Η σπειραματονεφρίτιδα δεν είναι μία συγκεκριμένη πάθηση, αλλά ομάδα νοσημάτων που προκαλούν φλεγμονή ή ανοσολογική βλάβη στα σπειράματα, τα μικροσκοπικά φίλτρα των νεφρών.
Τα συχνότερα συμπτώματα και ευρήματα της σπειραματονεφρίτιδας περιλαμβάνουν αίμα ή πρωτεΐνη στα ούρα, οίδημα, μειωμένη ούρηση και αυξημένη αρτηριακή πίεση. Η βλάβη μπορεί να εμφανιστεί απότομα ή να εξελίσσεται αργά, ακόμη και χωρίς εμφανείς ενοχλήσεις.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι σημαντική για την προστασία της νεφρικής λειτουργίας. Η θεραπεία, η πρόγνωση και η διατροφή δεν είναι ίδιες για όλους: εξαρτώνται από τον συγκεκριμένο τύπο, την αιτία, τη βαρύτητα και τη λειτουργία των νεφρών.
Τι είναι η σπειραματονεφρίτιδα;
Η σπειραματονεφρίτιδα είναι ομάδα παθήσεων που προσβάλλουν τα σπειράματα των νεφρών. Οι νεφροί φιλτράρουν το αίμα, απομακρύνουν άχρηστες ουσίες και περίσσεια υγρών, ρυθμίζουν ηλεκτρολύτες και συμβάλλουν στον έλεγχο της αρτηριακής πίεσης.
Κάθε νεφρός περιέχει μεγάλο αριθμό νεφρώνων και κάθε νεφρώνας διαθέτει ένα σπείραμα, δηλαδή ένα δίκτυο πολύ μικρών αιμοφόρων αγγείων που λειτουργεί ως φίλτρο. Όταν το φίλτρο φλεγμαίνει ή καταστρέφεται, ερυθρά αιμοσφαίρια και πρωτεΐνες μπορεί να περάσουν στα ούρα. Παράλληλα, μπορεί να μειωθεί η ικανότητα απομάκρυνσης άχρηστων ουσιών, αλατιού και υγρών. Η βλάβη συνήθως αφορά και τους δύο νεφρούς, αλλά η έκταση και η πορεία διαφέρουν σημαντικά.
Είναι το ίδιο η νεφρίτιδα και η σπειραματονεφρίτιδα;
Όχι ακριβώς. Η νεφρίτιδα είναι γενικός όρος για φλεγμονώδεις παθήσεις των νεφρών. Η σπειραματονεφρίτιδα αφορά ειδικότερα φλεγμονή ή ανοσολογική βλάβη των σπειραμάτων. Άλλες μορφές, όπως η διάμεση νεφρίτιδα, προσβάλλουν διαφορετικά τμήματα του νεφρού. Επομένως, οι δύο όροι σχετίζονται αλλά δεν είναι απόλυτα συνώνυμοι.
Οξεία και χρόνια σπειραματονεφρίτιδα
Οξεία σπειραματονεφρίτιδα
Η οξεία μορφή εμφανίζεται σε σχετικά σύντομο διάστημα. Μπορεί να ακολουθήσει λοίμωξη ή να σχετίζεται με ανοσολογικό νόσημα. Πιθανά ευρήματα είναι αίμα στα ούρα, μειωμένη παραγωγή ούρων, οίδημα και αύξηση της πίεσης. Σε σοβαρές περιπτώσεις η νεφρική λειτουργία μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα.
Χρόνια σπειραματονεφρίτιδα
Η χρόνια μορφή εξελίσσεται σε μήνες ή χρόνια και στα αρχικά στάδια μπορεί να μην προκαλεί συμπτώματα. Ενδέχεται να εντοπιστεί τυχαία από πρωτεΐνη ή αίμα στα ούρα, υπέρταση ή μειωμένο εκτιμώμενο ρυθμό σπειραματικής διήθησης (eGFR). Χωρίς κατάλληλη αντιμετώπιση, ορισμένες μορφές μπορεί να εξελιχθούν σε χρόνια νεφρική νόσο.
