Η σύφιλη μεταδίδεται κυρίως μέσω άμεσης επαφής με τις χαρακτηριστικές πληγές (συφιλιδικά έλκη) κατά τη διάρκεια:

• κολπικής σεξουαλικής επαφής
• πρωκτικής επαφής
• στοματικής επαφής

Το βακτήριο μπορεί επίσης να μεταδοθεί από την έγκυο γυναίκα στο έμβρυο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή του τοκετού, προκαλώντας συγγενή σύφιλη.

Η σύφιλη δεν μεταδίδεται μέσω:

• τουαλέτας
• πισίνας
• κοινής χρήσης ποτηριών ή μαχαιροπίρουνων
• πετσετών ή ρούχων
• χειραψίας ή αγκαλιάς
• καθισμάτων ή άλλων αντικειμένων καθημερινής χρήσης

Η χρήση προφυλακτικού μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης, χωρίς όμως να τον εξαλείφει πλήρως, ιδιαίτερα όταν οι βλάβες βρίσκονται σε σημεία που δεν καλύπτονται από το προφυλακτικό.

Η σύφιλη εξελίσσεται σε τέσσερα διαφορετικά στάδια:

• Πρωτογενής σύφιλη
• Δευτερογενής σύφιλη
• Λανθάνουσα σύφιλη
• Τριτογενής σύφιλη

Η λοίμωξη είναι περισσότερο μεταδοτική κατά τα δύο πρώτα στάδια. Ακόμη και όταν τα συμπτώματα εξαφανιστούν, το βακτήριο μπορεί να παραμένει στον οργανισμό εάν δεν έχει χορηγηθεί θεραπεία.

Πρωτογενής σύφιλη

Το πρώτο στάδιο εμφανίζεται συνήθως περίπου τρεις εβδομάδες μετά τη μόλυνση, αν και σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί από 10 έως και 90 ημέρες αργότερα.

Το χαρακτηριστικό σύμπτωμα είναι ένα μικρό, στρογγυλό και ανώδυνο έλκος (σκληρό έλκος), το οποίο είναι ιδιαίτερα μεταδοτικό.

Η πληγή μπορεί να εμφανιστεί:

• στο πέος
• στο αιδοίο
• στον κόλπο
• στον τράχηλο της μήτρας
• στον πρωκτό
• στο ορθό
• στα χείλη
• στη γλώσσα
• στο εσωτερικό του στόματος

Παρότι το έλκος επουλώνεται μόνο του μέσα σε λίγες εβδομάδες, η λοίμωξη συνεχίζει να εξελίσσεται εάν δεν υπάρξει θεραπεία.

Δευτερογενής σύφιλη

Λίγες εβδομάδες ή μήνες αργότερα μπορεί να εμφανιστεί το δεύτερο στάδιο.

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• δερματικό εξάνθημα
• εξανθήματα στις παλάμες και στα πέλματα
• πυρετός
• κόπωση
• διογκωμένοι λεμφαδένες
• πονόλαιμος
• πονοκέφαλος
• πόνοι στους μυς και στις αρθρώσεις
• απώλεια βάρους
• τριχόπτωση κατά τόπους

Τα συμπτώματα μπορεί να υποχωρήσουν χωρίς θεραπεία, όμως η λοίμωξη παραμένει στον οργανισμό.

Λανθάνουσα σύφιλη

Στο λανθάνον στάδιο δεν υπάρχουν εμφανή συμπτώματα, όμως το βακτήριο εξακολουθεί να βρίσκεται στον οργανισμό. Η φάση αυτή μπορεί να διαρκέσει για πολλά χρόνια.

Αρκετοί άνθρωποι ανακαλύπτουν ότι έχουν σύφιλη μόνο μετά από προληπτικές αιματολογικές εξετάσεις.

Τριτογενής σύφιλη

Η τριτογενής σύφιλη αποτελεί το πιο σοβαρό στάδιο της νόσου και εμφανίζεται σε άτομα που δεν έλαβαν θεραπεία.

Σύμφωνα με τη Mayo Clinic, περίπου το 15% έως 30% των ατόμων χωρίς θεραπεία ενδέχεται να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές.

Πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

• νευροσύφιλη
• προσβολή του εγκεφάλου
• προσβολή του νωτιαίου μυελού
• καρδιαγγειακές βλάβες
• διαταραχές μνήμης
• τύφλωση
• κώφωση
• εγκεφαλικό επεισόδιο
• μηνιγγίτιδα
• καταστροφή οστών και μαλακών ιστών

Σε προχωρημένες περιπτώσεις η τριτογενής σύφιλη μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή.

Σύφιλη – Συμπτώματα στους άνδρες

Τα συμπτώματα της σύφιλης στους άνδρες διαφέρουν ανάλογα με το στάδιο της λοίμωξης. Το πρώτο σύμπτωμα είναι συνήθως ένα μικρό ανώδυνο έλκος στο πέος, στο όσχεο, στον πρωκτό ή στο στόμα.

