Η παχυσαρκία θεωρούνταν σπάνιο φαινόμενο μέχρι το 1997 όπου ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (Π.Ο.Υ.) την χαρακτήρισε παγκόσμια επιδημία.

Η παχυσαρκία είναι νόσος που σχετίζεται σε σημαντικό βαθμό με τον τρόπο ζωής (life style related disease) και είναι αναμφίβολα «προνόμιο» των οικονομικά εύρωστων κοινωνιών, αν και φαίνεται να επεκτείνεται -όπως όλες οι επιδημίες- και στις οικονομικά αναπτυσσόμενες χώρες.

Ενδεικτικά το 2008, ο ΠΟΥ εκτίμησε ότι 1,5 δισεκατομμύριο ενήλικες ήταν υπέρβαροι και τουλάχιστον 500 εκατομμύρια ήταν παχύσαρκοι.Με αποτέλεσμα σχεδόν το 35% του παγκόσμιου πληθυσμού να είναι υπέρβαροι και σχεδόν το 12% παχύσαρκοι, σχεδόν δηλαδή 1 στους 2 ανθρώπους να είναι είτε υπέρβαρος είτε παχύσαρκος.

Πιθανά αίτια

Η παχυσαρκία δημιουργείται από μια περίπλοκη αλληλεπίδραση περιβάλλοντος, γενετικής προδιάθεσης και ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Η επικρατούσα άποψη είναι ότι το αίσθημα της όρεξης διεγείρεται από την έκκριση της ακετυλογρελίνης από το στομάχι όταν αυτό είναι άδειο. Η γρελίνη διεγείρει εξειδικευμένα κέντρα στον τοξοειδή πυρήνα του υποθαλάμου. Αυτή η διέγερση ενεργοποιεί το νευροπεπτιδίο Y. Αυτό με τη σειρά του διεγείρει ανώτερα εγκεφαλικά κέντρα που αυξάνουν το αίσθημα της πείνας, για την ικανοποίηση της οποίας αρχίζει η πρόσληψη τροφής.

Τί συμβαίνει στη χώρα μας

Στην πρώτη εθνική επιδημιολογική μελέτη που διεξήχθη στη χώρα μας για την παχυσαρκία(νέα μορφή επιδημίας), προέκυψαν δύο ενδιαφέροντα στοιχεία:

1. Οι γυναίκες παρουσιάζουν μεγαλύτερη επίπτωση κοιλιακής παχυσαρκίας, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση.

2. Οι άντρες συνολικά είναι πιο παχύσαρκοι σε σχέση με τις γυναίκες, γεγονός πού έρχεται σε αντίθεση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η συνολική παχυσαρκία παρουσιάζεται υψηλότερη στις γυναίκες.

Παιδιά και έφηβοι

Η παιδική και εφηβική παχυσαρκία επίσης, όπως φαίνεται, λαμβάνει ανησυχητικές διαστάσεις και αυτό οφείλεται αφενός στην απότομη μετάβαση από την παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή στο δυτικό τρόπο διατροφής και αφετέρου στην έλλειψη φυσικής δραστηριότητας.

Τρόποι αντιμετώπισης

Η θεραπεία της παχυσαρκίας εστιάζει κυρίως σε 4 στόχους: στη δίαιτα, στην άσκηση, στην τροποποίηση της συμπεριφοράς και στη χειρουργική αντιμετώπιση.

Το βέβαιο είναι ότι η μεγαλύτερη απώλεια βάρους επιτυγχάνεται όταν η δίαιτα συνδυάζεται με τροποποίηση της συμπεριφοράς και γυμναστική, όταν η συμβουλευτική παρέμβαση γίνεται πρόσωπο με πρόσωπο, όταν τα δύο παραπάνω γίνονται με εντατικοποιημένο τρόπο.

Μόνο με την προσθήκη φαρμακευτικής αγωγής phentermine/topiramate ή lorcaserin και εντατικοποιημένης συμβουλευτικής επετεύχθη απώλεια βάρους >5%, γεγονός που αποδεικνύει ότι το ανθρώπινο σώμα αντιστέκεται με κάθε τρόπο στην απώλεια βάρους, για λόγους που ακόμα δε γνωρίζουμε.

Η παχυσαρκία είναι ένα σύγχρονο πρόβλημα και απαιτεί σύγχρονες λύσεις με βασικό δεδομένο να πιστέψουμε σ’έμας και να αγαπήσουμε το σώμα μας εκ νέου.