Η βιταμίνη Β12 είναι απαραίτητη για τον οργανισμό, αλλά η λήψη της ως συμπλήρωμα δεν έχει αποδειχθεί ότι προλαμβάνει σταθερά τα εμφράγματα ή τους καρδιαγγειακούς θανάτους. Αυτό είναι το βασικό μήνυμα νέας επιστημονικής ανασκόπησης, η οποία επανεξετάζει τη σχέση της Β12 με την υγεία της καρδιάς και των αγγείων.

Η δημοσίευση, που παρουσιάστηκε στις 26 Οκτωβρίου 2026 στο Nutrition Journal, καταγράφει ένα ενδιαφέρον χάσμα: τα συμπληρώματα που περιέχουν βιταμίνες Β μπορούν να βελτιώσουν ορισμένους εργαστηριακούς δείκτες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι προσφέρουν αντίστοιχη προστασία από σοβαρά καρδιαγγειακά επεισόδια.

Για την πρόληψη του εγκεφαλικού υπάρχουν περισσότερο ενθαρρυντικές ενδείξεις σε συγκεκριμένους πληθυσμούς. Ωστόσο, υπάρχει μια κρίσιμη λεπτομέρεια: πολλές μελέτες εξέτασαν συνδυασμούς βιταμινών και όχι τη Β12 μόνη της. Επομένως, το συμπέρασμα δεν είναι ότι ένα συμπλήρωμα Β12 αποτελεί «ασπίδα» για την καρδιά ή τον εγκέφαλο.

Τι δείχνει η νέα ανασκόπηση για τη βιταμίνη Β12

Οι ερευνητές συνέθεσαν στοιχεία από εργαστηριακές έρευνες, παρατηρητικές μελέτες και κλινικές δοκιμές. Δεν πρόκειται για ένα νέο πείραμα στο οποίο χορηγήθηκε Β12 σε συμμετέχοντες, αλλά για αξιολόγηση της ήδη διαθέσιμης βιβλιογραφίας.

Η διάκριση έχει σημασία. Μια παρατηρητική μελέτη μπορεί να δείχνει ότι άνθρωποι με χαμηλότερα επίπεδα Β12 εμφανίζουν συχνότερα προβλήματα υγείας. Μια κλινική δοκιμή εξετάζει διαφορετικό ερώτημα: αν χορηγήσουμε συμπλήρωμα, θα μειωθούν πράγματι τα περιστατικά νόσου;

Ακριβώς εκεί η εικόνα γίνεται λιγότερο ξεκάθαρη. Η ανασκόπηση περιγράφει βιολογικούς μηχανισμούς που συνδέουν τη Β12 με την αγγειακή υγεία, αλλά καταγράφει μεταβλητά κλινικά αποτελέσματα. Τα πιθανά οφέλη φαίνεται να εξαρτώνται από το ποιος λαμβάνει το συμπλήρωμα και από τη διατροφική του κατάσταση.

Το εύρημα δεν απαξιώνει τη βιταμίνη. Περιορίζει, όμως, την ιδέα ότι η επιπλέον λήψη της αποτελεί μια γενική στρατηγική καρδιαγγειακής προστασίας για όλους. [1]

Γιατί η Β12 συνδέθηκε με την προστασία της καρδιάς

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ομοκυστεΐνη, μια ουσία που παράγεται κατά τον μεταβολισμό των αμινοξέων. Η βιταμίνη Β12 συμμετέχει στη μετατροπή της σε μεθειονίνη, ένα αμινοξύ που χρειάζεται ο οργανισμός.

Όταν η Β12 δεν επαρκεί, η ομοκυστεΐνη μπορεί να αυξηθεί. Ωστόσο, η τιμή της επηρεάζεται και από άλλους παράγοντες, όπως τα επίπεδα φυλλικού οξέος και η νεφρική λειτουργία. Γι’ αυτό μια αυξημένη ομοκυστεΐνη δεν αποδεικνύει από μόνη της έλλειψη Β12.

