fbpx
άνδρας που έχει ανάγκη χειρουργικής θεραπείας για κιρσοκήλη

Κιρσοκήλη: Αίτια, συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

Η κιρσοκήλη είναι μια συχνή πάθηση και εμφανίζεται στο 15-20% των ανδρών. Όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, η χειρουργική θεραπεία της κιρσοκήλης είναι απλή, ασφαλής και αποτελεσματική.

Ο χειρουργός ουρολόγος – ανδρολόγος Αθανάσιος Ρήγας, διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής της Ευρωκλινικής Αθηνών, εξηγεί στο health4U.gr τα αίτια, τον διαγνωστικό έλεγχο και την αντιμετώπιση της κιρσοκήλης.

  •  Τι είναι η κιρσοκήλη;
Αθανάσιος Ρήγας Χειρουργός Ουρολόγος
Αθανάσιος Ρήγας, MD, PhD, FEBU, Διευθυντής Ουρολογίας, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών

Με τον όρο αυτό περιγράφουμε τη διαταραχή στο φλεβικό δίκτυο του όρχεως, όταν αυτό ανεπαρκεί. Το αίμα φεύγει από τον όρχι με ένα δίκτυο μικρών φλεβών που καταλήγουν στη σπερματική φλέβα, η οποία στην αριστερή μεριά του σώματός μας ενώνεται με τη φλέβα που αποχετεύει το αίμα από το νεφρό. Εάν, λοιπόν, αυτό το φλεβικό δίκτυο ανεπαρκεί, δεν δουλεύουν δηλαδή οι βαλβίδες των φλεβών, το αίμα λιμνάζει και οι φλέβες διογκώνονται, αποκτούν κιρσοειδή διαμόρφωση και συχνά είναι ψηλαφητές ή ακόμη και ορατές από το δέρμα του οσχέου.

  • Είναι συχνή η πάθηση της κιρσοκήλης; Πού οφείλεται;

Πολλοί ασθενείς μου, μόλις ανακαλύπτουμε την κιρσοκήλη, με ρωτούν εάν αυτοί έχουν κάνει κάτι και την έχουν δημιουργήσει. Η απάντηση είναι «όχι». Αποτελεί μια κατασκευαστική διαταραχή των φλεβών που κάποιοι έχουν και κάποιοι άλλοι όχι. Φυσικά, εάν υπάρχει αυτή η πάθηση, η ορθοστασία, τα βάρη, η οποιαδήποτε επιφόρτιση της περιοχής μπορεί να την επιδεινώνουν ή να δημιουργούν πιο έντονα συμπτώματα (βάρος, πόνο προς τον όρχι).

Να προσθέσουμε ότι η κιρσοκήλη δεν είναι σπάνια, καθώς εμφανίζεται στο 15-20% του συνόλου των ανδρών και στο 35% των ανδρών με υπογονιμότητα.

  • Τι προκαλεί η κιρσοκήλη στον οργανισμό;

Θα αρχίσω με το τι δεν προκαλεί. Αυτό γιατί με το που γίνεται η διάγνωση, όλοι αμέσως ανησυχούν για καρκίνο του όρχεως και άλλες παθήσεις των αγγείων του σώματος. Να ξεκαθαρίσουμε, λοιπόν, ότι η κιρσοκήλη δεν έχει καμιά σχέση με τα παραπάνω. Αποτελεί μια τοπική δυσλειτουργία των φλεβών του όρχεως, που μπορεί να προκαλέσουν δύο πολύ συγκεκριμένες καταστάσεις:

  • Πρώτον, όπως ήδη αναφέραμε, αίσθημα βάρους, τραβήγματος ή πόνου προς τον σύστοιχο όρχι.
  • Δεύτερον, διαταραχές του σπέρματος που συνδυάζονται με προβλήματα γονιμότητας.

Ένας στους δύο άνδρες με κιρσοκήλη έχει διαταραχές στο σπερμοδιάγραμμα, στην εξέταση δηλαδή που εκφράζει τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Επίσης, η κιρσοκήλη συνδυάζεται με διαταραχές της ανάπτυξης του εφηβικού όρχεως και συνδέεται με κάποιες ορμονικές διαταραχές.

