Η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι υπεύθυνη για τη διασφάλιση της πρόσβασης του κοινού σε ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια κατά της νόσου Covid-19 στην Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το πρώτο εμβόλιο κατά της νόσου Covid-19 στις 21 Δεκεμβρίου 2020, κατόπιν αξιολόγησης από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA) και διαβούλευσης με τα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

Πώς δρουν τα εμβόλια; 

Τα εμβόλια κατά του κορονοϊού προλαμβάνουν τη νόσο προκαλώντας στον ανθρώπινο οργανισμό ανοσοαπόκριση. Τα περισσότερα εμβόλια κατά τoυ ιού προκαλούν αυτές τις ανοσολογικές αποκρίσεις σε ένα μικρό τμήμα του ιού SARS-CoV-2, που προκαλεί τoν Covid-19. Για παράδειγμα, εάν ένα εμβολιασμένο άτομο μολυνθεί αργότερα από τον ιό, το ανοσοποιητικό του σύστημα θα αναγνωρίσει τον ιό και, όντας προετοιμασμένο, θα μπορεί να προστατεύσει το άτομο από τη νόσο.

Pfizer και Moderna

Τα εμβόλια των Pfizer και Moderna είναι εμβόλια mRNA τεχνολογίας. Οι δυο εταιρείες ένωσαν τις δυνάμεις τους με τη γερμανική βιοτεχνολογική εταιρεία BioNTech αναπτύσσοντας ένα δυνητικά RNA εμβόλιο ώστε να αποτραπεί η εξάπλωση της νόσου Covid-19. Η έρευνα από τα Αμερικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης των Ασθενειών (CDC) αξιολόγησε την ικανότητα των εμβολίων να προστατεύουν από τη μόλυνση, περιλαμβανομένων μολύνσεων που δεν παρουσιάζουν συμπτώματα. Τα εμβόλια τα οποία ανέπτυξαν οι εταιρείες Pfizer/BioNTech SE και Moderna μείωσαν τον κίνδυνο της μόλυνσης κατά 80% δύο εβδομάδες ή περισσότερο μετά την πρώτη από τις δύο δόσεις, σύμφωνα με στοιχεία νέας έρευνας. Ο κίνδυνος μόλυνσης μειώθηκε κατά 90% σε διάστημα δύο εβδομάδων μετά τη δεύτερη δόση, σύμφωνα με τη μελέτη, σε δείγμα σχεδόν 4.000 ανθρώπων.

Johnson & Jonshon 

Το εμβόλιο της J&J βασίζεται χονδρικά στην ίδια τεχνολογία με την οποία αναπτύχθηκε το εμβόλιο της AstraZeneca και το ρωσικό Sputnik-V. Περιέχει έναν γενετικά τροποποιημένο αδενοϊό, ο οποίος δεν μπορεί να πολλαπλασιαστεί, αναγκάζει όμως τον ανθρώπινο οργανισμό να παραγάγει την πρωτεΐνη-ακίδα που επιτρέπει στον κορονοϊό να εισβάλει στα ανθρώπινα κύτταρα. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Φάσης ΙΙΙ των κλινικών μελετών σε Αμερική και Νότια Αφρική, το εμβόλιο της J&J προλαμβάνει το 85% των σοβαρών περιστατικών Covid-19 και το 66% των συμπτωματικών κρουσμάτων. Κανένας θάνατος και καμία νοσηλεία δεν αναφέρθηκαν μεταξύ των εμβολιασμένων εθελοντών της μελέτης.

Όλα τα παραπάνω εμβόλια είναι εμβόλια γενετικού υλικού, μια σχετικά νέα τεχνολογία που επέτρεψε την ανάπτυξή τους σε χρόνο μικρότερο του ενός έτους.

Μία, δύο ή τρεις δόσεις εμβολίου; 

Και ενώ στην Ελλάδα έχουν ήδη εμβολιαστεί με τουλάχιστον την πρώτη δόση 1.066.880 πολίτες, ακόμα γίνεται λόγος για το πόσες πρέπει να είναι οι δόσεις των εμβολίων. Για τα εμβόλια των Pfizer, AstraZeneca και Moderna οι ειδικοί μιλούν για δύο δόσεις. Την ίδια ώρα, το εμβόλιο της Johnson & Jonshon, το οποίο αναπτύχθηκε από τη βελγική θυγατρική της Janssen, αναφέρει ότι απαιτείται μόνο μία δόση, αντί για δύο όπως τα άλλα τρία εμβόλια που έχουν εγκριθεί στην Ε.Ε.

Και ενώ ο κόσμος είναι προβληματισμένος ‒και δεν αναφερόμαστε στη μερίδα «ψεκασμένων/συνωμοσιολόγων» που θεωρούν ότι στα εμβόλια εμπεριέχεται κάποιο είδος… τσιπ‒, οι εταιρείες φροντίζουν να τονώνουν αυτούς τους προβληματισμούς.