Ταχέως εξελισσόμενη σπειραματονεφρίτιδα
Πρόκειται για κλινικό σύνδρομο στο οποίο η νεφρική λειτουργία επιδεινώνεται γρήγορα. Μπορεί να σχετίζεται με αγγειίτιδα, άλλη αυτοάνοση νόσο ή αντισώματα έναντι της βασικής μεμβράνης των σπειραμάτων (anti-GBM). Απαιτεί επείγουσα διερεύνηση και θεραπεία από νεφρολόγο.
Ποια συμπτώματα προκαλεί η σπειραματονεφρίτιδα;
Τα συμπτώματα της σπειραματονεφρίτιδας εξαρτώνται από τον τύπο και τη βαρύτητα. Σε ορισμένους ασθενείς η νόσος ανακαλύπτεται σε εξετάσεις ρουτίνας χωρίς να έχουν προηγηθεί εμφανείς ενοχλήσεις. Πιθανές εκδηλώσεις είναι:
- κόκκινα, ροζ, καφέ ή στο χρώμα του τσαγιού ούρα λόγω αιματουρίας,
- αφρώδη ή επίμονα αφρισμένα ούρα λόγω πρωτεϊνουρίας,
- πρήξιμο στα βλέφαρα, ιδιαίτερα το πρωί,
- οίδημα στα πόδια, στους αστραγάλους, στα χέρια ή στην κοιλιά,
- μειωμένη ποσότητα ούρων,
- αυξημένη αρτηριακή πίεση και πιθανός πονοκέφαλος,
- κόπωση, αδυναμία, ναυτία, μειωμένη όρεξη ή κακουχία,
- δύσπνοια όταν υπάρχει σημαντική κατακράτηση υγρών.
Τα αφρώδη ούρα δεν αποδεικνύουν από μόνα τους πρωτεϊνουρία και το διαφορετικό χρώμα δεν σημαίνει πάντοτε αίμα. Χρειάζεται εξέταση ούρων για επιβεβαίωση.
Ποια σημάδια φαίνονται στα ούρα;
Μπορεί να παρατηρηθεί ορατό αίμα ή καφέ χρώμα, αφρός που επιμένει και μειωμένη ούρηση. Ωστόσο, η μικροσκοπική αιματουρία και η πρωτεΐνη στα ούρα ή πρωτεϊνουρία συχνά ανιχνεύονται μόνο εργαστηριακά.
Ποια είναι τα αίτια της σπειραματονεφρίτιδας;
Δεν υπάρχει μία κοινή αιτία. Πολλές μορφές σχετίζονται με δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού, το οποίο σχηματίζει αντισώματα ή ανοσοσυμπλέγματα που μπορούν να τραυματίσουν τα σπειράματα.
Λοιμώξεις
Η μεταλοιμώδης σπειραματονεφρίτιδα μπορεί να εμφανιστεί μετά από ορισμένες λοιμώξεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η μεταστρεπτοκοκκική μορφή μετά από φαρυγγίτιδα ή δερματική λοίμωξη. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε φαρυγγίτιδα προκαλεί νεφρική νόσο. Άλλες βακτηριακές ή ιογενείς λοιμώξεις μπορούν επίσης να εμπλέκονται.
Αυτοάνοσα και συστηματικά νοσήματα
Ο συστηματικός ερυθηματώδης λύκος, οι αγγειίτιδες και η νόσος anti-GBM μπορούν να προκαλέσουν ανοσολογική βλάβη στα σπειράματα. Ο όρος αυτοάνοση σπειραματονεφρίτιδα δεν περιγράφει έναν μοναδικό τύπο, αλλά μορφές στις οποίες το ανοσοποιητικό επιτίθεται λανθασμένα σε δομές των νεφρών.
Πρωτοπαθείς και κληρονομικές μορφές
Στις σπειραματικές παθήσεις περιλαμβάνονται η νεφροπάθεια IgA, η μεμβρανώδης νεφροπάθεια, η εστιακή τμηματική σπειραματοσκλήρυνση και η μεμβρανοϋπερπλαστική σπειραματονεφρίτιδα. Το σύνδρομο Alport και σπανιότερες γενετικές διαταραχές μπορούν επίσης να προκαλέσουν σπειραματική βλάβη. Οι παθήσεις αυτές δεν έχουν όλες ίδια πορεία ή θεραπεία.
