Η ανεμοβλογιά ή ανεμευλογιά είναι μια ιογενής νόσος με χαρακτηριστικό σύμπτωμα τη φαγούρα και τα κόκκινα εξανθήματα. Εμφανίζεται πολύ συχνά στα μικρά παιδιά, ενώ οι ενήλικες μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρές επιπτώσεις όπως βακτηριακή πνευμονία.

Τα άτομα που έχουν περάσει την ασθένεια στο παρελθόν αναπτύσσουν ανοσία και δεν μπορούν να προσβληθούν ξανά από τον ιό στην υπόλοιπη ζωή τους. Ωστόσο, ο ιός παραμένει αδρανής στον οργανισμό και μπορεί να ενεργοποιηθεί στο μέλλον, πυροδοτώντας την εμφάνιση έρπητα.

Το εξάνθημα πρωτοεμφανίζεται στον κορμό και το πρόσωπο και κατόπιν εξαπλώνεται σε όλο το σώμα. Η ανεμευλογιά προκαλείται από τον ιό της ανεμευλογιάς- έρπητα ζωστήρα (VZV), ο οποίος ανήκει στην ομάδα των ερπητοϊών. Ο έρπητας ζωστήρας είναι μια νόσος που χαρακτηρίζεται από τοπικές εκδηλώσεις και οφείλεται σε αναζωπύρωση του ιού VZV
που μετά την πρωτοπαθή λοίμωξη παραμένει στα παρασπονδυλικά γάγγλια.

Με ποιον τρόπο μεταδίδεται

Η ανεμευλογιά μεταδίδεται από άτομο σε άτομο με άμεση επαφή, αερογενώς ή με σταγονίδια και εκκρίσεις του αναπνευστικού συστήματος ασθενών ή εκκρίσεις από τις δερματικές βλάβες ατόμων με ανεμευλογιά ή έρπητα ζωστήρα. Επίσης μεταδίδεται με έμμεση επαφή
μέσω αντικειμένων μολυσμένων από εκκρίσεις των βλεννογόνων ή των
δερματικών βλαβών προσβεβλημένων ατόμων.

Ποια είναι τα συμπτώματα

Σε ανεμβολίαστα παιδιά η ανεμευλογιά συνήθως διαρκεί 5-10 ημέρες. Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πυρετό, κνησμώδες γενικευμένο εξάνθημα και κεφαλαλγία. Το εξάνθημα στα παιδιά αποτελεί συνήθως την αρχική εκδήλωση της νόσου, εμφανίζεται αρχικά στο κεφάλι (τριχωτό) και στην συνέχεια εξαπλώνεται στον κορμό και το υπόλοιπο σώμα. Οι ενήλικες
μπορεί να εμφανίζουν αρχικά πυρετό και αδιαθεσία 1-2 ημέρες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος ενώ συνήθως παρουσιάζουν πιο βαριά κλινική εικόνα της νόσου και έχουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών.

Πόσο διάστημα μεσολαβεί μεταξύ της έκθεσης στον ιό και της νόσησης;

Ο χρόνος επώασης κυμαίνεται από 2 έως 3 εβδομάδες. Τα άτομα νοσούν συνήθως 14-16 ημέρες μετά την έκθεση στον ιό.

Ποια είναι η περίοδος μεταδοτικότητας

Η περίοδος μεταδοτικότητας κυμαίνεται από 1-2 ημέρες πριν την εμφάνιση του εξανθήματος έως και 4-5 ημέρες μετά, ή μέχρι οι βλάβες να σχηματίσουν εφελκίδες. Η ανεμευλογιά θεωρείται εξαιρετικά μεταδοτική νόσος, ιδιαίτερα στο πρώιμο στάδιο της.

Πως γίνεται η διάγνωση

Η διάγνωση της ανεμευλογιάς τις περισσότερες φορές γίνεται με βάση την κλινική εικόνα η οποία συνήθως είναι τυπική και αναγνωρίσιμη από έναν έμπειρο κλινικό ιατρό. Εκτός από την κλινική εικόνα, η ανεμευλογιά επιβεβαιώνεται και με διάφορες εργαστηριακές μεθόδους.

