Ο πονοκέφαλος είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα υγείας και εμφανίζεται σε όλους μας κάποια στιγμή. Η πιο κοινή μορφή πονοκέφαλου είναι η κεφαλαλγία τάσης και η ημικρανία. Η κεφαλαλγία είτε ήπια είτε έντονη, μπορεί να επηρεάσει την κοινωνική ζωή του ασθενούς και τις επιδόσεις του στην εργασία.

Oι κεφαλαλγίες χωρίζονται σε πρωτοπαθείς και δευτεροπαθείς.

Οι δευτεροπαθείς κεφαλαλγίες έχουν αιτίες σε πολύ σοβαρές διαταραχές που χρειάζονται επείγουσα διερεύνηση από ειδικό γιατρό. Σε αυτές τις κεφαλαλγίες ανήκουν οι όγκοι εγκεφάλου, οι λοιμώξεις, διάφορα αυτοάνοσα νοσήματα, ρήξεις ανευρυσμάτων κ.α. Για την αντιμετώπισή τους πρέπει να γίνει μαγνητική τομογραφία και όποιες άλλες απεικονιστικές εξετάσεις θεωρεί απαραίτητες ο θεράπων ιατρός.

Πρωτοπαθείς
Πονοκέφαλος τάσης

Είναι γνωστός και ως χρόνιος ημερήσιος πονοκέφαλος ή χρόνιος μη-προοδευτικός πονοκέφαλος. Ο πονοκέφαλος τάσης είναι ο πιο κοινός τύπος πονοκεφάλου στους ενήλικες και τους εφήβους. Προκαλείται από την σύσπαση των μυών, έχει ήπια έως μέτρια ένταση πόνου και πολλοί άνθρωποι νιώθουν ότι ο πόνος “έρχεται και φεύγει” σε μια παρατεταμένη χρονική περίοδο.

Ημικρανία

Τα ακριβή αίτια της ημικρανίας είναι άγνωστα. Μια δημοφιλής θεωρία είναι ότι διάφορα ερεθίσματα προκαλούν μια ανώμαλη δραστηριότητα στον εγκέφαλο, το οποίο με τη σειρά του προκαλεί αλλαγές στα αιμοφόρα αγγεία του. Αυτό ονομάζεται η νευραγγειακή θεωρία. Η γενετική προδιάθεση παίζει επίσης ρόλο στις ημικρανίες και υπάρχουν κάποιες μορφές ημικρανίας που σχετίζονται με κληρονομικές ανωμαλίες σε ορισμένα τμήματα του εγκεφάλου. Ο πόνος από την ημικρανία μπορεί να είναι από μέτριος έως ισχυρός και συχνά περιγράφεται ως “σουβλιές” πόνου. Οι πονοκέφαλοι ημικρανίας μπορεί να διαρκέσουν από τέσσερις ώρες έως και τρεις ημέρες και συνήθως συμβαίνουν μία έως τέσσερις φορές ανά μήνα. Οι ημικρανίες συνδέονται και με άλλα συμπτώματα όπως ευαισθησία στο φως, τον ήχο, ή τις οσμές, ναυτία, εμετό, απώλεια της όρεξης και στομαχικές διαταραχές ή κοιλιακό άλγος.

Aθροιστικός πονοκέφαλος

Είναι εκείνος που μπορεί να σας ξυπνήσει στην μέση της νύχτας με έντονο πόνο μέσα ή γύρω από το ένα μάτι στην μια πλευρά του κεφαλιού σας.

Χαρακτηρίζεται από περιοδικές εξάρσεις μερικών λεπτών, γνωστές ως “περίοδοι διασποράς” και μπορεί να διαρκέσει συνολικά από εβδομάδες έως μήνες, αφού συνήθως ακολουθείται από περιόδους ύφεσης, όταν και οι “επιθέσεις” με έντονο πονοκέφαλο σταματούν εντελώς. Κατά τη διάρκεια της ύφεσης, μπορεί να μην έχετε καθόλου πονοκέφαλο για μήνες και μερικές φορές ακόμη και χρόνια.

Ευτυχώς, ο αθροιστικός πονοκέφαλος είναι μια σχετικά σπάνια και όχι απειλητική για τη ζωή του ατόμου κατάσταση. Υπάρχουν θεραπείες που μπορούν να βοηθήσουν στην μείωση της συχνότητας, της έντασης και της χρονικής διάρκειας των συμπτωμάτων.

Συμπτώματα

Ο αθροιστικός πονοκέφαλος χτυπά γρήγορα και, συνήθως, χωρίς προειδοποίηση. Τα πιο κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:

Εξοντωτικός πόνος, συνήθως “μέσα ή γύρω από το ένα μάτι”, αλλά μπορεί να αντανακλάται και σε άλλες περιοχές του προσώπου σας, όπως το κεφάλι, τον λαιμό και τους ώμους

  • Πόνος στην μία μόνο πλευρά του κεφαλιού (πχ στο ένα μάτι)
  • Ανησυχία
  • Υπερβολική δακρύρροια
  • Ερυθρότητα στο μάτι σας στην προσβεβλημένη πλευρά
  • Βουλωμένη μύτη, ή ρινική καταρροή στο ρουθούνι που είναι από την προσβεβλημένη πλευρά του προσώπου σας
  • Εφίδρωση και χλώμιασμα (ωχρότητα) στο πρόσωπό σας
  • Πρήξιμο γύρω από το μάτι σας στην προσβεβλημένη πλευρά του προσώπου σας
  • Βλεφαρόπτωση στην προσβεβλημένη πλευρά του προσώπου σας

Σε αντίθεση με τα άτομα με ημικρανία, τα άτομα με αθροιστική κεφαλαλγία συνήθως αποφεύγουν να ξαπλώνουν κατά τη διάρκεια μιας “επίθεσης”, επειδή η θέση αυτή φαίνεται να αυξάνει τον πόνο.

