fbpx
Πώς η διατροφή επηρεάζει τη Χρόνια Φλεβική Ανεπάρκεια

Πώς η διατροφή επηρεάζει τη Χρόνια Φλεβική Ανεπάρκεια

Η χρόνια φλεβική ανεπάρκεια (ΧΦΑ) αναφέρεται στις φλέβες των κάτω άκρων. Ουσιαστικά, αποτελεί μια προοδευτικώς επιδεινούμενη πάθηση, όπου υπάρχουν φλεβικές διατάσεις. Η σωστή διατροφή δρα ευεργετικά στη ΧΦΑ.

Γράφει ο αγγειοχειρουργός Νικόλαος Δεγερμετζόγλου

Πολυπαραγοντική πάθηση 

Δεγερμετζόγλου Νικόλαος
Δεγερμετζόγλου Νικόλαος, MD, MSc, PhD(c)
Στρατιωτικός Ιατρός – Αγγειοχειρουργός
Επιμελητής Αγγειοχειρουργική Κλινικής – 251 ΓΝΑ
Επιστημονικός συνεργάτης ΠΜΣ «Παγκόσμια υγεία-ιατρική καταστροφών» ΕΚΠΑ
Επιστημονικός συνεργάτης Α’ Χειρουργικής Κλινικής ΑΠΘ

Σε αυτή συμβάλλει σε ένα μεγάλο ποσοστό η κληρονομικότητα. Ασθενείς που λόγω εργασιακών ή καθημερινών συνηθειών υφίστανται πολύωρη ορθοστασία και ακινησία, έχουν αυξημένη πιθανότητα να την αναπτύξουν. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται και οι ασθενείς που για κάποιον λόγο αναγκάζονται να έχουν λυγισμένα για μεγάλα χρονικά διαστήματα τα πόδια τους (π.χ., εργασία γραφείου, επαγγελματίες οδηγοί μεγάλων αποστάσεων κ.λπ.), με αποτέλεσμα να εμποδίζεται η ευχερής φλεβική επιστροφή κάτωθεν του γόνατος.

Η παρατεταμένη έκθεση σε πηγές θερμότητας επίσης συμβάλλει στην εμφάνισή της, ένεκα της προκαλούμενης αγγειοδιαστολής και της λίμνασης του φλεβικού αίματος. Στις γυναίκες επιπλέον επιβαρυντικοί παράγοντες θεωρούνται οι ορμονολογικές μεταβολές συνεπεία του καταμήνιου κύκλου (έμμηνος ρήση, ωορρηξία), οι οποίες μπορούν σε διάφορες φάσεις του να προκαλέσουν κατακράτηση υγρών, η εγκυμοσύνη (λόγω πίεσης της μήτρας στην κάτω κοίλη φλέβα, την κύρια φλέβα της κοιλιάς που απάγει το αίμα από τα κάτω άκρα και το κατευθύνει προς τον δεξιό κόλπο της καρδιάς), όπως επίσης και η συνήθεια πολύωρης εφαρμογής στενών ενδυμάτων και υψηλών υποδημάτων για λόγους εμφάνισης, τα οποία όμως αυξάνουν τη φλεβική στάση και υδροστατική πίεση ‒ επομένως τις εσωτερικές δυνάμεις που ασκούνται στις φλέβες των κάτω άκρων.

Τέλος, η παχυσαρκία παίζει καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση ΧΦΑ, ιδίως η κοιλιακή, καθώς ο λιπώδης ιστός μπορεί να πιέσει τα φλεβικά στελέχη στο ριζομήριο (εκεί όπου ενώνεται το σκέλος με τον κορμό), προκαλώντας παρεμπόδιση της απρόσκοπτης επιστροφής του αίματος στην κάτω κοίλη φλέβα και επομένως φλεβική στάση στο σκέλος.

Πώς η διατροφή επηρεάζει αρνητικά τη ΧΦΑ;

Όπως προαναφέρθηκε, οι παχύσαρκοι ασθενείς είναι επιρρεπείς στην ανάπτυξή της. Έτσι, οι ασθενείς αυτοί ενθαρρύνονται να χάσουν βάρος, ιδίως από περιοχές του σώματος που μπορούν να προκαλέσουν φλεβική πίεση. Η υπερκατανάλωση τροφών πλούσιων σε κεκορεσμένα λιπαρά οξέα και τριγλυκερίδια (τηγανισμένα τρόφιμα, έτοιμα τυποποιημένα γλυκά, τροφές πλούσιες σε λίπη, όπως χοιρινό κρέας, ψητά εδέσματα σούβλας, τρόφιμα με μεγάλη περιεκτικότητα σε βούτυρο κατά την παρασκευή, κρέμα γάλακτος) προκαλεί αύξηση του ιξώδους του αίματος μέχρι να γίνει ο πλήρης μεταβολισμός τους, και αυτό κατά συνέπεια ζορίζει το τοίχωμα των φλεβών και τις βαλβίδες τους.

