μπορεί το άγχος να είναι χρήσιμο;
Το θετικό άγχος δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να μεγαλώσουν και να μάθουν
Σε μικρές ποσότητες, και όταν τα παιδιά έχουν τη σωστή υποστήριξη, το άγχος μπορεί να είναι μια θετική ώθηση. Γίνεται αναφορά στο εποικοδομητικό άγχος, το οποίο μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να αντιμετωπίσουν μια πρόκληση. Μπορεί να τα βοηθήσει να παλέψουν για τους στόχους, να εστιάσουν την προσπάθειά τους και να τηρήσουν τις προθεσμίες (deadlines). Αυτό το είδος στρες επιτρέπει στα παιδιά να χτίσουν τις εσωτερικές δυνάμεις και τις δεξιότητες που είναι γνωστές ως ανθεκτικότητα.
Σημάδια άγχους και αντιμετώπιση
Οι γονείς και οι κηδεμόνες μπορούν να αντιμετωπίσουν το άγχος των παιδιών παρέχοντάς τους ασφάλεια, ενσυναίσθηση, επικοινωνία και σωστή καθοδήγηση.
Γίνετε ο «παρατηρητής». Τα συναισθηματικά σημάδια που παρουσιάζει το παιδί σας είναι σημαντικά για την εξακρίβωση πληροφοριών σχετικά με πιθανά προβλήματα. Είναι σημαντικό να μπορείτε να δουλέψετε μαζί τους, να τους καθοδηγήσετε και να τους υποστηρίξετε ώστε να αντιμετωπίσουν με επιτυχία το άγχος και τις δύσκολες στιγμές τους. Αφιερώστε χρόνο και είστε διαθέσιμοι να απαντήσετε στις ερωτήσεις τους. Διατηρήστε τις προσδοκίες λογικές. Επιβεβαιώστε πόσο δύσκολα μπορεί να φαίνονται τα πράγματα αυτή τη στιγμή.
Χρησιμοποιήστε ενεργητική ακρόαση. Ρωτήστε τι φταίει και να είστε υπομονετικοί και ανοιχτοί. Αποφύγετε την παρόρμηση να κρίνετε, να κάνετε διάλεξη ή να τους συμβουλεύσετε για το τι πρέπει να κάνουν. Ο στόχος είναι να αφήσετε το παιδί να εκφράσει τις ανησυχίες και τα συναισθήματά του και να ακουστεί.
Στα μικρότερα παιδιά χωρίς ευρύ συναισθηματικό λεξιλόγιο, διδάξτε τους να επισημαίνουν αυτό που μπορεί να αισθάνονται. Αυτό θα τους επιτρέψει να μάθουν καλύτερα πώς να επικοινωνούν μαζί σας. Αυτή η συναισθηματική επίγνωση μπορεί να είναι το κλειδί για την αποφυγή άσχημων συμπεριφορών όπου τα συναισθήματα εκφράζονται με ενέργειες και όχι με λόγια.
Σε ένα απόσπασμα από ένα άρθρο για τη διαχείριση του άγχους για παιδιά και εφήβους, η Αμερικανική Ψυχολογική Εταιρεία παρέχει τις ακόλουθες συμβουλές για τη διαχείριση του άγχους:
- Καλό και ποιοτικό ύπνο
- Συχνή σωματική δραστηριότητα
- Καθημερινή επικοινωνία με διάλογο
- Επιστροφή ή συχνές αποδράσεις στη φύση
H επιστροφή στη φύση απομακρύνει τους ανθρώπους από τα αγχολυτικά