Ο όρος γρίπη Κ, που χρησιμοποιείται συχνά, αναφέρεται όχι σε νέο ιό, αλλά σε μια γενετική υποομάδα (subclade) του γνωστού ιού A(H3N2), ο οποίος κυκλοφορεί εδώ και δεκαετίες και αποτελεί βασικό αίτιο της εποχικής γρίπης.

Σε καθεστώς αυξημένης επιτήρησης βρίσκονται τα συστήματα υγείας στην Ευρώπη λόγω της πρόωρης ανόδου της εποχικής γρίπης, η οποία φέτος καταγράφεται τρεις έως τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.

Στο επίκεντρο της επιστημονικής παρακολούθησης βρίσκεται το υποστέλεχος Κ του ιού Influenza A (H3N2), το οποίο σε αρκετές χώρες φαίνεται να αποτελεί το κυρίαρχο στέλεχος της γρίπης.

Τι είναι το υποστέλεχος Κ και γιατί παρακολουθείται στενά

Το υποστέλεχος Κ αποτελεί αποτέλεσμα της φυσιολογικής γενετικής εξέλιξης του ιού της γρίπης. Οι επιστήμονες παρακολουθούν με ιδιαίτερη προσοχή την εμφάνισή του, καθώς έχει παρουσιάσει πολλαπλές νέες μεταλλάξεις, οι οποίες το διαφοροποιούν από το στέλεχος αναφοράς που χρησιμοποιήθηκε για την παρασκευή του φετινού εποχικού εμβολίου.

Οι μεταλλάξεις αυτές δημιουργούν εύλογα ερωτήματα σχετικά με:

• την ταχύτητα μετάδοσης

• το ενδεχόμενο μερικής διαφοροποίησης από την ανοσολογική απόκριση

• την αποτελεσματικότητα του εμβολίου

Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν επιστημονικά δεδομένα που να δείχνουν ότι το υποστέλεχος Κ προκαλεί πιο σοβαρή νόσο ή ότι διαφεύγει ουσιαστικά της ανοσίας.

Πρόωρη αύξηση κρουσμάτων στην Ευρώπη

Η φετινή περίοδος γρίπης στην Ευρώπη χαρακτηρίζεται από ασυνήθιστα πρώιμη επιδημιολογική δραστηριότητα, γεγονός που έχει θέσει σε αυξημένη ετοιμότητα τις υγειονομικές αρχές. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά δεδομένα, η κυκλοφορία της γρίπης ξεκίνησε νωρίτερα από το αναμενόμενο, με το υποστέλεχος Κ του A(H3N2) να κυριαρχεί.

Όπως αναφέρει το ECDC, περίπου 86% των στελεχών A(H3N2) που έχουν αναλυθεί στην Ευρώπη ανήκουν στο υποστέλεχος Κ, το οποίο χαρακτηρίζεται ως αντιγονικά μετατοπισμένος κλάδος του συγκεκριμένου υπότυπου.

Ποια είναι η εικόνα στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, η δραστηριότητα της γρίπης παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση για την παρακολούθηση της επιδημιολογικής εικόνας.

Παρότι μέχρι στιγμής δεν έχει καταγραφεί σημαντική αύξηση κρουσμάτων, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η πρόωρη έξαρση στην Ευρώπη μπορεί να επηρεάσει και τη χώρα μας τις επόμενες εβδομάδες, ιδιαίτερα εάν δεν ενισχυθεί εγκαίρως η εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού.

Γρίπη Κ: Ποια είναι τα συμπτώματα

Η κλινική εικόνα της λοίμωξης από το υποστέλεχος Κ του A(H3N2) παραμένει σε μεγάλο βαθμό όμοια με εκείνη της εποχικής γρίπης Α. Ωστόσο, όπως συμβαίνει γενικότερα με τον υπότυπο H3N2, υπάρχει τάση για βαρύτερη νόσηση σε ηλικιωμένους και άτομα με υποκείμενα νοσήματα.

Τα συχνότερα συμπτώματα περιλαμβάνουν:

• υψηλό πυρετό

• βήχα

• μυαλγίες και αρθραλγίες

• έντονο πονοκέφαλο

• καταρροή και βράγχος φωνής

• γενικευμένη αδυναμία και κόπωση

Στα μικρά παιδιά, είναι πιθανό να εμφανιστούν και συμπτώματα από το γαστρεντερικό σύστημα, όπως διάρροια ή έμετοι.

Αντιμετώπιση της γρίπης Κ

Η αντιμετώπιση της λοίμωξης από το υποστέλεχος Κ του ιού Influenza A (H3N2) δεν διαφέρει από εκείνη της εποχικής γρίπης και είναι κυρίως υποστηρικτική.

Περιλαμβάνει ξεκούραση, επαρκή ενυδάτωση, χρήση αντιπυρετικών και αναλγητικών (όπως παρακεταμόλη) για την ανακούφιση από τον πυρετό και τους μυϊκούς πόνους, καθώς και αποφυγή στενής επαφής με άλλα άτομα ώστε να περιοριστεί η διασπορά.

Σε άτομα υψηλού κινδύνου ή σε περιπτώσεις σοβαρής νόσησης, ο γιατρός μπορεί να κρίνει απαραίτητη τη χορήγηση αντιικών φαρμάκων, εφόσον αυτά δοθούν έγκαιρα.

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός παραμένει το βασικό προληπτικό μέτρο, καθώς μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και επιπλοκών, σύμφωνα με τις συστάσεις του ΕΟΔΥ.

Ποιες ομάδες χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην προστασία των ευπαθών ομάδων, όπως:

• ηλικιωμένοι

• άτομα με χρόνια αναπνευστικά ή καρδιακά νοσήματα

• έγκυες και θηλάζουσες

• ανοσοκατεσταλμένοι

• άτομα σε στενή επαφή με βρέφη κάτω των 6 μηνών

Για τις ομάδες αυτές, ο έγκαιρος αντιγριπικός εμβολιασμός αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης σοβαρής νόσησης.

Εμβόλιο και υποστέλεχος Κ: Τι δείχνουν τα δεδομένα

Παρότι το υποστέλεχος Κ παρουσιάζει γενετικές διαφοροποιήσεις από το στέλεχος αναφοράς του εμβολίου, τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός εξακολουθεί να προσφέρει ουσιαστική προστασία, ιδίως έναντι της σοβαρής νόσου και της ανάγκης για νοσηλεία.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ακόμη και όταν η αποτελεσματικότητα του εμβολίου δεν είναι απόλυτη, η ανοσιακή «ομπρέλα» που προσφέρει μειώνει σημαντικά τις επιπλοκές και την επιβάρυνση του συστήματος υγείας.

Συμπέρασμα

Η γρίπη Κ:

• δεν είναι νέος ιός

• δεν έχει αποδειχθεί πιο θανατηφόρο

• δεν εμφανίζει πλήρη ανοσολογική διαφυγή

Ωστόσο, η εποχική γρίπη παραμένει σοβαρή λοίμωξη, ιδιαίτερα όταν κυριαρχεί ο H3N2, γι’ αυτό και οι ειδικοί συνιστούν επαγρύπνηση χωρίς πανικό.

Η λεγόμενη «γρίπη Κ» αφορά το υποστέλεχος Κ του ιού Influenza A (H3N2) και όχι έναν νέο ή άγνωστο ιό.

Η πρόωρη εμφάνιση της φετινής γρίπης και η επικράτηση του συγκεκριμένου υποστελέχους απαιτούν παρακολούθηση, ψυχραιμία και έμφαση στον εμβολιασμό, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες.

Πηγή

• Gavi.org