Η λευχαιμία είναι μια αιματολογική νεοπλασία που χαρακτηρίζεται από υπέρμετρο και ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό κυττάρων που παράγονται στον μυελό των οστών. Τι ακριβώς είναι η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία και πώς επηρεάζει τα παιδιά και τους ενηλίκους;

Αίτια 

Η λευχαιμία είναι μια μορφή νεοπλασίας που εμφανίζεται στο αίμα, με άγνωστη αιτιολογία, αλλά με σημαντικές επιπτώσεις για την υγεία. Ωστόσο, πιθανοί αιτιολογικοί παράγοντες είναι γενετικοί, περιβαλλοντικοί ή η χορήγηση ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων για αυτοάνοσα νοσήματα.

Οι μορφές της λευχαιμίας προκύπτουν από μεταλλάξεις του DNA, οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν λευχαιμία με την ενεργοποίηση ογκογονιδίων ή με την απενεργοποίηση ογκοκατασταλτικών γονιδίων, με αποτέλεσμα τη μη ρύθμιση του κυτταρικού θανάτου, τη διαφοροποίηση ή τη διάσπαση του κυττάρου.

Περιβαλλοντικά αίτια 

Έχουν γίνει εκτενείς έρευνες για να καθοριστεί εάν υπάρχουν περιβαλλοντικοί παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν λευχαιμία. Πιθανοί παράγοντες αφορούν όσους ζουν κοντά:

  • σε πυρηνικό σταθμό
  • σε περιοχή με ηλεκτροφόρα καλώδια
  • σε εγκαταστάσεις που απελευθερώνουν ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία.

Προς το παρόν, δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τα παραπάνω.

Η λευχαιμία διακρίνεται σε μυελογενή και λεμφογενή, ανάλογα με τον τύπο των παθολογικών κυττάρων, και καθένας από αυτούς τους τύπους λευχαιμίας σε οξεία και χρόνια.

Στην κατηγορία των οξειών λευχαιμιών υπάγονται:

  1. Η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία (ΟΛΛ), η οποία είναι πιο συχνή στην παιδική ηλικία και προέρχεται από το Β ή Τ λεμφοκύτταρο.
  2. Η οξεία μυελογενής λευχαιμία (ΟΜΛ), η οποία χαρακτηρίζεται από την προσβολή των μυελικών κυττάρων που παράγουν τα κοκκιοκύτταρα, τα ερυθρά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια.

Οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στους ενηλίκους 

Η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία επηρεάζει περισσότερους από 1.000 ενηλίκους στις ΗΠΑ κάθε χρόνο. Εάν δεν διαγνωστεί έγκαιρα, οδηγεί στον θάνατο. Η διάγνωση της νόσου υποστηρίζεται από την παρουσία ανωμαλιών σε πλήρες αιμοδιάγραμμα ή σε επίχρισμα περιφερειακού αίματος και επιβεβαιώνεται από τον προσδιορισμό του ανοσοφαινότυπου.

Οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία στα παιδιά

Παρότι ο αιματολογικός καρκίνος πλήττει συνήθως άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, η οξεία λεμφοβλαστική λευχαιμία είναι η πιο συχνή μορφή νεοπλάσματος στα παιδιά. Η νεοπλασματική νόσος αποτελεί τη δεύτερη σε σειρά αιτία θανάτου σε παιδιά μεγαλύτερα του 1 έτους. Στη χώρα μας κάθε χρόνο περίπου 300 παιδιά προσβάλλονται από λευχαιμία.

Η λευχαιμία μπορεί να επηρεάσει τα ερυθρά και τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια

Σε ένα υγιές παιδί, ο μυελός των οστών δημιουργεί βλαστικά κύτταρα αίματος, τα οποία ωριμάζουν με την πάροδο του χρόνου. Ένα βλαστοκύτταρο αίματος μπορεί να γίνει μυελοειδές ή λεμφοειδές.

Η λευχαιμία μπορεί να επηρεάσει τα ερυθρά και τα λευκά αιμοσφαίρια και τα αιμοπετάλια

Ένα μυελοειδές βλαστοκύτταρο όταν ωριμάσει συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορία είτε των ερυθρών αιμοσφαιρίων είτε των λευκών ή των αιμοπεταλίων. Τα ερυθρά αιμοσφαίρια μεταφέρουν οξυγόνο και ουσίες στους ιστούς του σώματος. Τα λευκά αιμοσφαίρια καταπολεμούν μολύνσεις και ασθένειες, ενώ τα αιμοπετάλια σχηματίζουν θρόμβους αίματος για να σταματούν την αιμορραγία.

Σε ένα παιδί με ΟΛΛ, πάρα πολλά βλαστικά κύτταρα γίνονται λεμφοβλάστες, Β λεμφοκύτταρα ή Τ λεμφοκύτταρα. Αυτά τα κύτταρα ονομάζονται επίσης κύτταρα λευχαιμίας. Αυτά τα λευχαιμικά κύτταρα δεν λειτουργούν όπως τα φυσιολογικά λεμφοκύτταρα και δεν είναι σε θέση να καταπολεμήσουν τη μόλυνση καλά. Επίσης, καθώς ο αριθμός των λευχαιμικών κυττάρων αυξάνεται στο αίμα και τον μυελό των οστών, υπάρχει λιγότερος χώρος για υγιή λευκά και ερυθρά αιμοσφαίρια και αιμοπετάλια. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε λοίμωξη, αναιμία και εύκολη αιμορραγία.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της λευχαιμίας είναι κοινά σε παιδιά και ενηλίκους:

  • κόπωση
  • δύσπνοια
  • απώλεια όρεξης
  • υψηλός πυρετός
  • πόνος των οστών
  • συχνές λοιμώξεις
  • ωχρότητα του δέρματος

Προκαλούνται από τη διήθηση του μυελού των οστών, από τα λευχαιμικά κύτταρα και από τη μη φυσιολογική παραγωγή λευκών, ερυθρών αιμοσφαιρίων και αιμοπεταλίων, με αποτέλεσμα λοιμώξεις με πυρετό, αναιμία ή αιμορραγία.

Θεραπεία 

Όσο πιο γρήγορα ανιχνευτεί η οξεία λεμφοκυτταρική λευχαιμία, τόσο πιο αποτελεσματική είναι η θεραπεία, που μπορεί να περιλαμβάνει χημειοθεραπεία, στεροειδή, ακτινοθεραπεία, εντατικές συνδυασμένες θεραπείες (μεταμόσχευση μυελού των οστών ή μεταμόσχευση βλαστικών κυττάρων), βιολογική θεραπεία και ανοσοθεραπεία.

Πληροφορίες: ellok.org, cancer.gov, nhs.uk