Η σύνδεση των υψηλότερων επιπέδων ομοκυστεΐνης με αγγειακά προβλήματα οδήγησε σε μια εύλογη ερευνητική υπόθεση: εάν μειώσουμε την ομοκυστεΐνη με βιταμίνες, μήπως μειώσουμε και τα καρδιαγγειακά επεισόδια;

Η υπόθεση αυτή δοκιμάστηκε σε πολλές μελέτες. Η απάντηση, όμως, δεν ήταν τόσο απλή όσο θα μπορούσε να υποθέσει κανείς από μια εξέταση αίματος. [2]

Γιατί μια καλύτερη εξέταση δεν σημαίνει πάντα λιγότερα εμφράγματα

Η βελτίωση ενός δείκτη δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με αποδεδειγμένη πρόληψη μιας ασθένειας. Για να αξιολογηθεί μια παρέμβαση, χρειάζεται να εξεταστεί τι συμβαίνει στους ανθρώπους που τη λαμβάνουν: εμφανίζουν λιγότερα εμφράγματα, λιγότερα εγκεφαλικά ή μεγαλύτερη επιβίωση;

Η διαφορά αυτή είχε αναδειχθεί και σε συστηματική ανασκόπηση της Cochrane, η οποία συμπεριέλαβε 15 μελέτες με 71.422 συμμετέχοντες. Η αξιολόγηση, με αναζήτηση στοιχείων έως τον Ιούνιο του 2017, δεν τεκμηρίωσε ότι οι παρεμβάσεις με βιταμίνες Β για τη μείωση της ομοκυστεΐνης προλάμβαναν τα εμφράγματα ή μείωναν τη θνησιμότητα. [3]

Ένα παράδειγμα βοηθά να γίνει κατανοητό το πρακτικό νόημα: εάν κάποιος λάβει ένα συμπλήρωμα και η ομοκυστεΐνη του μειωθεί, έχει επιτευχθεί ένα εργαστηριακό αποτέλεσμα. Για να ειπωθεί ότι προστατεύτηκε από έμφραγμα, χρειάζεται διαφορετικού τύπου τεκμηρίωση.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι υποσχέσεις «καρδιοπροστασίας» δεν πρέπει να αξιολογούνται μόνο από τον τρόπο με τον οποίο ένα συστατικό δρα στο εργαστήριο. Το σημαντικό ερώτημα είναι εάν αλλάζει την πιθανότητα ενός σοβαρού συμβάντος στην πραγματική ζωή.

Τι γνωρίζουμε για τη Β12 και την πρόληψη εγκεφαλικού

Για τα εγκεφαλικά, η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Σε ορισμένες μελέτες υπάρχουν ενδείξεις οφέλους από παρεμβάσεις με βιταμίνες Β, ιδιαίτερα σε πληθυσμούς με διαφορετική διατροφική επάρκεια και χωρίς υποχρεωτικό εμπλουτισμό τροφίμων με φυλλικό οξύ.

Δεν είναι, όμως, σωστό να μεταφραστεί αυτό σε γενική σύσταση λήψης Β12. Όταν μια μελέτη χρησιμοποιεί μαζί φυλλικό οξύ, Β6 και Β12, το αποτέλεσμα αφορά το συγκεκριμένο σχήμα και τον συγκεκριμένο πληθυσμό. Δεν αποδεικνύει ποιο συστατικό ευθύνεται για το όφελος.

Παραμένει επίσης σημαντικό να διαχωρίζεται η πρόληψη σε ανθρώπους χωρίς προηγούμενο επεισόδιο από την πρόληψη υποτροπής σε όσους έχουν ήδη υποστεί εγκεφαλικό. Τα αποτελέσματα μιας παρέμβασης δεν μεταφέρονται αυτόματα από τη μία περίπτωση στην άλλη.

Η ασφαλής ερμηνεία είναι ότι η διατροφική κατάσταση μπορεί να επηρεάζει την αποτελεσματικότητα ορισμένων παρεμβάσεων. Δεν έχει τεκμηριωθεί ότι η Β12 μόνη της αποτελεί καθολικό μέσο πρόληψης του εγκεφαλικού. [1] [2]

Διαβάστε ακόμη για τη Βιταμίνη Β12 και τις Παρενέργειες

Η έλλειψη Β12 παραμένει πρόβλημα που χρειάζεται αντιμετώπιση

Το ότι δεν τεκμηριώνεται γενική καρδιοπροστασία από τα συμπληρώματα δεν σημαίνει ότι η ανεπάρκεια μπορεί να αγνοηθεί. Η Β12 χρειάζεται για τη φυσιολογική λειτουργία του νευρικού συστήματος, τον σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και τη σύνθεση DNA.