Kαι ενώ τα είχαμε ξεκαθαρίσει κάπως στο μυαλό μας ότι Pfizer, AstraZeneca και Moderna μιλούν για δύο δόσεις, ενώ η J&J για μία, έρχεται στο φως νέο δημοσίευμα από την εταιρεία της Pfizer. Το δημοσίευμα, που βρίσκεται στο έγκριτο ξένο ειδησεογραφικό NBC News, αναφέρει πως παρά την αποτελεσματικότητα του 95% στην πρόληψη της λοίμωξης του κορονοϊού από τις δύο δόσεις του εμβολίου, η Pfizer βλέπει τώρα τι μπορεί να κάνει μια τρίτη δόση.

Καθώς εγκρίνονται ολοένα περισσότερα εμβόλια κατά της Covid-19, αυξάνονται σταδιακά οι συνδυασμοί διαφορετικών εμβολίων που αρχίζουν να δοκιμάζονται.

Βέβαια, να σημειωθεί πως ιδέα του συνδυασμού διαφορετικών εμβολίων δεν γεννήθηκε εν μέσω της συγκεκριμένης πανδημίας, αλλά έχει δοκιμαστεί κατά καιρούς εδώ και δεκαετίες, π.χ. εναντίον των ιών της γρίπης, του HIV και του Έμπολα. Προς το παρόν, πάντως, όλες αυτές οι έρευνες δεν έχουν πολλά να δείξουν, καθώς έχουν γίνει κυρίως σε ζώα.

Γιατί γίνονται σκέψεις για τρίτη δόση; 

Σε συνέντευξή του στον Λέστερ Χολτ του NBC News, ο διευθύνων σύμβουλος της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά, δήλωσε ότι στη σκέψη για την τρίτη δόση βρίσκεται η ελπίδα ενίσχυσης της ανοσολογικής απόκρισης, η οποία θα προσφέρει καλύτερη προστασία έναντι των παραλλαγών.

«Πιστεύουμε ότι η τρίτη δόση θα αυξήσει την απόκριση αντισωμάτων 10-20 φορές περισσότερο» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μπουρλά.

Η νέα μελέτη θα παρακολουθεί την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της τρίτης δόσης σε δύο ηλικιακές ομάδες: εκείνες των 18-55 και εκείνες των 65-85 ετών. Οι συμμετέχοντες προέρχονται από μια ομάδα ανθρώπων που ανήκουν στους πρώτους που έλαβαν το εμβόλιο Pfizer-BioNTech.

Mπορεί η δεύτερη δόση να γίνει με άλλο εμβόλιο; 

Και ενώ επικρατεί μια σύγχυση με τα εμβόλια και με τις ελλείψεις, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αναρωτιούνται αν θα μπορούν, στην περίπτωση που γίνει διακοπή προμήθειας ενός εμβολίου στη χώρα μας, να κάνουν τη δεύτερη δόση από άλλη εταιρεία.

Από τα δεδομένα που προκύπτουν μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ακριβής απάντηση σε αυτό. Θεωρητικά δεν υπάρχει ανησυχία, αφού μια δεύτερη δόση από οποιοδήποτε εμβόλιο θα λειτουργούσε σαν booster και θα ενίσχυε την ανοσία. Ωστόσο, αυτό δεν έχει δοκιμαστεί ακόμα και θα ήταν πειραματισμός. Ερευνητές στο Ηνωμένο Βασίλειο αυτή την περίοδο κάνουν μελέτες στη μείξη εμβολίων, οπότε αναμένουμε να δούμε τα αποτελέσματα που θα προκύψουν από αυτές.

Τα εμβόλια θα βάλουν τέλος στην πανδημία; 

Για ορισμένες γνωστές μεταδοτικές νόσους θεωρείται ότι, για να επιτευχθεί η ανοσία αγέλης που επιτρέπει τον έλεγχο μιας πανδημίας και, εντέλει, την εξάλειψη της νόσου, πρέπει να εμβολιαστεί περίπου το 70% του πληθυσμού. Ανάλογα με τον ρυθμό του εμβολιασμού και των φυσικών λοιμώξεων, η πανδημία θα μπορούσε να τεθεί υπό έλεγχο στην Ευρώπη έως το τέλος του έτους.

Φαίνεται ότι, παρά την κοινωνική κόπωση από τα συνεχόμενα περιοριστικά μέτρα κατά της πανδημίας, στο βάθος του τούνελ υπάρχει φως για το 2021. Σίγουρα οι πολίτες αναζητούν μεγαλύτερη ασφάλεια και σιγουριά για το μέλλον, με βελτίωση των επαγγελματικών και οικονομικών τους προοπτικών, αλλά την ίδια ώρα αντιμετωπίζουν με σχετική αισιοδοξία την κορύφωση της πανδημίας και την αρχή αλλαγής των δεδομένων παγκοσμίως με το εμβόλιο.

Πληροφορίες από: vaccination–info.eu, reuters.com, pfizer.gr, nbcnews.com