Oι πιθανές επιπλοκές

Η πιο συχνή επιπλοκή της νόσου θεωρείται η δευτεροπαθής βακτηριακή λοίμωξη από κοινά μικρόβια (σταφυλόκοκκος, στρεπτόκοκκος) που μπορεί να αφορά διάφορα σημεία του σώματος όπως το δέρμα, τον υποδόριο ιστό, τα οστά, τους πνεύμονες, τις αρθρώσεις και το αίμα. Άλλες σοβαρές επιπλοκές οφείλονται σε άμεση λοίμωξη από τον ιό της
ανεμευλογιάς όπως ιογενής πνευμονία και εγκεφαλίτιδα. Σπανιότερες επιπλοκές αποτελούν το σύνδρομο Reye σε παιδιά που πήραν ασπιρίνη κατά την οξεία φάση της νόσου, η θρομβοπενία, η αιμορραγική ανεμευλογιά κ.ά.

Ποια άτομα πρέπει να εμβολιάζονται

Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών συνιστά δυο δόσεις εμβολίου ανεμευλογιάς Παιδιά ηλικίας 12-15 μηνών θα πρέπει να εμβολιάζονται με την 1η δόση του εμβολίου και σε ηλικία 4-6 ετών με την 2η δόση. Το εμβόλιο της ανεμευλογιάς συνιστάται και σε επίνοσα άτομα >13 ετών. Δύο δόσεις του εμβολίου θα πρέπει να χορηγούνται και στους επαγγελματίες υγείας. Ομάδες με προτεραιότητα στον εμβολιασμό αποτελούν οι ενήλικες που βρίσκονται στο άμεσο περιβάλλον ευπαθών ατόμων με υψηλό κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών ή που εργάζονται σε περιβάλλον στο οποίο η ανεμευλογιά παρουσιάζει μεγάλη συχνότητα
(πχ. σχολείο), οι γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας, οι ενήλικες και έφηβοι που βρίσκονται στο περιβάλλον ταξιδιωτών ή παιδιών. Ο εμβολιασμός με 2 δόσεις του εμβολίου μπορεί να προστατεύσει από την νόσηση.

Μελέτες έδειξαν ότι εμβολιασμός με μια δόση εμβολίου ανεμευλογιάς προσφέρει υψηλά επίπεδα προστασίας (70%-90%) έναντι οποιασδήποτε μορφής ανεμευλογιάς και >90% έναντι σοβαρής νόσου. Σε τυχαιοποιημένη κλινική μελέτη μιας έναντι δυο δόσεων εμβολίου
ανεμευλογιάς (η 2η δόση χορηγήθηκε 3 μήνες μετά την 1η) η εκτιμώμενη αποτελεσματικότητα των δυο δόσεων ήταν 98%. Η αποτελεσματικότητα αγγίζει το 100% (με 2 δόσεις εμβολίου) έναντι σοβαρής ανεμευλογιάς.

Τι είναι η “breakthrough” ανεμοβλογιά;

Ως “breakthrough” ανεμοβλογιά ορίζεται κρούσμα του άγριου ιού ανεμευλογιάς που συμβαίνει σε άτομο 42 και περισσότερες ημέρες μετά τη διενέργεια εμβολιασμού και αφού προηγηθεί έκθεση στον άγριο ιό ανεμευλογιάς. Η “breakthrough” ανεμευλογιά απαντάται σε ποσοστό περίπου 15%-20% των εμβολιασμένων με μια δόση εμβολίου. Είναι συνήθως ήπια νόσος, ο πυρετός είναι χαμηλός ή απουσιάζει πλήρως, οι δερματικές βλάβες δεν ξεπερνούν τις 50 και η διάρκεια της νόσου είναι βραχύτερη σε σχέση με τη φυσική λοίμωξη. Σύμφωνα με μια μελέτη η συχνότητα της “breakthrough” ανεμευλογιάς μετά χορήγηση δυο
δόσεων του εμβολίου είναι περίπου τρείς φορές χαμηλότερη σε σχέση με αυτήν που προκύπτει μετά χορήγηση δυο δόσεων του εμβολίου. Σε πιθανή περίπτωση “breakthrough” ανεμευλογιάς συνιστάται ιατρική εκτίμηση για επιβεβαίωση της διάγνωσης.

Πηγή: venizelio.gr