Η έλλειψή της μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως:

Επίμονη κόπωση και αδυναμία.
Δύσπνοια ή αίσθημα παλμών όταν συνυπάρχει αναιμία.
Κόκκινη ή επώδυνη γλώσσα.
Μουδιάσματα και αίσθημα «βελονών» στα άκρα.
Δυσκολία στην ισορροπία ή στον συντονισμό.
Αλλαγές στη μνήμη και στη συγκέντρωση.

Ορισμένα νευρολογικά συμπτώματα μπορούν να εμφανιστούν ακόμη και χωρίς αναιμία. Γι’ αυτό η παρουσία μιας σχετικά φυσιολογικής γενικής αίματος δεν αρκεί από μόνη της για να αποκλειστεί το πρόβλημα. Η έγκαιρη αξιολόγηση έχει σημασία, καθώς ορισμένες βλάβες μπορεί να επιμείνουν όταν η έλλειψη παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση. [4]

Οι δείκτες της γενικής αίματος αποτελούν μέρος της διερεύνησης. Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε στο άρθρο για τα MCV και MCH και τη σημασία τους στις εξετάσεις αίματος.

Ποιοι μπορεί να χρειάζονται έλεγχο βιταμίνης Β12

Ο έλεγχος έχει περισσότερο νόημα όταν υπάρχει συγκεκριμένος λόγος υποψίας. Αυξημένη πιθανότητα ανεπάρκειας μπορεί να έχουν άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, άνθρωποι που ακολουθούν αυστηρά φυτική διατροφή, όσοι έχουν προβλήματα απορρόφησης ή έχουν υποβληθεί σε ορισμένες επεμβάσεις στο πεπτικό.

Ορισμένα φάρμακα, μεταξύ αυτών η μετφορμίνη και φάρμακα που μειώνουν το γαστρικό οξύ, μπορούν επίσης να επηρεάσουν τα επίπεδα Β12. Αυτό αποτελεί λόγο συζήτησης με τον γιατρό και όχι λόγο αυθαίρετης διακοπής της θεραπείας. [2]

Η διερεύνηση δεν τελειώνει με την εύρεση μιας χαμηλής τιμής. Χρειάζεται να εξηγηθεί και το αίτιο: ανεπαρκής πρόσληψη, δυσκολία απορρόφησης ή άλλος παράγοντας; Η απάντηση επηρεάζει τον τρόπο και τη διάρκεια αντιμετώπισης.

Στους μεγαλύτερους ανθρώπους, η ανεπάρκεια μπορεί να αποτελεί μία από τις πιθανές αιτίες αναιμίας. Σχετικές πληροφορίες υπάρχουν στο άρθρο για τον χαμηλό αιματοκρίτη στους ηλικιωμένους.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα αν παίρνετε ήδη συμπλήρωμα

Το πρώτο ερώτημα είναι απλό: για ποιον λόγο το λαμβάνετε; Άλλη περίπτωση είναι μια επιβεβαιωμένη έλλειψη και άλλη η λήψη ενός σκευάσματος επειδή παρουσιάστηκε ως γενικό «τονωτικό» ή ως προστασία για την καρδιά.

Εάν η Β12 έχει συνταγογραφηθεί για ανεπάρκεια ή για πρόληψή της λόγω συγκεκριμένου κινδύνου, η νέα ανασκόπηση δεν αποτελεί λόγο διακοπής. Η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει δισκία ή ενέσεις και εξαρτάται από την αιτία, την απορρόφηση και την παρουσία νευρολογικών συμπτωμάτων.

Η διατροφή μπορεί να βοηθήσει όταν το πρόβλημα αφορά την πρόσληψη. Πηγές Β12 είναι τα ψάρια, το κρέας, τα αυγά, τα γαλακτοκομικά και κατάλληλα εμπλουτισμένα τρόφιμα. Όταν, όμως, υπάρχει διαταραχή απορρόφησης, η αύξηση αυτών των τροφίμων δεν αρκεί απαραίτητα για να διορθώσει την έλλειψη. [5]

Αντίθετα, εάν ο μοναδικός λόγος λήψης είναι η προσδοκία αποφυγής εμφράγματος, αξίζει να επανεξεταστεί αυτή η προσδοκία. Η απόφαση χρειάζεται να βασίζεται σε συγκεκριμένη ανάγκη, χωρίς να αποδίδονται στο συμπλήρωμα οφέλη που δεν έχουν αποδειχθεί.