Μερικά συμπτώματα που μοιάζουν με εκείνα της ημικρανίας, όπως η ναυτία, η ευαισθησία στο φως και τον ήχο και η αύρα, μπορεί να συνοδεύουν και μια αθροιστική κεφαλαλγία, αν και, συνήθως, αυτό θα συμβεί στην μία μόνο πλευρά του προσώπου.

Από τι χαρακτηρίζεται ο αθροιστικός πονοκέφαλος σε όλη την περίοδο έξαρσής του

Μια περίοδος έξαρσης των συμπτωμάτων διαρκεί γενικά από 6 έως 12 εβδομάδες. Η ημερομηνία έναρξης και η διάρκεια της κάθε περιόδου μπορεί να είναι σταθερές από περίοδο σε περίοδο. Για παράδειγμα, οι περίοδοι με αθροιστικός πονοκέφαλο μπορεί να επαναλαμβάνονται εποχικά (πχ κάθε άνοιξη, ή κάθε φθινόπωρο).

Οι περισσότεροι άνθρωποι βιώνουν αυτό που λέμε “επεισόδια αθροιστικού πονοκεφάλου”. Σε τέτοια επεισόδια, ο αθροιστικός πονοκέφαλος μπορεί να παρουσιαστεί για μία εβδομάδα έως και ένα έτος, ακολουθούμενος από μια περίοδο ύφεσης χωρίς πόνο, που μπορεί να διαρκέσει για διάστημα μέχρι και ενός έτους, προτού εκδηλωθεί το επόμενο “επεισόδιο”.

Κατά τη διάρκεια μιας περιόδου με πονοκεφάλους:
  • Οι πονοκέφαλοι συνήθως συμβαίνουν κάθε μέρα, μερικές φορές αρκετές φορές την ημέρα
  • Μια ενιαία “επίθεση” μπορεί να διαρκέσει από 15 λεπτά έως τρεις ώρες
  • Οι επιθέσεις συμβαίνουν συχνά την ίδια περίπου ώρα, κάθε μέρα
  • Η πλειοψηφία των “επιθέσεων” συμβαίνει τη νύχτα, συνήθως μία έως δύο ώρες αφότου
  • το άτομο ξαπλώσει στο κρεβάτι, για να κοιμηθεί
  • Ο πόνος συνήθως τελειώνει τόσο ξαφνικά, όσο αρχίζει, με ραγδαία μείωση της έντασης. Μετά τις “επιθέσεις”, οι ασθενείς δεν πονούν καθόλου, αλλά νιώθουν εξάντληση.
Πονοκέφαλος: Πότε είναι από ημικρανία και πότε από ιγμορίτιδα

Περισσότεροι από 4 στους 5 ανθρώπους που νομίζουν ότι έχουν πονοκέφαλο λόγω ιγμορίτιδας με συμπτώματα όπως τα παραπάνω, στην πραγματικότητα έχουν ημικρανίες. Ο πονοκέφαλος από ιγμορίτιδα και εκείνος από ημικρανία μπορεί να έχουν κάποια κοινά συμπτώματα, όπως:

  • Πόνος που επικεντρώνεται στο μέτωπο
  • Φαγούρα, ή υγρά μάτια
  • Πόνος που επιδεινώνεται, όταν κινείστε ή κουνάτε το κεφάλι σας
Αλλά, η ημικρανία συχνά συνοδεύεται και από άλλα συμπτώματα, όπως:
  • Ναυτία, ή εμετό
  • Ευαισθησία στον ήχο, ή το φως
  • Έντονος πόνος που σας “χτυπάει” μόνο από την μία πλευρά του κεφαλιού

Η ημικρανία είναι συνήθως η υποκείμενη αιτία ενός τέτοιου πονοκεφάλου σε άτομα που έχουν συχνές, σοβαρές κεφαλαλγίες, υποστηρίζει ο καθηγητής νευρολογίας Stephen Silberstein, από το πανεπιστήμιο Thomas Jefferson. Είναι ο άνθρωπος που συνέταξε τις κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη διάγνωση και τη θεραπεία της ημικρανίας, όπως αυτές ορίζονται από την Αμερικανική Ακαδημία Νευρολογίας.

Αντιμετώπιση

Πέρα από τη φαρμακευτική αγωγή που θα ακολουθήσετε μπορείτε να αντιμετωπίσετε τον πονοκέφαλο και με φυσικούς τρόπους

  • Κοιμηθείτε σταθερές ώρες
  • Ασκηθείτε
  • Ακολουθήστε ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής
  • Αποφύγετε κάπνισμα και αλκοόλ
  • Εφαρμόστε ζεστά επιθέματα
  • Κάντε μαλάξεις σε αυχένα και μέτωπο