Χρόνια Φλεβική Ανεπάρκεια

Επιπλέον, υπάρχει σωρεία τροφών που προκαλούν κατακράτηση υγρών (καρικεύματα και καυτερά τρόφιμα, αλατισμένες τροφές), η οποία δημιουργεί αύξηση της ωσμωτικής πίεσης του αίματος, με συνέπεια την κατακράτηση ύδατος που είναι απαραίτητη ώστε να επανέλθει η οσμωτικότητα του πρώτου σε φυσιολογικά επίπεδα.

Επίσης, προϋπάρχουσα ΧΦΑ μπορεί να επιδεινωθεί σε άτομα που κάνουν έντονη γυμναστική, με διατροφή πολύ πλούσια σε πρωτεΐνες, με σκοπό την απόκτηση και διόγκωση μυϊκής μάζας (ειδικά πρωτεϊνικά σκευάσματα), για τους ίδιους με τους παραπάνω λόγους. Τέλος, πρέπει να επισημανθεί πως μεγάλα σε ποσότητα γεύματα, συν τοις άλλοις, μπορούν να δράσουν αρνητικά στη ΧΦΑ λόγω της φλεβικής συμφόρησης που παρατηρείται στο φλεβικό δίκτυο της κοιλιάς, συνεπεία των αυξημένων αναγκών σε αίμα που έχουν τα όργανα πέψης (στομάχι, λεπτό και παχύ έντερο, ήπαρ, πάγκρεας) ώστε να μπορέσουν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τη ληφθείσα τροφή.

Η διατροφή επηρεάζει μόνο αρνητικά τη ΧΦΑ;

Ευτυχώς όχι. Υπάρχουν κάποιες ουσίες που ονομάζονται φλαβονοειδή και οι οποίες δρουν ευεργετικά στον οργανισμό ποικιλοτρόπως. Στην περίπτωση της ΧΦΑ αυτό που προκαλούν είναι αύξηση του τόνου των λείων μυϊκών ινών του φλεβικού τοιχώματος, με αποτέλεσμα αυτό να συσπάται πιο δυνατά και να προωθούν έτσι οι φλέβες καλύτερα το αίμα προς την καρδιά. Επιπλέον, με την αντιοξειδωτική δράση τους δρουν προστατευτικά στο ενδοθήλιο του εσωτερικού τοιχώματος των φλεβών, εμποδίζοντας τις συνέπειες των μικροτραυματισμών που αυτό υφίσταται φυσιολογικά από τη ροή του αίματος.

Τα κόκκινα φασόλια, το ρόδι και οι διάφοροι τύποι βατόμουρων θεωρούνται τροφές πολύ υψηλής περιεκτικότητας σε φλαβονοειδή, ενώ πολλά κόκκινα και κίτρινα φρούτα και λαχανικά (φράουλες, σάρκα πιπεριάς, μελιτζάνες, μπανάνες, μήλα, πορτοκάλια, ντομάτες, μπρόκολο, κρεμμύδι, σπανάκι) καθώς και κάποιοι ξηροί καρποί, ανάλατοι και μη κατεργασμένοι, αποτελούν επίσης καλές πηγές αυτών των φυτικών συστατικών.

Εκτός από τα τρόφιμα, τα φλαβονοειδή μπορούν να προσληφθούν με την κατανάλωση ποτών και αφεψημάτων, με χαρακτηριστικά παραδείγματα το κόκκινο κρασί, την μπίρα και το πράσινο τσάι.

Στο σημείο αυτό πρέπει να τονιστεί πως η πρόσληψή τους είναι κατά πολύ προτιμότερο να γίνεται μέσω μιας σωστής και ισορροπημένης διατροφής, παρά μέσω της κατανάλωσης τυποποιημένων συμπληρωμάτων διατροφής, όπου τα τελευταία έχουν σαφώς μικρότερη απόδοση και απορροφητικότητα από τα φυσικά.

Τελικά μόνο με τη διατροφή μπορεί να προληφθεί η ΧΦΑ;

Σαφώς και όχι. Όπως προαναφέρθηκε στην αρχή, η ΧΦΑ είναι μια πάθηση πολυπαραγοντική. Μέσα στους παράγοντες που παίζουν ρόλο στην εξέλιξή της είναι και η διατροφή. Πρέπει να γίνεται συστηματική διερεύνηση όλων εκείνων των παραγόντων που την προκαλούν σε κάθε ασθενή εξατομικευμένα. Η σωστή διατροφή και η μεταστροφή των διατροφικών συνηθειών δρουν ευεργετικά στη νόσο. Σε καμία όμως περίπτωση δεν μπορεί αυτοτελώς να αποτελέσει μονοθεραπεία. Απαιτείται και η διόρθωση των υπόλοιπων υφισταμένων παραγόντων για το βέλτιστο δυνατό αποτέλεσμα.

× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.