Τι έχει μεγαλύτερη σημασία για την προστασία της καρδιάς

Η καρδιαγγειακή πρόληψη περιλαμβάνει πολλούς παράγοντες μαζί. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, σημαντικό ρόλο έχουν η αποφυγή καπνού, η σωματική δραστηριότητα, η ισορροπημένη διατροφή και η αντιμετώπιση παραγόντων όπως η αυξημένη πίεση, το σάκχαρο και τα λιπίδια. [6]

Για τον αναγνώστη, η χρήσιμη ερώτηση δεν είναι μόνο «ποια βιταμίνη να πάρω;». Είναι επίσης αν γνωρίζει την πίεσή του, αν έχει ελέγξει τους βασικούς παράγοντες κινδύνου και αν ακολουθεί τη θεραπεία που χρειάζεται.

Ένα συμπλήρωμα δεν αντικαθιστά αυτά τα βήματα. Ούτε μια καλή τιμή Β12 αρκεί για να θεωρηθεί ότι η καρδιά είναι προστατευμένη.

Το ουσιαστικό μήνυμα της ανασκόπησης είναι η διάκριση ανάμεσα στη διατροφική επάρκεια και στην υπόσχεση πρόληψης: η έλλειψη χρειάζεται αντιμετώπιση, αλλά η επιπλέον λήψη μιας απαραίτητης βιταμίνης δεν εγγυάται επιπλέον όφελος.

Συχνές ερωτήσεις για τη βιταμίνη Β12 και την καρδιά

Αν παίρνω Β12 με οδηγία γιατρού, πρέπει να τη σταματήσω;

Όχι με αφορμή αυτή τη δημοσίευση. Η αντιμετώπιση έλλειψης ή η πρόληψή της σε ανθρώπους με συγκεκριμένο κίνδυνο είναι διαφορετικό ζήτημα από τη λήψη Β12 αποκλειστικά για την καρδιά. Συνεχίστε σύμφωνα με τις οδηγίες που έχετε λάβει.

Η αυξημένη ομοκυστεΐνη σημαίνει ότι μου λείπει Β12;

Όχι απαραίτητα. Μπορεί να επηρεάζεται από το φυλλικό οξύ, τη νεφρική λειτουργία και άλλους παράγοντες. Η ερμηνεία της χρειάζεται να γίνεται μαζί με το ιστορικό και τις υπόλοιπες εξετάσεις.

Η Β12 μπορεί να βοηθήσει αν έχω κόπωση ή ταχυκαρδία;

Ενδέχεται να βοηθήσει όταν τα συμπτώματα σχετίζονται με ανεπάρκεια Β12. Όμως η κόπωση και το αίσθημα παλμών έχουν πολλές πιθανές αιτίες και δεν αποτελούν από μόνα τους ένδειξη για συμπλήρωμα.

Είναι καλύτερες οι ενέσεις για την προστασία της καρδιάς;

Δεν έχει τεκμηριωθεί τέτοιο πλεονέκτημα. Η επιλογή ενέσεων ή δισκίων αφορά τις ανάγκες αντιμετώπισης της έλλειψης, ιδιαίτερα την απορρόφηση και τα συμπτώματα, όχι κάποια αποδεδειγμένη διαφορά στην καρδιοπροστασία.

Να πάρω μαζί φυλλικό οξύ και Β6 για να προλάβω εγκεφαλικό;

Τα αποτελέσματα συγκεκριμένων μελετών δεν αποτελούν γενική οδηγία αυτοθεραπείας. Η πιθανότητα οφέλους εξαρτάται από τον πληθυσμό, τη διατροφική κατάσταση και το ιστορικό. Η επιλογή πρέπει να συζητηθεί με τον γιατρό σας.

Αρκεί να τρώω περισσότερες τροφές με Β12;

Η απάντηση εξαρτάται από την αιτία της ανεπάρκειας. Εάν υπάρχει δυσκολία απορρόφησης, μπορεί να χρειάζεται θεραπεία ακόμη και όταν η διατροφή περιλαμβάνει τροφές πλούσιες σε Β12.

✍ Συντακτική ομάδα Health4U.gr

Τα άρθρα βασίζονται σε διεθνείς επιστημονικές πηγές όπως το PubMed, το Mayo Clinic και ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO). Στόχος μας είναι η έγκυρη και κατανοητή ενημέρωση για θέματα υγείας και πρόληψης. Το περιεχόμενο είναι ενημερωτικό και δεν υποκαθιστά ιατρική συμβουλή ή γνωμάτευση. Μάθετε περισσότερα για την ομάδα μας στη σελίδα → Σχετικά με εμάς.