Το «πράσινο φως» στο εμβόλιο κατά της ελονοσίας έδωσε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ανοίγοντας τον δρόμο σε ένα εργαλείο που θα μπορούσε να σώσει τις ζωές δεκάδων χιλιάδων παιδιών στην Αφρική κάθε χρόνο.
Η ελονοσία είναι από τις πλέον γνωστές και θανατηφόρες μολυσματικές ασθένειες. Αποτελεί δε αιτία θανάτου για μισό εκατομμύριο ανθρώπους ετησίως. Σχεδόν όλοι καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική, ενώ πλήττει 260.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών.
Στο 50% η αποτελεσματικότητα του εμβολίου
Στις κλινικές δοκιμές το εμβόλιο είχε αποτελεσματικότητα περίπου 50% κατά της σοβαρής ελονοσίας τον πρώτο χρόνο, ωστόσο το ποσοστό υποχώρησε κοντά στο 0 μέχρι το τέταρτο έτος. Στις δοκιμές δεν μετρήθηκε ο αντίκτυπος του εμβολίου στην πρόληψη των θανάτων, γεγονός που οδήγησε ειδικούς να αναρωτηθούν εάν πρόκειται για αξιόλογη επένδυση σε χώρες που αντιμετωπίζουν πάμπολλα και δυσεπίλυτα προβλήματα.
Το 2021 γράφει ιστορία
Ωστόσο, η σοβαρή ελονοσία ευθύνεται για τους μισούς θανάτους και ως εκ τούτου εκτιμάται ότι εάν το εμβόλιο κυκλοφορούσε σε χώρες με υψηλή εμφάνιση ελονοσίας, θα μπορούσε να αποτρέψει 5,4 εκατομμύρια κρούσματα και 23.000 θανάτους παιδιών κάτω των 5 ετών ετησίως. Πρόσφατη δοκιμή έδειξε ότι το εμβόλιο σε συνδυασμό με φάρμακα πρόληψης που χορηγούνται σε παιδιά σε περιόδους υψηλής μετάδοσης είναι πολύ πιο αποτελεσματικά εργαλεία στην πρόληψη σοβαρών περιστατικών, νοσηλείας και θανάτου.
Έντονη είναι η ικανοποίηση αξιωματούχων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο Δρ. Πέδρο Αλόνσο, διευθυντής του προγράμματος για την αντιμετώπιση της ελονοσία υποστήριξε ότι ένα ασφαλές, αποτελεσματικό και έτοιμο δια διανομή εμβόλιο αποτελεί ένα «ιστορικό γεγονός».
Πληροφορίες για την ελονοσία
Η ελονοσία είναι λοιμώδης ασθένεια που προκαλείται από ένα είδος μονοκύτταρων μικροοργανισμών που παρασιτούν στα ερυθροκύτταρα των οργανισμών. Το όνομά της προέρχεται από τις λέξεις «έλος + νόσος», καθώς είχε παρατηρηθεί ότι η νόσος ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη γύρω από ελώδεις περιοχές. Η ελονοσία προκαλεί συμπτώματα που συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, κούραση, εμετό και πονοκέφαλο. Σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να προκαλέσει ίκτερο, επιληπτικές κρίσεις, κώμα ή και θάνατο. Τα συμπτώματα αυτά ξεκινούν δέκα με δεκαπέντε μέρες μετά το τσίμπημα. Σε αυτούς που δεν έχουν θεραπευτεί κατάλληλα, η ασθένεια μπορεί να επανεμφανισθεί μήνες αργότερα. Σε αυτούς που μόλις ξεπέρασαν μια μόλυνση, η επαναμόλυνση συνήθως προκαλεί ηπιότερα συμπτώματα. Αυτή η μερική ανοσία εξαφανίζεται για μήνες έως χρόνια, αν δεν υπάρχει τρέχουσα έκθεση στην ελονοσία.
Κατά κύριο λόγο, η ασθένεια μεταδίδεται στον άνθρωπο από το τσίμπημα ενός θηλυκού κουνουπιού του γένους Ανωφελές . Το τσίμπημα εισάγει τα παράσιτα από το σάλιο του κουνουπιού μέσα στο ανθρώπινο αίμα. Τα παράσιτα έπειτα ταξιδεύουν μέχρι το ήπαρ, όπου ωριμάζουν και αναπαράγονται. Η ελονοσία διαγιγνώσκεται συνήθως με μικροσκοπικές εξετάσεις αίματος χρησιμοποιώντας επιχρίσματα αίματος ή με γρήγορα διαγνωστικά τεστ βασισμένα σε αντιγόνα.
Η ασθένεια είναι διαδεδομένη σε τροπικές και υποτροπικές περιοχές που βρίσκονται σε μία ευρεία ζώνη γύρω από τον ισημερινό. Αυτές περιλαμβάνουν μεγάλο μέρος της υποσαχάριας Αφρικής, της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι το 2012, υπήρξαν 207 εκατομμύρια περιπτώσεις ελονοσίας. Εκείνο το χρόνο, η ασθένεια εκτιμάται ότι οδήγησε στο θάνατο 473.000-789.000 ανθρώπους, πολλοί από τους οποίους ήταν παιδιά στην Αφρική. Η ελονοσία συνήθως συνδέεται με τη φτώχεια και έχει μια πληθώρα αρνητικών επιδράσεων στην οικονομική ανάπτυξη. Στην Αφρική, εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε απώλεια 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως λόγω του αυξημένου κόστους υγειονομικής περίθαλψης, έλλειψης ικανότητας για εργασία και επιρροών στον τουρισμό.