Καθώς η νόσος εξελίσσεται μπορεί να εμφανιστούν:

• εξανθήματα στο σώμα
• πυρετός
• κόπωση
• διογκωμένοι λεμφαδένες
• πονόλαιμος
• πόνοι στις αρθρώσεις
• τριχόπτωση

Η έγκαιρη διάγνωση μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών.

Σύφιλη – Συμπτώματα στις γυναίκες

Στις γυναίκες η πρώτη βλάβη μπορεί να εμφανιστεί στο αιδοίο, στον κόλπο ή στον τράχηλο της μήτρας, γεγονός που συχνά δυσκολεύει την έγκαιρη αναγνώρισή της.

Στα επόμενα στάδια είναι πιθανό να εμφανιστούν:

• δερματικό εξάνθημα
• πυρετός
• κόπωση
• πονόλαιμος
• διογκωμένοι λεμφαδένες
• πόνοι στους μυς και στις αρθρώσεις

Κατά την εγκυμοσύνη η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η σύφιλη μπορεί να μεταδοθεί στο έμβρυο και να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές.

Σύφιλη – Φωτογραφίες

Πολλοί χρήστες αναζητούν φωτογραφίες σύφιλης για να αναγνωρίσουν τα πρώτα σημάδια της νόσου. Ωστόσο, οι δερματικές βλάβες μπορεί να διαφέρουν σημαντικά από άτομο σε άτομο και συχνά μοιάζουν με άλλες δερματολογικές παθήσεις.

Οι φωτογραφίες στο διαδίκτυο μπορούν να δώσουν μόνο μια γενική εικόνα και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για αυτοδιάγνωση. Εάν παρατηρήσετε οποιαδήποτε ασυνήθιστη πληγή, εξάνθημα ή άλλη αλλοίωση στα γεννητικά όργανα, στο στόμα ή στον πρωκτό, θα πρέπει να εξεταστείτε από γιατρό.

Σύφιλη – Διάγνωση

Η διάγνωση της σύφιλης βασίζεται στο ιατρικό ιστορικό, στην κλινική εξέταση και σε ειδικές εργαστηριακές εξετάσεις. Ο γιατρός μπορεί να ζητήσει αιματολογικές εξετάσεις για την ανίχνευση αντισωμάτων έναντι του Treponema pallidum, ενώ όταν υπάρχει ενεργή βλάβη είναι δυνατόν να ληφθεί δείγμα από το έλκος.

Σε περιπτώσεις όπου υπάρχει υποψία προσβολής του νευρικού συστήματος (νευροσύφιλη), ενδέχεται να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις, όπως εξέταση του εγκεφαλονωτιαίου υγρού.

Η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπει την άμεση έναρξη της θεραπείας και μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών.

Σύφιλη – Θεραπεία

Η σύφιλη θεραπεύεται με αντιβιοτικά και, όταν διαγνωστεί στα αρχικά στάδια, η αντιμετώπισή της είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική.

Η θεραπεία πρώτης επιλογής είναι η πενικιλίνη, η οποία χορηγείται συνήθως με ενδομυϊκή ένεση. Το θεραπευτικό σχήμα εξαρτάται από το στάδιο της λοίμωξης, τη διάρκεια της νόσου και τη γενική κατάσταση της υγείας του ασθενούς.

Σε άτομα με αλλεργία στην πενικιλίνη, ο θεράπων ιατρός μπορεί να επιλέξει άλλη κατάλληλη αγωγή, όπως δοξυκυκλίνη ή κεφτριαξόνη, σύμφωνα με τις ισχύουσες κατευθυντήριες οδηγίες.

Σε περιπτώσεις νευροσύφιλης απαιτείται συνήθως ενδοφλέβια χορήγηση πενικιλίνης και, ανάλογα με τη βαρύτητα της λοίμωξης, μπορεί να χρειαστεί νοσηλεία.

Η θεραπεία εξαλείφει το βακτήριο από τον οργανισμό, όμως δεν μπορεί πάντα να αποκαταστήσει τις μόνιμες βλάβες που έχουν ήδη προκληθεί. Για τον λόγο αυτό η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας.

Σύφιλη – Διάρκεια θεραπείας

Η διάρκεια της θεραπείας εξαρτάται από το στάδιο της νόσου.

• Η πρώιμη σύφιλη αντιμετωπίζεται συνήθως με μία δόση βενζαθινικής πενικιλίνης.
• Σε λανθάνουσα ή προχωρημένη σύφιλη μπορεί να απαιτηθούν περισσότερες δόσεις σε διάστημα αρκετών εβδομάδων.
• Η νευροσύφιλη χρειάζεται ειδική θεραπευτική αγωγή και στενή ιατρική παρακολούθηση.

