fbpx
Οδοντικό κάταγμα: Ο εφιάλτης των ασθενών με αίσιο τέλος

Οδοντικό κάταγμα: Ο εφιάλτης των ασθενών με αίσιο τέλος

Το οδοντικό κάταγμα ανήκει στους χειρότερους εφιάλτες πολλών ανθρώπων, ακόμη και των πιο αισιόδοξων.

Συχνά, στον ύπνο μας κυριαρχεί ο εφιάλτης με το σενάριο της πτώσης, που φέρει μαζί της είτε κάταγμα είτε απώλεια ενός δοντιού. Το όνειρο συνοδεύεται με πόνο, ίσως λίγο αίμα και σίγουρα την εικόνα του καθρέφτη με το χαμόγελο που ζητά επιδιόρθωση και σωτηρία. Τι συμβαίνει όμως όταν ο εφιάλτης γίνεται πραγματικότητα; Τα οδοντικά κατάγματα που μπορεί να συναντήσει ένας οδοντίατρος ποικίλλουν και διαφέρουν, αλλά ευτυχώς είναι όλα αντιμετωπίσιμα!

Γράφει η Αλεξία Σταμάτη

Οδοντικό κάταγμα – Αίτια

Ένα σπασμένο δόντι δεν αποτελεί τυχαίο γεγονός και δεν μπορεί να οφείλεται μόνο στην κληρονομικότητα ή την κακή ποιότητα της οδοντοστοιχίας του ασθενούς.

  • Τραυματισμός: Η πρόκληση κατάγματος από τραυματισμό συναντάται κυρίως στους αθλητές, ιδιαίτερα σε όσους αμελούν να φορούν τον προστατευτικό τους νάρθηκα, αλλά και σε παιδιά με έντονη δραστηριότητα. Συνήθως αφορά την περιοχή της πρόσθιας αισθητικής ζώνης, που εκτίθεται πρώτη στις πτώσεις και τα χτυπήματα.
Αλέξια Σταμάτη
Αλέξια Σταμάτη, χειρουργός – οδοντίατρος, DDS
  • Τερηδόνα: Πρόκειται για τα πιο ύπουλα σπασίματα, καθώς συχνά ένα χαλασμένο δόντι δεν εμφανίζει ορατή κοιλότητα στο στόμα. Η τερηδονισμένη οδοντίνη καλύπτεται από αδαμαντίνη, μέχρι τη στιγμή που ο ασθενής θα δαγκώσει μια σκληρή τροφή που θα προκαλέσει τη ρωγμή και την απώλεια του σμάλτου. Συχνά το φαινόμενο αυτό παρατηρείται στα οπίσθια δόντια.
  • Ενδορριζικοί άξονες και μεγάλες προσθετικές εργασίες: Τα δόντια που λόγω προηγούμενης απώλειας οδοντικής ουσίας έχουν επιδιορθωθεί από τον οδοντίατρο με άξονα που στηρίζει το σφράγισμα ή τη στεφάνη είναι περισσότερο ευάλωτα στις πλάγιες κινήσεις της γνάθου κατά το μάσημα αλλά και πιο ευαίσθητα στις σκληρές τροφές. Μια έντονη κίνηση με δύναμη και λάθος φορά αρκεί για να κλονίσει τον άξονα και να προκαλέσει κάταγμα στη ρίζα του δοντιού. Το ίδιο ισχύει και για τα δόντια που φέρουν το βάρος μιας μεγάλης προσθετικής γέφυρας.
  • Εκτεταμένα σφραγίσματα: Όσο κι αν έχουν ενισχυθεί οι ιδιότητες των ρητινών που χρησιμοποιούνται για τα σφραγίσματα, μια μεγάλη κοιλότητα με ασθενή οδοντικά τοιχώματα, στατιστικά, δεν μπορεί να αντέξει για μεγάλο χρονικό διάστημα στο στόμα. Σε μεγάλες δυνάμεις που μπορεί να ασκηθούν κατά τη μάσηση, το υπάρχον σφράγισμα θα λειτουργήσει ως σφήνα που θα «ανοίξει» το δόντι σε δύο μέρη, με απρόβλεπτες συνέπειες. Για την αποφυγή τέτοιων καταγμάτων προτιμάται προληπτικά η τοποθέτηση στεφάνης.
  • Απονευρωμένα δόντια: Τα δόντια που έχουν υποστεί ενδοδοντική θεραπεία λόγω νέκρωσης και αφυδάτωσης τοποθετούνται αυτόματα στη λίστα των αποδυναμωμένων δοντιών που χρήζουν προσοχής. Στο μεγαλύτερο ποσοστό, ιδιαίτερα όταν τα τοιχώματα του δοντιού είναι ελλιπή, καταφεύγουμε στη λύση της στεφάνης ή του επενθέτου.

Οδοντικό κάταγμα – Πρόληψη, η καλύτερη θεραπεία

Για την αποφυγή της δυσάρεστης έκπληξης του κατάγματος των δοντιών ο ασθενής πρέπει να φροντίζει για:

  • Την αποφυγή σκληρών τροφών, όπως παξιμάδια, και την προσοχή σε ξηρούς καρπούς και σε τροφές που μπορεί να περιέχουν κουκούτσια ή άλλα σκληρά τμήματα.
  • Την προσεκτική, ήπια μάσηση και τη μη χρήση των δοντιών ως εργαλείων.
  • Την τήρηση της σωστής στοματικής υγιεινής για την αποφυγή τερηδονισμού.
  • Την κατασκευή νάρθηκα προστασίας στον αθλητισμό αλλά και νάρθηκα βρυγμού εάν τρίζει ή σφίγγει τα δόντια του τη νύχτα.
  • Τον τακτικό έλεγχο στον οδοντίατρο για την έγκαιρη θεραπεία, την κατασκευή προσθετικών εργασιών σε αποδυναμωμένα δόντια, ακόμη και την έναρξη ορθοδοντικής σε περιπτώσεις κακής σύγκλισης και λανθασμένης κατανομής των δυνάμεων στο στόμα.