Σπειραματονεφρίτιδα IgA
Η νεφροπάθεια IgA είναι σπειραματική νόσος κατά την οποία εναποτίθεται ανοσοσφαιρίνη Α στα σπειράματα. Μπορεί να εκδηλωθεί με αίμα στα ούρα, συχνά κατά τη διάρκεια ή λίγο μετά από λοίμωξη του αναπνευστικού. Σε άλλους ασθενείς εντοπίζεται μικροσκοπική αιματουρία ή πρωτεϊνουρία χωρίς εμφανές επεισόδιο.
Η πορεία διαφέρει σημαντικά. Μερικοί διατηρούν σταθερή νεφρική λειτουργία για πολλά χρόνια, ενώ άλλοι χρειάζονται μακροχρόνια θεραπεία και παρακολούθηση. Δεν είναι σωστό να παρουσιάζεται ως πάντοτε ήπια ή πάντοτε σοβαρή.
Σπειραματονεφρίτιδα στα παιδιά
Στα παιδιά μπορεί να εμφανιστεί μετά από λοίμωξη, ιδιαίτερα σε ορισμένες μεταλοιμώδεις μορφές. Συχνά σημάδια είναι πρήξιμο γύρω από τα μάτια, σκούρα ούρα, μειωμένη ούρηση και αυξημένη αρτηριακή πίεση. Μπορεί επίσης να υπάρχουν πονοκέφαλος, κόπωση, ναυτία ή δύσπνοια.
Η πρόγνωση εξαρτάται από την αιτία. Ορισμένες μεταλοιμώδεις μορφές στην παιδική ηλικία έχουν συχνά καλή πορεία, αλλά αυτό δεν ισχύει για κάθε παιδί. Αίμα στα ούρα, εμφανές οίδημα ή μειωμένη παραγωγή ούρων απαιτούν άμεση αξιολόγηση από παιδίατρο και, όταν χρειάζεται, παιδονεφρολόγο.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Δεν υπάρχει μία μοναδική εξέταση που να αρκεί για όλες τις μορφές. Η διερεύνηση συνδυάζει ιστορικό, κλινική εξέταση και αποτελέσματα αίματος και ούρων.
Εξετάσεις ούρων
Η γενική ούρων ελέγχει για αίμα και πρωτεΐνη. Η μικροσκοπική εξέταση του ιζήματος μπορεί να δείξει μορφολογικά αλλοιωμένα ερυθρά ή ερυθροκυτταρικούς κυλίνδρους, όταν υπάρχουν. Η ποσότητα πρωτεΐνης εκτιμάται με αναλογία λευκωματίνης/κρεατινίνης ή πρωτεΐνης/κρεατινίνης και, σε επιλεγμένες περιπτώσεις, με συλλογή ούρων 24ώρου.
Εξετάσεις αίματος
Συνήθως αξιολογούνται κρεατινίνη, ουρία, ηλεκτρολύτες, eGFR, αλβουμίνη, γενική αίματος και δείκτες φλεγμονής. Ανάλογα με την υποψία μπορεί να ελεγχθούν C3 και C4, προηγούμενη λοίμωξη και ανοσολογικοί δείκτες όπως ANCA, ANA, anti-dsDNA ή anti-GBM. Κάθε εξέταση ερμηνεύεται στο συγκεκριμένο κλινικό πλαίσιο.
Τι δείχνει ο υπέρηχος νεφρών;
Ο υπέρηχος ελέγχει το μέγεθος και τη μορφολογία των νεφρών και βοηθά να αποκλειστεί απόφραξη ή διαφορετική ανατομική αιτία, όπως η υδρονέφρωση. Δεν επιβεβαιώνει μόνος του τον τύπο της σπειραματονεφρίτιδας και ένας φυσιολογικός υπέρηχος δεν αποκλείει μικροσκοπική σπειραματική νόσο.
