fbpx

Καρκινική καχεξία: Η αξία της διατροφικής θεραπείας

Καρκινική καχεξία ονομάζεται το μεταβολικό σύνδρομο που αγγίζει ασθενείς σε προχωρημένο στάδιο της νόσου. Ο όρος καρκινική καχεξία χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά πριν από περίπου 30 χρόνια.

Τι είναι η καρκινική καχεξία

Η καρκινική καχεξία είναι ένα σοβαρό ζήτημα που πρέπει πάντα να προσεγγίζεται με τη βοήθεια γιατρού. Επηρεάζει όλες τις φυσιολογικές λειτουργίες του σώματος, την αποτελεσματικότητα της θεραπείας και την ποιότητα ζωής. Χαρακτηρίζεται από γενικευμένη αδυναμία, απώλεια σωματικού βάρους, λίπους και μυϊκού ιστού. Ενδέχεται να εμφανισθεί ακόμα και σε άτομα με επαρκή κατανάλωση ενέργειας και πρωτεϊνών. Αυτό οφείλεται σε αλλαγές στα μονοπάτια του μεταβολισμού, που προκαλεί η ύπαρξη των καρκινικών κυττάρων.

Στις αιτίες χαμηλής ενεργειακής πρόσληψης συγκαταλέγονται η μείωση της λήψης τροφής και η δυσαπορρόφηση θρεπτικών συστατικών. Τα συνηθέστερα από αυτά είναι η ανορεξία, ο πόνος και η ενόχληση κατά τη μάσηση και την κατάποση, η ξηροστομία, οι ναυτίες και οι εμετοί, τα έλκη στο στόμα και οι στοματίτιδες. Πολλές φορές ο ίδιος ο όγκος είναι και η αιτία που οι ασθενείς μειώνουν την πρόσληψη τροφής, αφού μπορεί να προκαλεί μηχανική απόφραξη του γαστρεντερικού σωλήνα. Επιπλέον προβλήματα, όπως η κατάθλιψη, αλλά και οδοντιατρικά προβλήματα, που συχνά συνυπάρχουν σε ασθενείς με καρκίνο, δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο την πρόσληψη τροφής.

Η καλύτερη θεραπεία σε περιπτώσεις καχεξίας περιλαμβάνει τη θεραπεία του πρωτογενούς ιατρικού προβλήματος. Πρόκειται για μια προσέγγιση που μπορεί να απαιτήσει: παρεμβάσεις στη διατροφή, πρόσληψη βιταμινών και μετάλλων και φαρμακευτικές αγωγές. Οι θεραπείες με φάρμακα βασίζονται σε: ινσουλίνη, αυξητική ορμόνη, τεστοστερόνη, αντιφλεγμονώδη φάρμακα, στεροειδή και αντιοξειδωτικά.

Ποιός είναι ο ρόλος της διατροφής στην αντιμετώπιση της καρκινικής καχεξίας;

Υπολογίζεται πως το 25% με 75% των ασθενών με καρκίνο δεν σιτίζονται επαρκώς. Αποτέλεσμα είναι τρεις καταστάσεις γνωστές και ως υποθρεψία, καχεξία και σαρκοπενία, οι οποίες κλιμακωτά «αδειάζουν» τα διατροφικά αποθέματα. Αιτία όλων είναι τα υψηλά επίπεδα φλεγμονής στο σώμα οδηγούν σε:

  • Ανορεξία
  • Απώλεια βάρους
  • Κόπωση, πόνος
  • Κακή διάθεση

Ανάμεσα στο σύνολο των συμπτωμάτων που αυτές προκαλούν, ο πρόωρος κορεσμός, η δυσκοιλιότητα και η ναυτία είναι τα 3 πιο συχνά. Στόχος της διατροφής είναι η εξατομικευμένη διαχείριση των παρενεργειών, βάση της κλινικής εικόνας και των διατροφικών συνηθειών του ασθενούς. Η διατροφική θεραπεία επιδιώκει την ενίσχυση των αμυντικών μηχανισμών του σώματος, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και την βέλτιστη ανταπόκριση στη θεραπεία.

Ποια είναι τα σημαντικότερα στοιχεία της διατροφικής θεραπείας της καρκινικής καχεξίας;
  • Επαρκής κατανάλωση πρωτεϊνών: Απαραίτητες για τη δόμηση των μυών και όχι μόνο, θα τις βρείτε στα ψάρια, το κρέας και τα πουλερικά. Εάν οι αλλαγές στη γεύση δεν επιτρέπουν την κατανάλωση τους προτιμήστε, τα αυγά τα γαλακτοκομικά ή τα όσπρια. Ακόμη, για να αποφύγετε τη μεταλλική γεύση, δοκιμάστε να μαρινάρετε το κρέας σε κρασί ή χυμό λεμονιού. Εάν υπάρχει δυσκολία στην κατάποση οι «αλεσμένες» τροφές δίνουν τη λύση. Θυμηθείτε πως ένα κρύο ή αλεσμένο γεύμα έχει την ίδια θρεπτική αξία με κάθε άλλο.
  • Έμφαση σε αγαπημένα φαγητά: Οι ασθενείς τείνουν να καταναλώνουν μεγαλύτερες ποσότητες φαγητών που αγαπούν. Δώστε έμφαση σε τροφές που σας ευχαριστούν, ακόμη και εάν χρειασθεί να σπάσετε ένα γεύμα σε 2 ή 3 μικρότερα. Εάν η όρεξή σας είναι μειωμένη προσπαθήστε να καταναλώσετε το μεγαλύτερο γεύμα σας τις πρωινές ώρες.
  • Καλά ωμέγα λιπαρά: Θα τα βρείτε στα ψάρια, στη σόγια και στους ξηρούς καρπούς. Τα τελευταία χρόνια ένα σύνολο από επιστημονικά δεδομένα τονίζουν την σημασία των καλών λιπαρών σε ασθενείς που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία, αλλά και στην πρόληψη της σαρκοπενίας. Εάν η κατανάλωση λιπαρών ψαριών (γαύρος, σαρδέλες, σκουμπρί) δεν είναι εφικτή, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για την πρόσληψη συμπληρωμάτων διατροφής με ωμέγα 3.
  • Σωστή διαχείριση των συμπτωμάτων:Αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους λόγους να συμβουλευτείται έναν διαιτολόγο κατά τη διάρκεια ή μετά τη θεραπεία σας. Όπως αναφέρθηκε και νωρίτερα τα συμπτώματα από τη φαρμακευτική αγωγή και τη νόσο ποικίλουν, συνεπώς η εξατομικευμένη προσέγγιση είναι απαραίτητη.

Συμπερασματικά, η καρκινική καχεξία αποτελεί ένα σύνηθες εύρημα σε ογκολογικούς ασθενείς και επηρεάζει αρνητικά τη θεραπεία και τις επιπλοκές της νόσου. Ο συνδυασμός μειωμένης πρόσληψης ή και απορρόφησης θρεπτικών συστατικών με το διαταραγμένο μεταβολισμό είναι οι αιτίες που οδηγούν σε αυξημένη απώλεια μυϊκής μάζας.