Μετά την ολοκλήρωση της θεραπείας απαιτείται επανέλεγχος με αιματολογικές εξετάσεις, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η λοίμωξη έχει αντιμετωπιστεί επιτυχώς.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας θα πρέπει να αποφεύγεται κάθε μορφή σεξουαλικής επαφής μέχρι ο γιατρός να επιβεβαιώσει ότι δεν υπάρχει πλέον κίνδυνος μετάδοσης.

Σύφιλη – Οδηγίες ΕΟΔΥ

Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) συνιστά την έγκαιρη διάγνωση και άμεση θεραπεία όλων των περιστατικών σύφιλης, καθώς και την ενημέρωση των πρόσφατων σεξουαλικών συντρόφων.

Ο προληπτικός έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός για άτομα με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης, όπως όσοι έχουν πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους ή διατηρούν σεξουαλικές επαφές χωρίς προφύλαξη.

Οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο σύμφωνα με τις οδηγίες του γυναικολόγου τους, καθώς η έγκαιρη θεραπεία μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο συγγενούς σύφιλης.

Πρόληψη της σύφιλης

Αν και δεν υπάρχει εμβόλιο για τη σύφιλη, υπάρχουν αποτελεσματικά μέτρα που μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης.

• Χρησιμοποιείτε σωστά προφυλακτικό σε κάθε κολπική, πρωκτική και στοματική σεξουαλική επαφή.
• Υποβάλλεστε σε τακτικό έλεγχο για σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα όταν έχετε νέους ή πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους.
• Αποφύγετε τη σεξουαλική επαφή όταν υπάρχουν πληγές ή εξανθήματα στα γεννητικά όργανα ή στο στόμα.
• Μην μοιράζεστε ερωτικά βοηθήματα χωρίς σωστό καθαρισμό ή χωρίς χρήση προφυλακτικού.
• Ενημερώστε τους πρόσφατους σεξουαλικούς συντρόφους σας εάν διαγνωστείτε με σύφιλη.
• Ακολουθείτε πιστά τις οδηγίες του γιατρού και ολοκληρώνετε τη θεραπεία.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό

Είναι σημαντικό να αναζητήσετε άμεσα ιατρική συμβουλή εάν:

• παρατηρήσετε ανώδυνη πληγή στα γεννητικά όργανα, στο στόμα ή στον πρωκτό,
• εμφανίσετε ανεξήγητο εξάνθημα, ιδιαίτερα στις παλάμες ή στα πέλματα,
• είχατε σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη με άτομο που διαγνώστηκε με σύφιλη ή άλλο ΣΜΝ,
• είστε έγκυος και δεν έχετε υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο.

Η έγκαιρη θεραπεία προστατεύει τόσο τη δική σας υγεία όσο και την υγεία των σεξουαλικών σας συντρόφων.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Η σύφιλη θεραπεύεται;

Ναι. Όταν διαγνωστεί έγκαιρα, η σύφιλη θεραπεύεται αποτελεσματικά με την κατάλληλη αντιβιοτική αγωγή.

Πόσο καιρό μετά τη μόλυνση εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα;

Το πρώτο σύμπτωμα εμφανίζεται συνήθως περίπου τρεις εβδομάδες μετά τη μόλυνση, αλλά μπορεί να παρουσιαστεί από 10 έως και 90 ημέρες αργότερα.

Μπορεί να έχω σύφιλη χωρίς συμπτώματα;

Ναι. Στο λανθάνον στάδιο δεν υπάρχουν εμφανή συμπτώματα, όμως το βακτήριο παραμένει στον οργανισμό.

Η σύφιλη μεταδίδεται με το φιλί;

Η μετάδοση είναι πιθανή μόνο όταν υπάρχουν ενεργές βλάβες ή έλκη στο στόμα. Στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη μεταδίδεται μέσω της σεξουαλικής επαφής.

Το προφυλακτικό προστατεύει πλήρως από τη σύφιλη;

Το προφυλακτικό μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο μετάδοσης, όμως δεν παρέχει απόλυτη προστασία όταν οι βλάβες βρίσκονται σε σημεία που δεν καλύπτονται.

Μπορώ να κολλήσω σύφιλη από την τουαλέτα;

Όχι. Η σύφιλη δεν μεταδίδεται μέσω της τουαλέτας, των σκευών, των πετσετών ή της καθημερινής κοινωνικής επαφής.

Μπορεί να εμφανιστεί ξανά μετά τη θεραπεία;

Η επιτυχής θεραπεία εξαλείφει τη συγκεκριμένη λοίμωξη. Ωστόσο, είναι δυνατό να μολυνθείτε ξανά εάν εκτεθείτε εκ νέου στο βακτήριο.

Ποιος πρέπει να εξετάζεται για σύφιλη;

Ο προληπτικός έλεγχος συνιστάται σε άτομα με αυξημένο κίνδυνο έκθεσης, σε εγκύους σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού τους και σε όσους είχαν σεξουαλική επαφή με άτομο που διαγνώστηκε με σύφιλη.