Κατά τον 15ο αιώνα ξέσπασε μια τρελή μόδα στα παπούτσια, που όχι μόνο «σάρωσε» στην Ευρώπη, αλλά φέρει μερίδιο ευθύνης για την παραμόρφωση του ποδιού.
Οι αρχαιολόγοι εξέτασαν ανθρώπινους σκελετούς που χρονολογούνται από τον Μεσαίωνα οι οποίοι έχουν θαφτεί στα νεκροταφεία του Κέιμπριτζ στην Αγγλία. Τα στοιχεία έδειξαν ότι κυρίως άνθρωποι από εύπορες οικογένειες κατά τον 15ο αιώνα φορούσαν συγκεκριμένο είδος μυτερού παπουτσιού. Φημολογείται ότι ο βασιλιάς της Αγγλίας Ερρίκος Δ’, επειδή αγαπούσε πολύ αυτό το παπούτσι, προσπάθησε να το περιορίσει στις οικονομικά ασθενέστερες τάξεις με νόμο, ο οποίος επέτρεπε να το φοράνε μόνο οι ευγενείς. Αυτά τα παπούτσια, γνωστά και ως poulaines, ήταν ευρέως διαδεδομένα στη Βρετανία του 14-15ου αιώνα.
Η μόδα που παραμόρφωσε την εικόνα του ποδιού
Κάποια στιγμή, ενώ η μόδα τους ήταν στο αποκορύφωμα, κατέληξαν να έχουν εξωφρενικά μεγάλο μήκος. Όσοι φορούσαν αυτά τα παπούτσια είχαν αλλοιώσει το σχήμα των ποδιών τους.
Αν και η αλλόκοτη για τα σημερινά δεδομένα μόδα ήταν σκέτη ταλαιπωρία για όσους φορούσαν τα μυτερά παπούτσια, ο ενθουσιασμός ήταν μεγάλος. Οι αρχαιολόγοι έμειναν άναυδοι από τα ευρήματα, καθώς διαπίστωσαν ότι τα περισσότερα πόδια όσων φορούσαν το συγκεκριμένο είδος παπουτσιού είχαν σοβαρά κατάγματα. Ο βλαισός μέγας δάκτυλος (hallux valgus), δηλαδή το κότσι ποδιού, είναι η συχνότερη παραμόρφωση του μπροστινού μέρους του ποδιού, που προκαλεί τόσο αισθητικά όσο και λειτουργικά προβλήματα στην ισορροπία και τη βάδιση.
Η επιστημονική έρευνα υποδεικνύει γενετικούς παράγοντες για την προδιάθεση των ανθρώπων στην πάθηση αυτή. Ωστόσο, πιστεύεται πως τα ψηλοτάκουνα, στενά ή μυτερά παπούτσια επιδεινώνουν το πρόβλημα ή επιταχύνουν την εξέλιξή του. Τώρα, ερευνητές αποκαλύπτουν πως οι «μοντέρνοι» του Μεσαίωνα ίσως έγιναν μάρτυρες της τότε μόδας.
Σύμφωνα με το Μουσείο του Λονδίνου, το 1394 ένας μοναχός παρατήρησε πως κάποιοι άνθρωποι φορούσαν παπούτσια 45 εκ. σε μήκος και γι’ αυτό τους ήταν απαραίτητο να τα δένουν στις γάμπες τους με αλυσίδες για να μπορούν να περπατάνε χωρίς να τα χάνουν.
Όπως διαπίστωσαν οι αρχαιολόγοι, 31 άτομα –εκ των οποίων 20 άνδρες– παρουσίαζαν σκελετικές ανωμαλίες που έμοιαζαν με το γνωστό σε όλους μας κότσι. Η ανάλυση των οστών αποκάλυψε πως τα κότσια ήταν εξαιρετικά κοινά κατά τον 14ο και 15ο αιώνα, με 19 από 71 άτομα να πάσχουν από την πάθηση αυτή του μεταταρσίου. Η έρευνα δεν μπορεί να αποδείξει πως το κότσι προκαλείται από τα μυτερά παπούτσια. Ωστόσο, οι μελετητές διαπίστωσαν πως το κότσι ήταν πιο κοινό μεταξύ των κατοίκων πόλεων και ανθρώπων που ανήκαν στον κλήρο ή σε οικονομικά πιο εύρωστες κοινωνικές τάξεις.