Η φθειρίαση κεφαλής ή η ανθρώπειος ψείρα τριχωτού κεφαλής (Pediculus humanus capitis), είναι ένα παρασιτικό άπτερο έντομο που εμφανίζεται στην κεφαλή, και πιο σπάνια, στα φρύδια και στις βλεφαρίδες των ατόμων. Οι ψείρες τριχωτού κεφαλής τρέφονται με ανθρώπινο αίμα αρκετές φορές την ημέρα και επιβιώνουν στο τριχωτό της κεφαλής για τη διατήρηση της θερμοκρασίας του σώματός τους.

Πως γίνεται η διαδικασία μετάδοσης και ποιος ο χρόνος ζωής της ψείρας

Ο κύκλος ζωής των ψειρών της κεφαλής αποτελείται από τρία στάδια : κόνιδα, νύμφη και ώριμη μορφή. Οι κόνιδες ψειρών είναι τα ωάρια, αν και πολλοί έχουν την εντύπωση πως οι κόνιδες είναι άδεια κελύφη ωαρίων που περισσεύουν από μια εκκολαπτόμενη ψείρα.

Η παρασίτωση από ψείρες του τριχωτού της κεφαλής εμφανίζεται όταν ένα ώριμο θήλυ μεταφέρεται σε νέα κεφαλή και εναποθέτει ωάρια. Μετά την εκκόλαψη των ωαρίων αυτών, οι ψείρες είναι πιθανό να παραμείνουν στην κεφαλή αυτή καθ’ όλη τη διάρκεια του βιολογικού κύκλου τους. Εκτός εάν ληφθεί δραστική θεραπεία στο τριχωτό της κεφαλής και εξαλειφθούν όλες οι ψείρες και οι κόνιδες, η παρασίτωση θα συνεχιστεί για όσο χρόνο μπορούν να ζουν οι ψείρες.

Πως μπορούμε να τις αποφύγουμε;

Η πρόληψη είναι ο αποτελεσματικότερος τρόπος για να αποφύγουμε τις ψείρες. Ας δούμε λοιπόν παρακάτω μερικούς από αυτούς τους τρόπους:

  • Οι ψείρες όπως ήδη είπαμε μεταδίδονται με άμεση προσωπική επαφή. Έτσι, καλό είναι να αποφύγουμε την άμεση επαφή μεταξύ των παιδιών είτε αυτά έχουν ψείρες είτε όχι. Δεν χρειάζονται υπερβολές στις αντιδράσεις ούτε και να μεταδώσουμε στα παιδιά περιττό άγχος.
  • Πρέπει να δώσουμε στα παιδιά μας να καταλάβουν ότι δεν πρέπει να χρησιμοποιούμε τα προσωπικά μας αντικείμενα όπως χτένες, βούρτσες με άλλα άτομα. Ακόμα και στο σπίτι τα αδέρφια μεταξύ τους θα πρέπει να χρησιμοποιούν μόνο δικά τους αντικείμενα, τα οποία θα πρέπει να απολυμαίνονται σε υψηλή θερμοκρασία για παν ενδεχόμενο.
  • Εάν ένα παιδί στην οικογένεια κάνει θεραπεία για να απομακρύνει τις ψείρες, αφενός θα πρέπει να μην έχει στενές επαφές με το αδερφάκι του και τους οικείους του και αφετέρου θα πρέπει να αποφύγει η οικογένεια τις συναναστροφές με πολλά άτομα, για να μην μεταδοθούν οι ψείρες και σε τρίτους.
Συμβουλές κατα τη διάρκεια της θεραπείας και εξάλειψης των ψειρών- Συνήθεις τρόποι αντιμετώπισης του τότε και του σήμερα

Αν τελικά δεν καταφέρουμε να αποφύγουμε τις ψείρες θα πρέπει με κάποιο τρόπο να τις αντιμετωπίσουμε. Πολλές μαμάδες το πρώτο πράγμα που σκέφτονται αν κολλήσουν τα παιδιά τους ψείρες είναι να τα κουρέψουν. Αυτό όμως δεν αποτελεί λύση καθώς οι ψείρες ζουν στο τριχωτό της κεφαλής και δεν έχουν κάποια προτίμηση σε καθαρά ή βρώμικα μαλλιά.

Παλαιότερα για να φύγουν οι ψείρες απαιτούνταν ιδιαίτερος κόπος και δεν ήταν καθόλου ευχάριστη διαδικασία αφού οι μαμάδες έλουζαν τα παιδιά με βενζίνη για να τις εξοντώσουν. Αργότερα εμφανίστηκαν αντιφθειρικά προϊόντα που όμως περιείχαν εντομοκτόνα που ήταν επιβλαβή για το δέρμα. Σταδιακά απέκτησαν αντοχή στις χημικές ουσίες και συνεπώς η εξόντωση τους ήταν πάλι δύσκολη.

Στην εποχή μας έχουν αναπτυχθεί εξειδικευμένα αντιφθειρικά προϊόντα χωρίς να περιέχουν εντομοκτόνα ή χημικά και είναι κατάλληλα ακόμη και για τα πιο ευαίσθητα δέρματα. Εφόσον εμφανίσουμε ψείρες θα πρέπει να γίνει εντατική επαναλαμβανόμενη θεραπεία για την αντιμετώπιση τους με ειδικές αντιφθειρικές λοσιόν, σαμπουάν και ψειρόχτενα. Πράγμα το οποίο σημαίνει πως, θα ήταν επιθυμητό να κάνει και ο άμεσος περίγυρος του παιδιού που βρίσκεται σε θεραπεία, μια προληπτική μορφή θεραπείας για καλό και για κακό.