Πότε χρειάζεται βιοψία νεφρού;
Βιοψία μπορεί να χρειαστεί όταν πρέπει να προσδιοριστεί ο ακριβής τύπος και η βαρύτητα της βλάβης, όταν η νεφρική λειτουργία επιδεινώνεται ή όταν υπάρχει σημαντική πρωτεϊνουρία, ενεργό ίζημα ή ασαφής διάγνωση. Τα ευρήματα βοηθούν στην επιλογή θεραπείας και στην εκτίμηση της πρόγνωσης. Δεν απαιτείται σε κάθε ασθενή.
Με ποιες καταστάσεις μπορεί να συγχέεται;
Αίμα στα ούρα μπορεί να εμφανιστεί σε ουρολοίμωξη, πέτρα ή ουρολογικές παθήσεις. Πρωτεϊνουρία και μειωμένη νεφρική λειτουργία μπορεί επίσης να συνδέονται με διαβητική νεφροπάθεια, διάμεση νεφρίτιδα ή οξεία νεφρική βλάβη άλλης αιτίας. Η διάκριση απαιτεί συνολική αξιολόγηση και όχι ένα μεμονωμένο αποτέλεσμα.
Σπειραματονεφρίτιδα και νεφρωσικό σύνδρομο
Η σπειραματονεφρίτιδα είναι ομάδα παθήσεων των σπειραμάτων. Το νεφρωσικό σύνδρομο είναι σύνολο ευρημάτων με μεγάλη απώλεια πρωτεΐνης στα ούρα, χαμηλή αλβουμίνη και οίδημα. Ορισμένες σπειραματικές παθήσεις μπορεί να εμφανιστούν με νεφριτικό, νεφρωσικό ή μικτό σύνδρομο, επομένως οι όροι δεν είναι συνώνυμοι.
Πώς αντιμετωπίζεται η σπειραματονεφρίτιδα;
Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο της σπειραματονεφρίτιδας, την αιτία, τη βαρύτητα της βλάβης και τη λειτουργία των νεφρών. Μπορεί να περιλαμβάνει έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, μείωση της πρωτεϊνουρίας και αντιμετώπιση της κατακράτησης υγρών και του οιδήματος.
Ενεργή λοίμωξη αντιμετωπίζεται όταν υπάρχει. Κορτικοστεροειδή ή άλλα ανοσοκατασταλτικά χρησιμοποιούνται μόνο σε συγκεκριμένες ανοσολογικές μορφές. Αγγειίτιδα και νόσος anti-GBM μπορεί να χρειάζονται ειδική, επείγουσα αγωγή. Πλασμαφαίρεση εφαρμόζεται σε επιλεγμένες σοβαρές καταστάσεις και όχι ως συνήθης θεραπεία όλων. Αιμοκάθαρση μπορεί να απαιτηθεί όταν υπάρχει σοβαρή νεφρική ανεπάρκεια ή επικίνδυνες επιπλοκές.
Η παρακολούθηση περιλαμβάνει αρτηριακή πίεση, νεφρική λειτουργία και πρωτεΐνη στα ούρα. Δεν πρέπει να ξεκινά, να αλλάζει ή να διακόπτει ο ασθενής φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία.
Θεραπεύεται η σπειραματονεφρίτιδα;
Η δυνατότητα πλήρους θεραπείας εξαρτάται από τον συγκεκριμένο τύπο. Ορισμένες οξείες ή μεταλοιμώδεις μορφές μπορεί να υποχωρήσουν πλήρως. Άλλες μπορούν να τεθούν υπό έλεγχο, αλλά απαιτούν μακροχρόνια παρακολούθηση. Χρόνιες ή ταχέως εξελισσόμενες μορφές μπορεί να προκαλέσουν μόνιμη βλάβη.
Η πρόγνωση εξαρτάται από τον τύπο, την έγκαιρη διάγνωση, τη νεφρική λειτουργία κατά την έναρξη, την πρωτεϊνουρία, την πίεση, τα ευρήματα της βιοψίας και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Η υποχώρηση των συμπτωμάτων δεν σημαίνει πάντοτε ότι έχει εξαφανιστεί η νεφρική βλάβη.
