Πόσο ύπνο χρειαζόμαστε για να λειτουργήσουμε; Η στέρηση ύπνου μπορεί να είναι θανατηφόρα; Πως επέζησε ο άνθρωπος που δεν κοιμήθηκε για 11 μέρες.
Αν και όλοι γνωρίζουμε ότι ο ύπνος είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση της καλής υγείας, πολλές φορές λόγω των καθημερινών υποχρεώσεων τον βάζουμε σε δεύτερη μοίρα, με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να αποδώσουμε την επόμενη μέρα. Η έλλειψη ύπνου συνδέεται με παθήσεις όπως καρδιοπάθεια, παχυσαρκία και πρόωρη γήρανση της επιδερμίδας.
Πόσες ώρες ύπνου χρειάζεται ο καθένας;
Ο μύθος: Υπάρχει μια ευρέως διαδεδομένη φήμη ότι μπορείτε να εκπαιδεύσετε το σώμα σας να κοιμάται λιγότερο από 7-9 ώρες. Δυστυχώς, αυτός είναι ένας μύθος. Σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι σπάνιο για οποιονδήποτε να χρειάζεται λιγότερο από 6 ώρες ύπνου για να λειτουργήσει.
Η αλήθεια: Σύμφωνα με έρευνα του National Sleep Foundation που πραγματοποιήθηκε σε υγιείς νεαρούς ενήλικες, ο κατάλληλος αριθμός ωρών είναι 7 με 9 ώρες. Ωστόσο, η ιστορία γίνεται λίγο πιο περίπλοκη, καθώς οι ώρες που χρειαζόμαστε κάθε μέρα ποικίλλει σε όλη τη ζωή μας:
- τα νεογέννητα χρειάζονται 14-17 ώρες
- τα βρέφη χρειάζονται 12–15 ώρες
- τα νήπια χρειάζονται 11-14 ώρες
- τα παιδιά προσχολικής ηλικίας χρειάζονται 10-13 ώρες
- τα παιδιά σχολικής ηλικίας χρειάζονται 9-11 ώρες
- οι έφηβοι χρειάζονται 8-10 ώρες
- οι ενήλικες χρειάζονται 7-9 ώρες
- οι μεγαλύτεροι ενήλικες χρειάζονται 7-8 ώρες
Λίγα λεπτά ύπνου κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν κάνουν καλό στην υγεία
Ο μύθος: Γενικά, οι ειδικοί συνιστούν να αποφεύγουν να κοιμούνται το μεσημέρι για να εξασφαλίσουν έναν καλύτερο ύπνο τη νύχτα. Ωστόσο, εάν κάποιος έχει χάσει τον ύπνο του κατά τις προηγούμενες νύχτες, ένας σύντομος ύπνος, μπορεί να σας βοηθήσει.
Η αλήθεια: Ένας σύντομος ύπνος 20-40 λεπτών μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση και την ενεργητικότητα. Για παράδειγμα, μια μελέτη από τη NASA για την υπνηλία των στρατιωτικών πιλότων και αστροναυτών διαπίστωσε ότι ένας ύπνος 40 λεπτών βελτιώνει την απόδοση κατά 34%. Υπάρχουν και τα ψυχολογικά οφέλη καθώς ένας σύντομος ύπνος μπορεί να προσφέρει χαλάρωση και αναζωογόνηση.
Όσο περισσότερο κοιμάστε, τόσο καλύτερα
Ο μύθος: Πολλοί άνθρωποι θεωρούν πως αν κοιμηθούν πολλές ώρες την επόμενη μέρα θα είναι γεμάτοι ενέργεια, θα νιώθουν αναζωογονημένοι και θα κάνουν καλό στην υγεία τους. Όμως αυτό δεν ισχύει.
Η αλήθεια: Σύμφωνα με μελέτη η οποία παρακολούθησε για 6 χρόνια 276 άτομα κατέληξε στο συμπέρασμα πως όσοι κοιμόντουσαν περισσότερες ώρες από το 8ωρο είχαν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης παχυσαρκίας από εκείνους που κοιμόντουσαν 7 με 9 ώρες.
Η στέρηση ύπνου μπορεί να είναι θανατηφόρα
Ο μύθος: Η πεποίθηση ότι η στέρηση ύπνου μπορεί να αποβεί μοιραία, έχει τις ρίζες της σε μια μελέτη του 1980. Ο Rechtschaffen και οι συνεργάτες του διαπίστωσαν ότι εάν στερούσαν τον ύπνο από αρουραίους με μια συγκεκριμένη πειραματική μέθοδο, θα πέθαιναν ύστερα από 2-3 εβδομάδες.