Οδοντικό κάταγμα – Οι ζημιές επιδιορθώνονται

αποκατάσταση σε οδοντικό κάταγμα

Για κάθε οδοντικό κάταγμα –από το μικρότερο έως το μεγαλύτερο– σαφώς υπάρχει λύση, ακόμη κι αν οι συνέπειες και το κόστος αποκατάστασης διαφέρουν.

  • Κάταγμα αδαμαντίνης ή οδοντίνης: Όταν το χτύπημα ή το όριο της απώλειας οδοντικής ουσίας δεν επηρεάζει τον πολφό (το ζωτικό τμήμα του δοντιού), η θεραπεία επιτυγχάνεται στις περισσότερες περιπτώσεις με απλό σφράγισμα ρητίνης. Στην περίπτωση που πρόκειται για την πρόσθια ζώνη και η γραμμή του κατάγματος είναι ορατή, προτείνεται συνήθως η τοποθέτηση όψης (ρητίνης ή πορσελάνης), ώστε να επιτευχθεί καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Εάν το σπασμένο κομμάτι μάλιστα έχει κρατηθεί από τον ασθενή και έχει τοποθετηθεί σε υγρό, σε κάποιες περιπτώσεις υπάρχει η δυνατότητα επανασυγκόλλησής του. Στα οπίσθια δόντια, εάν το σπάσιμο είναι εκτεταμένο και περιλαμβάνει και φύμα του δοντιού, συχνά επιλέγεται το επένθετο ως ιδανική και πιο σταθερή λύση, ένα κομμάτι δηλαδή πορσελάνης ή ρητίνης που κατασκευάζεται στο εργαστήριο και συγκολλάται απευθείας στο δόντι, συμπληρώνοντας την υπάρχουσα κοιλότητα.
  • Βαθύτερο κάταγμα με τραυματισμό ή νέκρωση πολφού: Όταν το σπάσιμο ξεπεράσει τα όρια της αδαμαντίνης και τραυματίσει το νεύρο, τότε το δόντι οδηγείται σε νέκρωση. Το γεγονός αυτό είτε γίνεται αντιληπτό λόγω έντονου πόνου και αποστήματος είτε σε βάθος χρόνου ο ασθενής παρατηρεί συχνά αλλαγή χρώματος στο συγκεκριμένο δόντι («γκριζάρει»). Αυτό συμβαίνει επειδή συστατικά του αίματος περνούν στα οδοντινοσωληνάρια της οδοντίνης και τη βάφουν. Η λύση σε αυτή την περίπτωση δεν είναι άλλη από την ενδοδοντική θεραπεία (απονεύρωση), καθώς κρίνεται απαραίτητη η ανακούφιση του ασθενούς αλλά και ο σωστός καθαρισμός και έμφραξη των ριζικών σωλήνων. Ανάλογα με τα εναπομείναντα τοιχώματα του δοντιού, αξιολογείται από τον οδοντίατρο εάν θα τοποθετηθεί άξονας για την ανασύσταση του δοντιού και εάν θα καλυφθεί αργότερα με στεφάνη για την καλύτερη προστασία του.Κ
  • Κάταγμα κάτω από τα ούλα ή κάταγμα ρίζας: Αποτελεί δυστυχώς το χειρότερο σενάριο σε πιθανό σπάσιμο ενός δοντιού και στις περισσότερες περιπτώσεις δυστυχώς –εάν πρόκειται για επίμηκες κάταγμα ή σε μεγάλο βάθος– δεν είναι αποκαταστάσιμο, ενώ η μόνη λύση είναι η εξαγωγή. Εάν το κάταγμα είναι οριακό, αν και κάτω από τα ούλα, μπορεί να γίνει προσπάθεια επιμήκυνσης μύλης, δηλαδή χειρουργική αφαίρεση ούλων και οστού, για να αξιοποιηθεί η υπάρχουσα ρίζα που έχει απομείνει, να ανασυσταθεί με άξονα και να παραμείνει λειτουργική στο στόμα. Στην αναγκαστική επιλογή εξαγωγής του δοντιού το κενό μπορεί να καλυφθεί είτε με εμφύτευμα είτε με γέφυρα, χρησιμοποιώντας τα δόντια εκατέρωθεν ως στηρίγματα. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να βρεθεί μια προσωρινή λύση για τον ασθενή για να καλυφθεί το αισθητικό πρόβλημα μετά την αφαίρεση του δοντιού.

Καλώς ή κακώς, τα ατυχήματα ή οι δυσάρεστες εκπλήξεις είναι μέσα στη ζωή μας, κάποιες φορές μάλιστα είναι αναπόφευκτες. Έτσι, και ένα οδοντικό κάταγμα μπορεί να συμβεί πολύ ξαφνικά, καθώς τρώμε λαίμαργα, όταν παίζουμε, ακόμη και όταν περπατάμε και σκοντάψουμε. Όσο εφιαλτικό και επίπονο και να ακούγεται, σίγουρα υπάρχει λύση για να επιστρέψει ξανά το χαμόγελο. Σε κάθε περίπτωση, η προσοχή από τον ασθενή και η πρόληψη είναι δυνατοί σύμμαχοι για να περιορίσει τις ανεπιθύμητες συγκινήσεις.

× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.