Ποια σπειραματονεφρίτιδα είναι πιο ήπια;
Δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ένας τύπος ως «ο πιο ήπιος» για όλους. Ορισμένες μεταλοιμώδεις μορφές, ιδιαίτερα στα παιδιά, συχνά έχουν καλή πορεία. Ακόμη και η νεφροπάθεια IgA μπορεί να παραμείνει ήπια σε κάποιους και να εξελιχθεί σε άλλους. Η βαρύτητα κρίνεται από τη νεφρική λειτουργία, την πρωτεϊνουρία, την πίεση, τα ευρήματα βιοψίας και την πορεία στον χρόνο.
Σπειραματονεφρίτιδα και διατροφή
Δεν υπάρχει μία ενιαία δίαιτα κατάλληλη για όλους τους ασθενείς με σπειραματονεφρίτιδα. Οι ανάγκες εξαρτώνται από τη νεφρική λειτουργία, το οίδημα, την πίεση, τα επίπεδα καλίου και φωσφόρου, την απώλεια πρωτεΐνης και το αν ο ασθενής υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση.
Αλάτι και νάτριο
Ο περιορισμός του νατρίου μπορεί να βοηθήσει όταν υπάρχει οίδημα ή υπέρταση. Χρειάζεται προσοχή σε αλλαντικά, αλμυρά τυριά, έτοιμα τρόφιμα, σάλτσες, σνακ και κύβους ζωμού. Το ακριβές όριο καθορίζεται από τον γιατρό ή τον κλινικό διαιτολόγο.
Πρωτεΐνη
Δεν συστήνεται ανεξέλεγκτη υψηλή πρόσληψη επειδή υπάρχει πρωτεΐνη στα ούρα. Η ποσότητα εξαρτάται από τη νεφρική λειτουργία, την πρωτεϊνουρία και την αιμοκάθαρση. Πολύ αυστηρός περιορισμός χωρίς επίβλεψη μπορεί να οδηγήσει σε υποσιτισμό.
Κάλιο, φώσφορος και υγρά
Κάλιο και φώσφορος δεν περιορίζονται αυτόματα σε όλους, αλλά μόνο όταν το απαιτούν οι εξετάσεις ή το στάδιο της νεφρικής νόσου. Το ίδιο ισχύει για τα υγρά: περιορισμός μπορεί να χρειαστεί σε σοβαρό οίδημα, πολύ μειωμένη ούρηση ή νεφρική ανεπάρκεια. Δεν είναι σωστό να δίνεται γενική λίστα απαγορευμένων τροφίμων.
Τι μπορεί να βοηθήσει γενικά;
Χρήσιμα μέτρα είναι ο περιορισμός των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η διατήρηση της αρτηριακής πίεσης στους στόχους που έχει θέσει ο γιατρός. Συμπληρώματα, βότανα, «αποτοξινωτικά» προϊόντα και υποκατάστατα αλατιού με κάλιο δεν πρέπει να λαμβάνονται χωρίς έγκριση νεφρολόγου. Το ασφαλέστερο πρόγραμμα καταρτίζεται με κλινικό διαιτολόγο που γνωρίζει τη συγκεκριμένη διάγνωση και τις πρόσφατες εξετάσεις.
Μπορεί να προληφθεί;
Δεν προλαμβάνονται όλες οι μορφές σπειραματονεφρίτιδας. Η έγκαιρη αντιμετώπιση λοιμώξεων σύμφωνα με ιατρικές οδηγίες, ο έλεγχος της πίεσης και η παρακολούθηση ανθρώπων με αυτοάνοσα νοσήματα μπορούν να συμβάλουν στη μείωση ορισμένων κινδύνων. Φάρμακα με πιθανή νεφροτοξικότητα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται άσκοπα, αλλά ούτε να διακόπτονται αυθαίρετα λόγω φόβου. Άτομα υψηλού κινδύνου μπορεί να χρειάζονται τακτικό έλεγχο ούρων και νεφρικής λειτουργίας.
Πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια;
Άμεση ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει:
- ορατό αίμα ή πολύ σκούρο χρώμα στα ούρα, ιδιαίτερα όταν εμφανίζεται μαζί με άλλα συμπτώματα,
- απότομη ή σημαντική μείωση της παραγωγής ούρων,
- γρήγορη εμφάνιση οιδήματος στο πρόσωπο ή στα πόδια,
- δύσπνοια ή πόνος στο στήθος,
- πολύ υψηλή αρτηριακή πίεση, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από συμπτώματα,
- έντονος πονοκέφαλος, διαταραχές όρασης ή σύγχυση,
- εμετοί, έντονη αδυναμία ή ασυνήθιστη υπνηλία,
- ταχεία επιδείνωση της νεφρικής λειτουργίας στις εξετάσεις.
Σε παιδί, σκούρα ούρα μαζί με πρήξιμο στα μάτια ή μειωμένη ούρηση απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι μεταδοτική η σπειραματονεφρίτιδα;
Όχι. Η ίδια η σπειραματονεφρίτιδα δεν μεταδίδεται, αν και ορισμένες λοιμώξεις που μπορεί να προηγηθούν είναι μεταδοτικές.
Προκαλεί πόνο στους νεφρούς;
Συνήθως δεν χαρακτηρίζεται από έντονο πόνο στην περιοχή των νεφρών. Πόνος στη μέση ή στο πλάι μπορεί να έχει πολλές άλλες αιτίες και χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση.
Μπορεί να υπάρχει σπειραματονεφρίτιδα με φυσιολογικό υπέρηχο;
Ναι. Ο υπέρηχος αξιολογεί κυρίως τη μορφολογία και πιθανές ανατομικές διαταραχές. Δεν αποκλείει τη μικροσκοπική βλάβη των σπειραμάτων.
Είναι πάντα εμφανές το αίμα στα ούρα;
Όχι. Η μικροσκοπική αιματουρία δεν φαίνεται με γυμνό μάτι και εντοπίζεται μόνο με εξέταση ούρων.
Μπορεί να επανεμφανιστεί;
Ορισμένες μορφές μπορεί να υποτροπιάσουν ή να παρουσιάσουν περιόδους ύφεσης και έξαρσης. Η νέα εμφάνιση συμπτωμάτων ή παθολογικών εξετάσεων χρειάζεται επανεκτίμηση.
Ποιος γιατρός αντιμετωπίζει τη σπειραματονεφρίτιδα;
Ο νεφρολόγος. Ανάλογα με την αιτία μπορεί να συμμετέχουν ρευματολόγος, λοιμωξιολόγος ή, για τα παιδιά, παιδονεφρολόγος.
Οδηγεί πάντα σε νεφρική ανεπάρκεια;
Όχι. Η εξέλιξη εξαρτάται από τον συγκεκριμένο τύπο, τη βαρύτητα, την έγκαιρη διάγνωση και την ανταπόκριση στη θεραπεία. Ορισμένες μορφές υποχωρούν ή παραμένουν σταθερές, ενώ άλλες μπορεί να εξελιχθούν σε χρόνια νεφρική νόσο.
Το άρθρο βασίζεται σε ιατρικές πληροφορίες και κατευθυντήριες οδηγίες από το National Kidney Foundation, το Mayo Clinic και το Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO), οι οποίες παρατίθενται στις πηγές που ακολουθούν. Στόχος μας είναι η έγκυρη και κατανοητή ενημέρωση για θέματα υγείας και πρόληψης. Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή ή γνωμάτευση. Μάθετε περισσότερα για την ομάδα μας στη σελίδα → Σχετικά με εμάς.
Συμπέρασμα
Η σπειραματονεφρίτιδα περιλαμβάνει διαφορετικές παθήσεις που προσβάλλουν τα μικροσκοπικά φίλτρα των νεφρών. Αίμα ή πρωτεΐνη στα ούρα, οίδημα, μειωμένη ούρηση και υψηλή πίεση αποτελούν σημαντικές ενδείξεις. Η διάγνωση βασίζεται σε εξετάσεις ούρων και αίματος και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σε βιοψία νεφρού. Η θεραπεία, η πρόγνωση και η διατροφή εξατομικεύονται ανάλογα με τον τύπο και τη νεφρική λειτουργία. Η έγκαιρη αξιολόγηση και η τακτική παρακολούθηση βοηθούν στην προστασία των νεφρών και στην αναγνώριση πιθανής επιδείνωσης.