Μια νέα επιστημονική μελέτη αποκαλύπτει ότι η χρήση αντιβιοτικών μπορεί να επηρεάζει το μικροβίωμα του εντέρου για πολύ μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.

Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι αλλαγές στα βακτήρια του εντέρου μπορεί να παραμένουν ανιχνεύσιμες ακόμη και οκτώ χρόνια μετά τη λήψη της αγωγής.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine και πραγματοποιήθηκε από διεθνή ομάδα επιστημόνων με επικεφαλής ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Ουψάλας στη Σουηδία.

Πώς επηρεάζουν τα αντιβιοτικά το μικροβίωμα

Το μικροβίωμα του εντέρου αποτελείται από δισεκατομμύρια βακτήρια που ζουν στο πεπτικό σύστημα και παίζουν σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στον μεταβολισμό και στη γενικότερη υγεία.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ακόμη και μία μόνο θεραπεία με συγκεκριμένα αντιβιοτικά μπορεί να αφήσει μακροχρόνια «αποτυπώματα» στη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου.

Όπως εξηγεί ο Γκάμπριελ Μπαλντάνζι, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και πρώην διδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας:

«Η χρήση αντιβιοτικών ακόμη και πριν από τέσσερα έως οκτώ χρόνια φαίνεται να σχετίζεται με τη σημερινή σύνθεση του εντερικού μικροβιώματος. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και μία αγωγή μπορεί να αφήσει ίχνη.»

Τι έδειξε η μελέτη: Ανάλυση δεδομένων από 15.000 άτομα

Για τις ανάγκες της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από το εθνικό μητρώο συνταγογραφούμενων φαρμάκων της Σουηδίας και χαρτογράφησαν το εντερικό μικροβίωμα σχεδόν 15.000 ενηλίκων.

Οι ερευνητές συνέκριναν:

• άτομα που είχαν λάβει διαφορετικά είδη αντιβιοτικών

• άτομα που δεν είχαν λάβει καθόλου αντιβιοτικά την ίδια χρονική περίοδο

Η ανάλυση έδειξε ότι η επίδραση στο μικροβίωμα διέφερε σημαντικά ανάλογα με τον τύπο του αντιβιοτικού.

Ποια αντιβιοτικά συνδέθηκαν με μεγαλύτερες αλλαγές

Οι ισχυρότερες συσχετίσεις στο μικροβίωμα παρατηρήθηκαν σε άτομα που είχαν λάβει:

• κλινδαμυκίνη

• φθοριοκινολόνες

• φλουκλοξακιλλίνη

Αντίθετα, η πενικιλίνη V, που αποτελεί ένα από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα αντιβιοτικά για λοιμώξεις εκτός νοσοκομείου στη Σουηδία, φάνηκε να προκαλεί μικρότερες και πιο βραχυπρόθεσμες αλλαγές στη σύνθεση των βακτηρίων του εντέρου.

Ένα απροσδόκητο εύρημα

Η επικεφαλής της μελέτης, Τόουβ Φαλ, καθηγήτρια Μοριακής Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Ουψάλας, χαρακτήρισε ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα τη σύνδεση μεταξύ της φλουκλοξακιλλίνης και των αλλαγών στο μικροβίωμα.

Όπως δήλωσε:

«Η ισχυρή συσχέτιση που παρατηρήσαμε ήταν απροσδόκητη. Πιστεύουμε ότι τα αποτελέσματα της μελέτης μπορεί να βοηθήσουν στη διαμόρφωση μελλοντικών οδηγιών για τη χρήση αντιβιοτικών, ειδικά όταν υπάρχουν διαφορετικές θεραπευτικές επιλογές.»

Χρειάζονται περισσότερες έρευνες

Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η μελέτη έχει ορισμένους περιορισμούς. Τα δεδομένα αφορούσαν μόνο τις συνταγογραφήσεις αντιβιοτικών των τελευταίων οκτώ ετών, ενώ το μικροβίωμα εξετάστηκε μία μόνο φορά για κάθε συμμετέχοντα.

Στην παρούσα φάση, οι ερευνητές συλλέγουν δεύτερο δείγμα μικροβιώματος από περίπου τους μισούς συμμετέχοντες, ώστε να κατανοήσουν καλύτερα πόσο χρόνο χρειάζεται το έντερο για να αποκαταστήσει την ισορροπία των βακτηρίων μετά τη χρήση αντιβιοτικών.

Γιατί έχει σημασία το μικροβίωμα

Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες δίνουν όλο και μεγαλύτερη σημασία στο μικροβίωμα του εντέρου, καθώς φαίνεται να συνδέεται με:

• την υγεία του ανοσοποιητικού συστήματος

• τη λειτουργία του μεταβολισμού

• τη φλεγμονή

• ακόμη και τη συνολική υγεία του οργανισμού

Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί τονίζουν ότι τα αντιβιοτικά πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο όταν είναι πραγματικά απαραίτητα και πάντα σύμφωνα με ιατρική οδηγία.

Πηγή:

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Nature Medicine