fbpx
Διπολική διαταραχή και φαρμακευτική αγωγή

Διπολική διαταραχή και φαρμακευτική αγωγή

Στην αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής ο δρόμος προς την πλήρη και οριστική θεραπεία δεν είναι εύκολος. Υπάρχουν όμως αρκετοί τρόποι που μπορούν να βοηθήσουν το άτομο με διπολική διαταραχή όχι μόνο να βελτιώσει την κατάσταση του, αλλά και να διατηρηθεί σε αυτή την καλή κατάσταση. Κανείς από αυτούς δεν είναι αποτελεσματικός στο 100% των περιπτώσεων. Ωστόσο, οι πιθανότητες για επιτυχή θεραπευτική αντιμετώπιση αυξάνουν όταν ακολουθείται ο κατάλληλος για το κάθε άτομο θεραπευτικός συνδυασμός.

Φαρμακευτική Αγωγή
Τα φάρμακα αποτελούν το θεμελιώδη λίθο στη θεραπεία της διπολικής διαταραχής. Μελέτες των τελευταίων 20 ετών έχουν δείξει ότι τα άτομα που λαμβάνουν τα κατάλληλα φάρμακα παραμένουν καλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, συγκρινόμενα με εκείνα που δεν παίρνουν φάρμακα.

Στόχος της φαρμακευτικής αγωγής είναι η αντιμετώπιση των οξέων συμπτωμάτων και η πρόληψη των υποτροπών. Σε πρώτη φάση δηλαδή, ο στόχος είναι να αντιμετωπιστούν τα οξέα συμπτώματα της κατάθλιψης ή της μανίας, να μειωθεί η ένταση και να περιοριστεί η διάρκειά τους. Στη συνέχεια, γίνεται προσπάθεια για τη διατήρηση αυτής της βελτίωσης και για έλεγχο της κυκλικής πορείας της διπολικής διαταραχής, δηλαδή για πρόληψη μιας πιθανής υποτροπής.

Η φαρμακευτική αγωγή για τη διπολική διαταραχή βρίσκεται ακόμη σε φάση πλήρους εξέλιξης –νέα φάρμακα, νέοι συνδυασμοί προστίθενται στη θεραπευτική φαρέτρα. Η λογική που διέπει, ωστόσο, τη θεραπευτική παρέμβαση παραμένει κοινή σε όλες τις περιπτώσεις και συνίσταται στον  έλεγχο του ενός πόλου της διαταραχής χωρίς την επιδείνωση του άλλου, τον έλεγχο, π.χ., των καταθλιπτικών συμπτωμάτων χωρίς να πυροδοτηθούν τα συμπτώματα της μανίας, και την περιφρούρηση – επιμήκυνση του χρονικού διαστήματος της νορμοθυμίας.

Η θεραπεία είναι σύνθετη, καθώς υπάρχουν πολλά διαφορετικά συμπτώματα που απαιτούν την προσοχή του ειδικού. Αυτός είναι και ο λόγος που συχνά συνταγογραφείται ένας συνδυασμός διαφορετικών φαρμάκων. Είτε μόνα, είτε σε συνδυασμό, τα φάρμακα συνταγογραφούνται με κριτήριο την προσωπικότητα του ασθενή και τη φάση της διαταραχής.

Τα σταθεροποιητικά της διάθεσης είναι φάρμακα που διασφαλίζουν ότι η διάθεση του ατόμου όχι μόνο θα γίνει αλλά και θα παραμείνει φυσιολογική. Το λίθιο είναι το πιο παλιό και το πιο διαδεδομένο σταθεροποιητικό. Κάποιες άλλες ουσίες, που αρχικά προορίζονταν για τη θεραπεία της επιληψίας, βρέθηκε στη συνέχεια ότι μπορούν να δράσουν και ως σταθεροποιητικά της διάθεσης. Τα σταθεροποιητικά της διάθεσης χρησιμοποιούνται στη θεραπεία της οξείας μανίας, αλλά κυρίως στη σταθεροποίηση της διάθεσης και την πρόληψη μελλοντικών υποτροπών.

Τα νεότερα (άτυπα) αντιψυχωσικά χρησιμοποιούνται κυρίως για την αντιμετώπιση των φάσεων της μανίας και των οξέων μανιακών επεισοδίων. Ορισμένα από αυτά έχει βρεθεί ότι σε κατάλληλη δόση βελτιώνουν τη διάθεση του ασθενή και κατά την καταθλιπτική φάση, αλλά και ότι δρουν ως σταθεροποιητικά της διάθεσης. Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκονται συνεχιζόμενες έρευνες, που διερευνούν αυτές τις νέες θεραπευτικές δυνατότητες. Όλα τα προαναφερθέντα φάρμακα δε διαφέρουν μόνο στην αποτελεσματικότητά τους, αλλά και στις ανεπιθύμητες ενέργειές τους.

Τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα χορηγούνται στη φάση της οξείας κατάθλιψης, ιδιαίτερα στις περιπτώσεις εκείνες που τα συμπτώματα αντιστέκονται στα σταθεροποιητικά της διάθεσης.

Κάθε φάρμακο έχει, ασφαλώς, πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα.  Ο πιο κατάλληλος άνθρωπος, που θα συμβουλεύσει υπεύθυνα για τη φαρμακευτική αγωγή που ενδείκνυται για την περίπτωση του κάθε ασθενή, είναι αποκλειστικά και μόνο ο ψυχίατρος του.

