Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντική μείωση κιλών και σε βελτίωση ορισμένων δεικτών υγείας όσο λαμβάνονται.

Ωστόσο, νέα μεγάλη επιστημονική ανάλυση δείχνει ότι τα οφέλη αυτά δεν είναι μόνιμα όταν η θεραπεία διακόπτεται.

Σύμφωνα με τα δεδομένα, μέσα σε περίπου δύο χρόνια από τη διακοπή της αγωγής, το σωματικό βάρος και άλλοι παράγοντες υγείας τείνουν να επιστρέφουν στα επίπεδα που υπήρχαν πριν από την έναρξη της θεραπείας.

Η ανάλυση δημοσιεύθηκε στη Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση (BMJ) και βασίστηκε σε δεδομένα χιλιάδων ασθενών που είχαν λάβει φάρμακα αδυνατίσματος στο πλαίσιο κλινικών μελετών.

Επιστροφή βάρους μετά τη διακοπή

Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 9.341 άτομα με παχυσαρκία ή υπερβάλλον βάρος, τα οποία συμμετείχαν σε 37 διαφορετικές μελέτες και λάμβαναν συνολικά 18 διαφορετικά φάρμακα για την απώλεια βάρους.

Από την ανάλυση προέκυψε ότι, μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής, οι συμμετέχοντες άρχιζαν σταδιακά να επανακτούν βάρος.

Κατά μέσο όρο, η αύξηση του σωματικού βάρους έφτανε περίπου τα 0,4 κιλά τον μήνα.

Με αυτόν τον ρυθμό, εκτιμάται ότι μέσα σε περίπου 1,7 έτος οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στο αρχικό τους βάρος, δηλαδή σε εκείνο που είχαν πριν ξεκινήσουν τη φαρμακευτική θεραπεία.

Τι συμβαίνει με την καρδιαγγειακή υγεία

Η απώλεια βάρους που επιτυγχάνεται με τα φάρμακα συνοδεύεται συχνά από βελτίωση δεικτών καρδιαγγειακού κινδύνου, όπως η αρτηριακή πίεση και τα επίπεδα χοληστερόλης.

Ωστόσο, η μελέτη έδειξε ότι και αυτά τα οφέλη δεν διατηρούνται μακροπρόθεσμα μετά τη διακοπή της αγωγής.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι βελτιώσεις στην αρτηριακή πίεση και στη χοληστερόλη τείνουν να χάνονται μέσα σε περίπου 1,4 έτος από τη διακοπή της θεραπείας, με τους δείκτες να επιστρέφουν στα προ θεραπείας επίπεδα.

Ο ρόλος των φαρμάκων GLP-1

Περίπου οι μισοί από τους συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν λάβει φάρμακα που ανήκουν στην κατηγορία των GLP-1.

Τα φάρμακα αυτά μιμούνται ορμόνες που παράγει φυσιολογικά ο οργανισμός μετά το γεύμα και συμβάλλουν στη μείωση της όρεξης και στην αύξηση του αισθήματος κορεσμού.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και νεότερα φάρμακα, όπως η σεμαγλουτίδη, τα οποία θεωρούνται ιδιαίτερα αποτελεσματικά στην απώλεια βάρους.

Ωστόσο, η ανάλυση έδειξε ότι μετά τη διακοπή τους, ο ρυθμός επανάκτησης βάρους ήταν ταχύτερος, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 0,8 κιλά τον μήνα.

Παρόλα αυτά, επειδή τα φάρμακα αυτά οδηγούν αρχικά σε μεγαλύτερη απώλεια κιλών, οι ασθενείς καταλήγουν περίπου στο ίδιο χρονικό σημείο να επιστρέφουν στο αρχικό τους βάρος, σε σύγκριση με όσους έλαβαν άλλες θεραπείες.

Φάρμακα έναντι συμπεριφορικών παρεμβάσεων

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι ότι η επανάκτηση βάρους μετά τη διακοπή φαρμάκων αδυνατίσματος είναι γενικά ταχύτερη σε σύγκριση με προγράμματα που βασίζονται αποκλειστικά σε αλλαγές στη συμπεριφορά, όπως η διατροφή και η άσκηση.

Αυτό υποδηλώνει ότι, παρότι τα φάρμακα μπορούν να προσφέρουν σημαντική βοήθεια στην αρχική φάση της απώλειας βάρους, η μακροχρόνια διατήρηση των αποτελεσμάτων παραμένει δύσκολη χωρίς συνολικές αλλαγές στον τρόπο ζωής.

Το μεγάλο αναπάντητο ερώτημα

Η αναδρομική φύση της μελέτης δεν επέτρεψε στους ερευνητές να εντοπίσουν ποιοι ασθενείς έχουν περισσότερες πιθανότητες να διατηρήσουν την απώλεια βάρους μετά τη διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής.

Η κατανόηση των παραγόντων που βοηθούν ορισμένους ανθρώπους να διατηρούν τα αποτελέσματα σε βάθος χρόνου θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα στην έρευνα για την παχυσαρκία.

Μέχρι σήμερα, ωστόσο, δεν υπάρχει ξεκάθαρη απάντηση.

Τι δείχνουν συνολικά τα δεδομένα

Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι τα φάρμακα αδυνατίσματος μπορούν να αποτελέσουν ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη μείωση του σωματικού βάρους όσο λαμβάνονται, αλλά δεν φαίνεται να προσφέρουν μόνιμη λύση από μόνα τους.

Η διακοπή τους συνοδεύεται συχνά από επαναφορά του βάρους και των σχετικών παραμέτρων υγείας.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μακροχρόνια διαχείριση της παχυσαρκίας απαιτεί συνδυασμό φαρμακευτικής αγωγής, αλλαγών στη διατροφή, σωματικής δραστηριότητας και συνολικής υποστήριξης του τρόπου ζωής.

Συχνές ερωτήσεις για τα φάρμακα αδυνατίσματος