Κάθε χρόνο, πάρα πολλά παιδιά και έφηβοι κάτω των 20 ετών διαγιγνώσκονται με καρκίνο. Το ποσοστό επιβίωσης εξαρτάται από την περιοχή, με 80% επιβίωση στις περισσότερες χώρες υψηλού εισοδήματος αλλά έως και 20% μόνο στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.

Στην Ελλάδα οι ετήσιες νέες διαγνώσεις παιδικού καρκίνου υπολογίζονται στις 300-350, με συχνότερες μορφές τις αιματολογικές κακοήθειες και τους όγκους εγκεφάλου, οι οποίες αντιμετωπίζονται σε επτά παιδιατρικές ογκολογικές μονάδες, στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και το Ηράκλειο.

15 Φεβρουαρίου – Το μήνυμα της ημέρας κατά του παιδικού καρκίνου

Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Παιδικού Καρκίνου έχει μήνυμα «Η καλύτερη επιβίωση είναι εφικτή».

«Για την καλύτερη επιβίωση όμως, απαιτείται ο κατάλληλος σχεδιασμός και η επένδυση στο Σύστημα Υγείας», επισημαίνει η Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου (ΕΛΛΟΚ) και προσθέτει ότι διεκδικεί και υποστηρίζει την ισότιμη πρόσβαση στη βέλτιστη δυνατή θεραπεία, φροντίδα και υποστήριξη για όλους τους ασθενείς με καρκίνο σε παιδική και εφηβική ηλικία, τους φροντιστές και τους οικείους τους.

Η αύξηση φαίνεται να οφείλεται, σε μεγάλο βαθμό, από την αύξηση της λευχαιμίας, η οποία έχει αυξηθεί σχεδόν κατά 35% από το 1975. Η λευχαιμία είναι ο πιο συχνός καρκίνος στα παιδιά. Οι καρκίνοι μαλακών μορίων, όπως αυτοί που αναπτύσσονται στα οστά ή τους μύες, αυξάνονται σχεδόν κατά 42%. Το μη-Hodgkin λέμφωμα είναι αυξημένο κατά 34%.

«Όταν βλέπετε μια τέτοια αύξηση -τόσο γρήγορα- σε σύντομο χρονικό διάστημα, πιθανότατα θα οφείλεται σε κάποια έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες», λέει η Catherine Metayer, MD, PhD, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, Μπέρκλεϋ, Σχολή Δημόσιας Υγείας. 

«Στο περιβάλλον, πολλά πράγματα έχουν αλλάξει. Έχουν εισαχθεί πολλές χημικές ουσίες. Είμαστε όλοι εκτεθειμένοι σε πολλές από αυτές. Οπότε πιθανότατα η αύξηση οφείλεται σε κάποια έκθεση σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, σε συνδυασμό με γενετικά», καταλήγει.

Η ΕΛΛΟΚ σημειώνει πως ο καρκίνος αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου στην παιδική ηλικία και για αυτό, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει ως στόχο μέχρι το 2030 το ποσοστό επιβίωσης των παιδιών με καρκίνο σε όλο τον κόσμο να φτάσει τουλάχιστον 60%.

Η βελτίωση του ποσοστού επιβίωσης προϋποθέτει μία ολιστική προσέγγιση, με σχεδιασμό πολιτικών υγείας, έγκαιρη και ακριβή διάγνωση, παροχή αποτελεσματικής θεραπείας, διεπιστημονική φροντίδα, παρηγορική φροντίδα, στελέχωση των συστημάτων υγείας με κατάλληλα εκπαιδευμένους επαγγελματίες υγείας, υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος των ασθενών, διαθεσιμότητα οικονομικά προσιτών φαρμάκων, λειτουργία ενός Μητρώου Νεοπλασιών και αποκατάσταση και επανένταξη των ασθενών.

Ο στόχος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον Παιδικό Καρκίνο είναι να εξαλείψει κάθε πόνο και ταλαιπωρία των παιδιών που παλεύουν με τον καρκίνο και να επιτύχει τουλάχιστον 60% επιβίωση για όλα τα παιδιά που έχουν διαγνωστεί με καρκίνο σε όλο τον κόσμο έως το 2030. Αυτό αντιπροσωπεύει έναν κατά προσέγγιση διπλασιασμό του τρέχοντος ποσοστού ίασης και θα σώσει επιπλέον ένα εκατομμύριο ζωές παιδιών την επόμενη δεκαετία.

Λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών Παιδικής Ηλικίας

Στην Ελλάδα τα τελευταία δύο χρόνια έχει τεθεί σε λειτουργία το Εθνικό Μητρώο Νεοπλασιών Παιδικής Ηλικίας, με στόχο την καταγραφή όλων των περιστατικών καρκίνου ανήλικων ασθενών, με συγκεκριμένα στοιχεία σχετικά με τη νόσο, την αντιμετώπισή της και την πορεία των ασθενών. Το Μητρώο δίνει τη δυνατότητα καλύτερης επιδημιολογικής παρατήρησης, καταγραφής των αναγκών και προγραμματισμού και οργάνωσης των δομών παροχής ογκολογικής φροντίδας. Είναι υποχρέωση της πολιτείας να υποστηρίξει τη λειτουργία του Μητρώου και να θεσμοθετήσει την αξιοποίηση των δεδομένων που συλλέγονται.

Η λειτουργία του Εθνικού Μητρώου Νεοπλασιών Παιδικής Ηλικίας αποτελεί ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα προς τη διαχείριση του παιδικού καρκίνου στη χώρα, ωστόσο οι ανάγκες για βελτίωση του συνόλου των παραγόντων που καθορίζουν την αποτελεσματικότητα της περίθαλψης των παιδιατρικών ογκολογικών ασθενών παραμένουν μεγάλες.