Ψυχοσωματική προσέγγιση 

Εκτός από τη φαρμακευτική αντιμετώπιση, οι ψυχοκοινωνικές παρεμβάσεις συμπληρωματικά στη φαρμακευτική αγωγή, μπορούν να συμβάλουν σημαντικά, παρέχοντας στήριξη και εκπαίδευση στα άτομα με διπολική διαταραχή και στις οικογένειές τους.

Οι θεραπείες αυτού του τύπου παρέχονται συνήθως από ψυχολόγο, κοινωνικό λειτουργό ή σύμβουλο ψυχικής υγείας, σε συνεργασία με τον ψυχίατρο που παρακολουθεί τον ασθενή, έτσι ώστε να υπάρχει μια συνολική, πολύπλευρη και ολοκληρωμένη αντιμετώπιση του ατόμου με διπολική διαταραχή. Η διάρκεια, η συχνότητα και ο τύπος της θεραπείας ποικίλει και εξαρτάται από τις ανάγκες του ατόμου που νοσεί. Είναι πάντα χρήσιμο να γνωρίζει κανείς τι του συμβαίνει, ποιο ακριβώς είναι το πρόβλημά και πως αντιμετωπίζεται.

Η Ψυχοεκπαίδευση είναι μια σύγχρονη θεραπευτική παρέμβαση η οποία παρέχει ενημέρωση για τη νόσο και εκπαίδευση για την έγκαιρη αναγνώριση των πρώιμων προειδοποιητικών συμπτωμάτων της υποτροπής, τη συστηματική λήψη της φαρμακευτικής αγωγής, την αντιμετώπιση του στρες και των προβλημάτων που προκύπτουν από τη διαταραχή. Η παρέμβαση αυτή μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη τόσο για το άτομο με διπολική διαταραχή, όσο και για την οικογένειά του.

Η Γνωσιακή – Συμπεριφορική ψυχοθεραπεία βοηθάει το άτομο με διπολική διαταραχή να τροποποιήσει εκείνες τις απόψεις που τον οδηγούν σε δυσλειτουργία και σχετίζονται με την ασθένεια.
Η Οικογενειακή Θεραπεία βασίζεται στη χρήση συγκεκριμένων στρατηγικών που έχουν ως  στόχο τη μείωση του άγχους που βιώνει η οικογένεια, το οποίο μπορεί να ενισχύει τα συμπτώματα του ατόμου με διπολική διαταραχή, ή και να απορρέει από αυτά.

Τι δεν πρέπει να πείτε σε κάποιον με διπολική διαταραχή
  • Είσαι διπολικός/ή;

Οι άνθρωποι δεν είναι η ασθένειά τους, δεν είναι η διπολική διαταραχή. Έχουν διπολική διαταραχή.

  • Είσαι τρελός!

Πρώτα απ’ όλα, είναι ντροπή να το πείτε αυτό σε κάποιον. Δεύτερον, αυτό δεν είναι αλήθεια. Μην πείτε τίποτα παρόμοιο με αυτή τη φράση, σε κάποιον που έχει διπολική διαταραχή.

  • Έχω και εγώ εναλλαγές της διάθεσης

Μερικές φορές, ο καθένας μπορεί να βιώσει μια εναλλαγή διάθεσης αλλά μόνο τα άτομα με διπολική διαταραχή, έχουν επανειλημμένες και σοβαρές συναισθηματικές εναλλαγές μεταξύ μανίας ή υπομανίας και κατάθλιψης.

  • Απλά υπερβάλλεις

Η υπερβολή είναι ένα σύμπτωμα της διπολικής διαταραχής. Αλλά όταν κάποιος με διπολική διαταραχή υπερβάλλει, δεν μπορεί απλά να πάρει μια βαθιά ανάσα και να σταματήσει.

  • Έχεις προσπαθήσει ποτέ να αυτοκτονήσεις;

Αυτό είναι πολύ σκληρό για να ειπωθεί. Αυτό είναι ένα πολύ προσωπικό και ευαίσθητο θέμα. Μη ρωτήσετε πότε κάποιον αυτή την ερώτηση.

  • Νιώθω άσχημα για σένα

Οι άνθρωποι με διπολική διαταραχή μπορεί να αισθάνονται άσχημα και αυτοί για τον εαυτό τους.

  • Έχεις θεραπευτεί;

Υπάρχει θεραπεία, όχι ίαση. Η διπολική διαταραχή ενδέχεται να διαρκέσει για μια ζωή. Οι έρευνες υποστηρίζουν ότι οι άνθρωποι με διπολική διαταραχή, είναι σε θέση να διατηρήσουν μία σταθερότητα στη ζωή τους μέσω της υγιεινής ζωής. Πάντα χρειάζεται να υπάρχει παρακολούθηση από ψυχίατρο ή ψυχολόγο.

  • Φαίνεσαι όμως τόσο φυσιολογικός

Αυτή η φράση πληγώνει σε τόσα πολλά επίπεδα. Φανταστείτε να το λέτε σε κάποιον με καρκίνο ή διαβήτη.

Έχεις πάρει τα φάρμακά σου;

Μην μειώνετε τον άνθρωπο με μια εξίσωση της επιστήμης. Ακριβώς επειδή έχουν μια κακή μέρα, δεν σημαίνει ότι δεν έλαβαν τη φαρμακευτική αγωγή τους. Την επόμενη φορά που θα βρεθείτε με κάποιον άνθρωπο με διπολική διαταραχή, θυμηθείτε αυτά τα 12 πράγματα.

× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.