Τα όνειρα είναι αλληλουχία σκέψεων ή φανταστικά περιστατικά τα οποία διαδραματίζονται κατά τη διάρκεια του ύπνου.

Τα όνειρα μπορεί να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία και βοηθήματα για να κατανοήσουμε ακόμα καλύτερα τις πράξεις μας, τα συναισθήματα μας, καθώς και τα προβλήματα που φαίνεται να μας απασχολούν.

Τα όνειρα στην αρχαιότητα

Κατά την αρχαιότητα, τα όνειρα αποτελούσαν σημείο αναφοράς και θεωρούσαν ότι είχαν θεϊκή προέλευση. Πολλές φορές τα χρησιμοποιούσαν για να προβλέψουν τις μελλοντικές προβλέψεις. Η προφητική διάσταση που αποδίδεται στα όνειρα ακόμα και σήμερα, δεν έχει παντελώς εκλείψει και είναι κατάλοιπο αυτής της αρχαϊκής πίστης.

Η άποψη του φιλόσοφου

Ο Πλάτωνας στην Πολιτεία, υποστήριζε ότι, τα όνειρα φανέρωναν στοιχεία για την άγρια φύση του ανθρώπου: «Όταν αποκοιμιέται η ήρεμη πλευρά της ψυχής και αμβλύνεται ο έλεγχος της λογικής, τότε ορθώνεται το κτήνος μέσα μας, ξέχειλο από φαγοπότι αποσείει τον ύπνο για να ριχτεί στην αναζήτηση αυτού που θα χορτάσει τα ένστικτά του. Όπως γνωρίζετε απεκδύεται από κάθε ντροπή και σύνεση σε τέτοιες στιγμές και δεν ορρωδεί μπροστά σε τίποτε. Σε ένα όργιο φαντασίωσης δεν θα διστάσει να συνουσιαστεί με μια μητέρα, ή με οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο, άνδρα, θεό, ζώο, ή να γευτεί μια απαγορευμένη τροφή, ή να επιτελέσει οποιαδήποτε αιματηρή πράξη. Με δυο λόγια, εκτείνεται ως το απεριόριστο της αδιαντροπιάς και της τρέλας».

Τα όνειρα στη ψυχολογία

Στην ψυχολογία και την ψυχανάλυση η διερεύνηση και ερμηνεία των ονείρων στηρίζεται στην καθαρά επιστημονική ανάλυσή τους και έτσι, η επεξεργασία τους αφορά την καλύτερη κατανόηση του ψυχισμού και του ασυνειδήτου. Εδώ και πολλά χρόνια, πειραματικές έρευνες μας δείχνουν ότι όλοι οι άνθρωποι ονειρεύονται.

Η άποψη του ψυχολόγου

Ο Freud αλλά και ο Jung θεωρούσαν ότι τα όνειρα είναι απαραίτητα για την επιτυχή ανάλυση του ασθενή και ήταν σίγουροι για την σημαντικότητα τους στην διαδικασία της ψυχοθεραπείας και την κατανόηση του ασυνειδήτου. Πριν 80 χρόνια, οι επιστημονικά εκπαιδευμένοι ψυχολόγοι πίστευαν ότι τα όνειρα οφείλονταν σε μια τυχαία ή ασυντόνιστη δραστηριότητα διαφόρων περιοχών του εγκεφάλου κατά τη διάρκεια του ύπνου. Σήμερα, ξέρουμε καλά ότι σε κανένα άλλο φαινόμενο της ψυχικής ζωής δεν αποκαλύπτονται τόσο ξεκάθαρα, τόσα πολλά για τις ασυνείδητες λειτουργίες της ψυχής.

Κατά τη φράση του Freud, αποτελούν τη βασιλική οδό που οδηγεί στη γνώση του ασυνειδήτου. Σε ένα όνειρο, μια μερική ικανοποίηση επιτυγχάνεται μέσω της φαντασίας, αφού η πλήρης ικανοποίηση μέσω της δράσης καθίσταται αδύνατη, εξαιτίας της κατάστασης του ύπνου. Η ενοχλητική επιθυμία του ασυνειδήτου ικανοποιείται στη φαντασία και με αυτόν τον τρόπο, χάνει ένα μέρος από την επιτακτικότητά της. Ο Jung έλεγε ότι, αν δεν ονειρευόμαστε, θα είμαστε όλοι σχιζοφρενείς.

Τα όνειρα κατέχουν ιδιαίτερη θέση στην ψυχανάλυση

Το όνειρο φαίνεται ακατανόητο και γι’ αυτό χρειάζεται μια μέθοδο που θα επιτρέπει την εξήγησή του.

Εφιάλτες και κατάθλιψη

dreamsΝέα έρευνα Φιλανδών επιστημόνων δείχνει πως οι συχνοί εφιάλτες μπορεί να είναι και σημάδι κατάθλιψης και εξάντλησης. Ερευνητές από το Κέντρο Γνωστικής Νευροεπιστήμης του Πανεπιστημίου Turku στην Φινλανδία εξέτασαν τις περιπτώσεις περίπου 14.000 ατόμων ηλικίας από 25 έως 74 ετών. Το 53% των συμμετεχόντων ήταν γυναίκες.

Τα αποτελέσματα, τα οποία δημοσιεύτηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «Sleep», έδειξαν πως υπάρχει σαφής σύνδεση ανάμεσα στους εφιάλτες και την κατάθλιψη αν και δεν αποδεικνύεται πως η κατάθλιψη προκαλεί τους εφιάλτες ή το αντίστροφο.

Συχνούς εφιάλτες ανέφερε περίπου το 28% των ανθρώπων με σοβαρή κατάθλιψη και περίπου το 17% των ατόμων με συχνές αϋπνίες, αναφέρουν οι ερευνητές.

Μετά από περαιτέρω ανάλυση, οι συγγραφείς της μελέτης κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η αϋπνία, η εξάντληση και ορισμένα συμπτώματα κατάθλιψης ήταν οι ισχυρότεροι ανεξάρτητοι παράγοντες κινδύνου για τις διαταραχές του ύπνου με εφιάλτες.