Ο ιατρός εργασίας είναι ένας σημαντικός σύμβουλος για την εταιρεία και τους υπαλλήλους της. Παρέχει προφορικά ή γραπτά συμβουλές και υποδείξεις στον εργοδότη, στους εργαζόμενους και στους εκπροσώπους τους, σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται για τη σωματική και ψυχική υγεία των εργαζομένων.
Η παρουσία του ιατρού εργασίας (ΙΕ) αποτελεί μια από τις βασικές εργοδοτικές υποχρεώσεις των εταιρειών με περισσότερους από 50 εργαζόμενους, όπως αυτές ορίζονται από το νόμο 3850/2010.
Επίσης σύμφωνα με το προεδρικό διάταγμα ΠΔ 186/1995, ιατρός εργασίας θα πρέπει να υπάρχει και σε όλες τις εταιρείες οι οποίες χρησιμοποιούν συγκεκριμένους βλαπτικούς παράγοντες ανεξάρτητα από τον συνολικό αριθμό των εργαζομένων σε αυτές (δηλαδή ακόμα και αν είναι μικρότερος του 50). Οι αρμοδιότητες του Ιατρού Εργασίας είναι κλινικές, επιτελικές και εποπτικές σε μια επιχείρηση.
Οι στόχοι αυτής της Ιατρικής ειδικότητας αυτής καθορίστηκαν το 1950 από την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) και το Διεθνές Γραφείο Εργασίας (ΔΓΕ), και είναι :
– Η προαγωγή και διατήρηση της φυσικής, ψυχικής και κοινωνικής ευεξίας των εργαζομένων σε όλα τα επαγγέλματα, στον υψηλότερο δυνατό βαθμό
– Η προστασία των εργαζομένων από τους κινδύνους της εργασίας και η πρόληψη των ασθενειών που οφείλονται στις συνθήκες εργασίας
– Η τοποθέτηση και διατήρηση του εργαζόμενου σε επαγγελματικό περιβάλλον προσαρμοσμένο στις φυσικές και ψυχολογικές του δυνατότητες, δηλαδή η προσαρμογή της εργασίας στον άνθρωπο.
Καθήκοντα του ιατρού εργασίας
Με στόχο την πρόληψη και την προώθηση της υγείας και της ευημερίας των υπαλλήλων της εταιρείας, ο Ιατρός Εργασίας έχει τον ακόλουθο κατάλογο υποχρεώσεων:
- Επισκέπτεται προκαθορισμένες ημερομηνίες και ώρες και διενεργούνται έλεγχοι των χώρων εργασίας όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία και την πρόληψη εργατικών ατυχημάτων.
- Διατηρεί ατομικά ιατρικά αρχεία για κάθε υπάλληλο και τα ενημερώνει
- Συμβουλεύει για την σωστή χρήση εξοπλισμού ατομικής προστασίας.
- Ενημερώνει τους εργαζομένους σχετικά με τον τρόπο διαχείρισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία τους καθώς και για μέτρα πρόληψης ασθενειών
- Διεξάγει ιατρικές εξετάσεις και καταγράφει τα αποτελέσματα στο ατομικό ιατρικό αρχείο κάθε υπαλλήλου
- Παρέχει ιατρικές συστάσεις σε εργαζομένους που το επιθυμούν
- Παρέχει γενικές οδηγίες για την υγεία και την υγιεινή στους εργαζομένους και σε σημαντικά ή τρέχοντα θέματα υγείας, όπως: προστασία θερμότητας, διακοπή του καπνίσματος, υγιεινή διατροφή, εργασία με οθόνες υπολογιστών, σωματική άσκηση κ.λπ.
- Οργανώνει εθελοντική αιμοδοσία
- Εκδίδει γνωματεύσεις καταλληλόλητας εργασίας
- Τηρεί το ιατρικό απόρρητο.
Ο ιατρός εργασίας όμως έχει τόσο ενημερωτικό όσο και εκπαιδευτικό ρόλο.
Συχνά καλείται να ενημερώσει τους εργαζόμενους για πιθανούς κινδύνους στο χώρο εργασίας, αλλά και να δείξει στους υπαλλήλους μιας εταιρείας πώς να παρέχουν τις πρώτες βοήθειες. Παράλληλα οφείλει να ενημερώσει όλους τους διευθυντές, προϊστάμενους και υπεύθυνους τμημάτων μιας εταιρείας για τις νομικές απαιτήσεις που ισχύουν στον τομέα της Υγιεινής και της Ασφάλειας, να λαμβάνει μέτρα για την προστασία της εισαγωγής και χρήσης υλικών καθώς και να επισημαίνει παράγοντες που έχουν σχέση με την ψυχολογία της εργασίας.
Τέλος, ο ιατρός εργασίας έχει την υποχρέωση να ενημερώνει γραπτώς την διοίκηση της εταιρείας, με στατιστική επεξεργασία των ευρημάτων της ιατρικής και εργαστηριακής εξέτασης των εργαζομένων και έκδοση σχετικού πίνακα σε ετήσια βάση, αλλά και να διαμορφώνει κάθε χρόνο έναν πίνακα όπου θα αναγράφονται συνολικά οι κύριες αιτιάσεις των εργαζομένων για την υγιεινή και ασφάλεια των χώρων εργασίας.