Στα πειράματά τους, οι ερευνητές τοποθέτησαν αρουραίους σε αιωρούμενο δίσκο πάνω από το νερό. Μέτρησαν συνεχώς τη δραστηριότητα του εγκεφάλου τους. Κάθε φορά που το ζώο κοιμόταν, ο δίσκος κινείται αυτόματα και ο αρουραίος θα πρέπει να ενεργοποιηθεί προκειμένου να μην πέσει στο νερό.
Παρότι πέθαναν ορισμένοι, λίγο αργότερα η έρευνα έδειξε ότι αυτό δεν είναι ο κανόνας. Οι αρουραίοι που στερούνται ύπνο με διαφορετικές μεθόδους δεν πεθαίνουν.
Η αλήθεια: Η στέρηση ύπνου, όντως είναι κάτι που δεν αντέχεται. Ωστόσο, η περίπτωση του Randy Gardner καταδεικνύει ότι η υπερβολική στέρηση ύπνου δεν είναι θανατηφόρα.
Το 1965, όταν ο Γκάρντνερ ήταν μόλις 16 ετών, συμμετείχε σε ένα πείραμα στέρησης ύπνου. Συνολικά, έμεινε ξύπνιος για 11 ημέρες και 24 λεπτά, που αντιστοιχεί σε 264,4 ώρες. Μάλιστα, σημείωσε το ρεκόρ για το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα που ένας άνθρωπος έχει μείνει χωρίς ύπνο.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, παρακολουθείτο στενά από επιστήμονες ύπνου. Καθώς οι μέρες άρχισαν, τα συμπτώματα στέρησης ύπνου επιδεινώθηκαν, αλλά επέζησε.
Το 1965, οι γονείς του Γκάρντνερ ανησυχούσαν για τον γιο τους. Ζήτησαν από τον Υπολοχαγό Τζον Τζος από τη Μονάδα Ιατρικής Νευροψυχιατρικής Έρευνας του Ναυτικού των ΗΠΑ στο Σαν Ντιέγκο να τον παρατηρήσουν. Ο ίδιος περιγράφει μια σταθερή επιδείνωση της λειτουργίας.
Για παράδειγμα, την δεύτερη μέρα, ο Γκάρντνερ δυσκολεύτηκε να εστιάσει τα μάτια του. Την 3η ημέρα, δεν μπορούσε εύκολα να συγκεντρωθεί, έγινε ευερέθιστος και μη συνεργάσιμος. Την 4η ημέρα, ανέφερε την πρώτη του παραίσθηση.
Την 6η ημέρα, η ομιλία του Γκάρντνερ έγινε πιο αργή, την 7η ημέρα είχε απώλεια μνήμης. Την 9η μέρα ξεκινούσε αλλά δε τελείωνε τις προτάσεις του. Την 11η ημέρα, ήταν ανέκφραστος με μειωμένο τόνο φωνής, η προσοχή του και η μνήμη του είχαν μειωθεί σημαντικά.
Όλα τα ζώα κοιμούνται
Ο μύθος: Παρόλο που μπορεί να βλέπουμε ζώα με κλειστά μάτια και νομίζουμε ότι κοιμούνται, δεν είναι πάντα έτσι. Η διάρκεια του ύπνου ποικίλλει από ζώο σε ζώο.
Η αλήθεια: Ορισμένα θαλάσσια ζώα, ερπετά, ψάρια και έντομα δεν φαίνεται να μπαίνουν στον ύπνο REM. Δεν κοιμούνται ωστόσο τόσο βαθιά όσο τα θηλαστικά και τα πουλιά, που διαθέτουν ένα ανεπτυγμένο νευρικό σύστημα. Στα τελευταία, ο ύπνος εμφανίζεται κατά σταθερές περιόδους και συνοδεύεται από εγκεφαλική δραστηριότητα διαφόρων μορφών.
Οι φώκιες στους πάγους, για παράδειγμα, κοιμούνται για δύο λεπτά και ξυπνούν, προκειμένου να έχουν τα μάτια τους ανοικτά για πολικές αρκούδες, ενώ μεγάλα αιλουροειδή όπως τα λιοντάρια μπορεί να κοιμούνται ακόμη και 20 ώρες το 24ωρο.
Πηγή: medicalnewstoday.com – psychiatrictimes.com –
ncbi.nlm.nih.gov – sleephealthjournal.org