Πολλοί είναι οι μηχανισμοί που έχουν ενοχοποιηθεί για την πρόκληση των ανωτέρω βλαβών, όπως η τοπική αυξηση της θερμοκρασίας του όρχεως λόγω λίμνασης του αίματος, η παλινδρόμηση τοξικών για τη σπερματογένεση ουσιών από το νεφρό και η ενεργοποίηση ανοσοβιολογικών μηχανισμών που επηρεάζουν αρνητικά την παραγωγή και ωρίμανση των σπερματοζωαρίων. Το βέβαιο πάντως είναι ότι με την κατάργηση της σπερματικής φλέβας που δεν λειτουργεί σωστά οι παράγοντες αυτοί εκλείπουν και σε αυτή την κατεύθυνση κινείται η λογική της θεραπείας της κιρσοκήλης.

  • Πώς γίνεται η διάγνωση της κιρσοκήλης;

Η κλινική υποψία της πάθησης αυτής τίθεται όταν με την κλινική εξέταση του όρχεως, την ψηλάφιση, πιάσουμε ένα σύνολο από διατεταμένα «κορδόνια» στην πάνω μεριά του όρχεως, που συχνά μπορεί με τη βαθιά ανάσα να «φουσκώνουν» περισσότερο, ακριβώς γιατί παλινδρομεί αίμα στις φλέβες που ανεπαρκούν. Η διάγνωση ακολούθως τίθεται με ένα ειδικό υπερηχογράφημα οσχέου Doppler, όπου γίνονται ορατές οι φλέβες αυτές, μετράται η διάμετρός τους και φαίνεται η πλήρωσή τους με αίμα που λιμνάζει και παλινδρομεί δημιουργώντας τη φλεβική συμφόρηση του όρχεως. Η επόμενη κίνηση είναι το σπερμοδιάγραμμα, η ποσοτική και ποιοτική εξέταση του σπέρματος, που υπολογίζοντας τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων είναι ένας πολύτιμος δείκτης της ικανότητας προς γονιμοποίηση και τεκνοποίηση. Έτσι καθορίζεται η στρατηγική της θεραπευτικής μας παρέμβασης: έχουμε να κάνουμε με μια μικρή ή μεγάλη κιρσοκήλη και στοχεύουμε στη βελτίωση ενός παθολογικού σπέρματος ή στη διατήρηση της ποιότητας ενός ικανοποιητικού σπέρματος, θεραπεύοντας μια ανατομική ανωμαλία, όπως η κιρσοκήλη, που οδηγεί στη επιδείνωση της ποιότητας του σπέρματος και τη δημιουργία προβλημάτων γονιμότητας.

  • Ποια είναι η θεραπεία της κιρσοκήλης;

Η θεραπεία της κιρσοκήλης γίνεται χειρουργικά, με την απολίνωση των φλεβών που ανεπαρκούν. Παλαιότερα πραγματοποιούνταν με τομή στην κοιλιακή χώρα ψηλότερα ή στη βουβωνική χώρα, με «ανοιχτή» τομή ή λαπαροσκοπικά. Η τελευταία όμως ευρέως χρησιμοποιούμενη μέθοδος μικροχειρουργικής γίνεται με μια πολύ μικρή τομή δύο εκατοστών, με προσπέλαση υποβουβωνική και χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου για την ακριβέστατη εκτέλεση της επέμβασης. Έτσι, οι χειρισμοί των ιστών κατά τη διάρκεια του χειρουργείου ελαχιστοποιούνται και, επειδή η επέμβαση πραγματοποιείται στην ουσία κάτω από το δέρμα και δεν «ανοίγονται» οι κοιλιακοί μύες, ο ασθενής δεν νιώθει πόνο μετεγχειρητικά, σηκώνεται από το κρεβάτι αμέσως μετά την επέμβαση και την ίδια ημέρα του χειρουργείου φεύγει από το νοσοκομείο. Επιστρέφει στις δραστηριότητές του από την επόμενη ημέρα. Η διόρθωση της κιρσοκήλης εξασφαλίζει τη διατήρηση της ποιότητας του σπέρματος ή τη βελτίωσή του, όταν υπάρχουν διαταραχές οφειλόμενες στην κιρσοκήλη, σε ποσοστό 70%, που φαίνεται στο σπερμοδιάγραμμα τρεις με τέσσερις μήνες μετά την επέμβαση.

Όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, η χειρουργική θεραπεία της κιρσοκήλης σήμερα από τους εξειδικευμένους χειρουργούς είναι απλή, ασφαλής και αποτελεσματική.