Τα αυξημένα μονοπύρηνα στη γενική αίματος μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια ή μετά από μια λοίμωξη, αλλά και σε άλλες καταστάσεις που σχετίζονται με φλεγμονή ή το ανοσοποιητικό σύστημα.

Μια αυξημένη τιμή δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει σοβαρό πρόβλημα. Για να ερμηνευτεί σωστά εξετάζονται μαζί το ποσοστό (%) των μονοκυττάρων, ο απόλυτος αριθμός τους, τα υπόλοιπα λευκά αιμοσφαίρια και τα όρια αναφοράς του εργαστηρίου.

Αν στη γενική αίματος βλέπετε μονοπύρηνα 10%, 11%, 12% ή 13%, το ποσοστό από μόνο του δεν αρκεί για διάγνωση. Σημασία έχει επίσης αν η αύξηση είναι παροδική ή επιμένει και αν υπάρχουν άλλα παθολογικά ευρήματα ή συμπτώματα.

Αυξημένα μονοπύρηνα στο αίμα: Τι σημαίνουν;

Τα αυξημένα μονοπύρηνα σημαίνουν ότι ο αριθμός ή το ποσοστό των μονοκυττάρων στο αίμα είναι υψηλότερο από το εύρος αναφοράς που δίνει το εργαστήριο.

Τα μονοκύτταρα αποτελούν μέρος του ανοσοποιητικού συστήματος και μπορούν να αυξηθούν όταν ο οργανισμός αντιμετωπίζει ή αναρρώνει από κάποια λοίμωξη, αλλά και σε ορισμένες φλεγμονώδεις, αυτοάνοσες ή αιματολογικές καταστάσεις.

Μια μεμονωμένη αυξημένη τιμή δεν αρκεί από μόνη της για να δείξει την αιτία. Για τη σωστή ερμηνεία εξετάζονται συνήθως ο απόλυτος αριθμός των μονοκυττάρων, το ποσοστό τους, τα υπόλοιπα κύτταρα της γενικής αίματος και η κλινική εικόνα.

Τι σημαίνουν μονοπύρηνα 10%, 11%, 12% ή 13%;

Αν μια εξέταση δείχνει μονοπύρηνα 10%, 11%, 12% ή 13%, η τιμή μπορεί να βρίσκεται πάνω από το εύρος αναφοράς του συγκεκριμένου εργαστηρίου. Αυτό όμως δεν σημαίνει από μόνο του ότι υπάρχει συγκεκριμένη πάθηση.

Το ποσοστό δείχνει πόσα από τα λευκά αιμοσφαίρια είναι μονοκύτταρα. Μπορεί επομένως να φαίνεται αυξημένο όχι μόνο επειδή αυξήθηκαν τα μονοκύτταρα, αλλά και επειδή μεταβλήθηκε η αναλογία άλλων λευκών αιμοσφαιρίων.

Για αυτό χρειάζεται να ελέγχεται και ο απόλυτος αριθμός μονοκυττάρων στη γενική αίματος, μαζί με τα υπόλοιπα αποτελέσματα. Σημασία έχει επίσης αν πρόκειται για μία μεμονωμένη μέτρηση ή αν η αύξηση επιμένει σε επαναληπτικές εξετάσεις.

Μεγάλα μονοπύρηνα: Τι είναι και τι σημαίνει όταν είναι αυξημένα;

Ο όρος «μεγάλα μονοπύρηνα» χρησιμοποιείται συχνά όταν κάποιος αναφέρεται στα μονοκύτταρα της γενικής αίματος. Όταν αναφέρονται ως αυξημένα μεγάλα μονοπύρηνα ή μεγάλα μονοπύρηνα υψηλά, η σημασία του ευρήματος εξαρτάται από το ποσοστό, τον απόλυτο αριθμό και τα υπόλοιπα αποτελέσματα της εξέτασης.

Τα μονοκύτταρα (monocytes) ανήκουν στα λευκά αιμοσφαίρια και συμμετέχουν στην άμυνα του οργανισμού. Παράγονται στον μυελό των οστών, κυκλοφορούν στο αίμα και μπορούν να μεταναστεύσουν στους ιστούς, όπου διαφοροποιούνται σε κύτταρα όπως τα μακροφάγα.

Τα κύτταρα αυτά συμμετέχουν στην ανοσολογική απόκριση και στην απομάκρυνση μικροοργανισμών, κυτταρικών υπολειμμάτων και κατεστραμμένων ιστών.

Ο γενικότερος όρος «μονοπύρηνα κύτταρα» μπορεί να περιλαμβάνει περισσότερους από έναν τύπους κυττάρων. Εάν σε μια εργαστηριακή εξέταση αναγράφεται συγκεκριμένα «μεγάλα μονοπύρηνα», «άτυπα μονοπύρηνα» ή κάποιος άλλος μορφολογικός χαρακτηρισμός, η ερμηνεία πρέπει να γίνεται σύμφωνα με το συγκεκριμένο εργαστηριακό εύρημα.

Αυξημένα μονοπύρηνα στο αίμα: Ποια είναι τα αίτια;

Τα μονοκύτταρα συμμετέχουν στις ανοσολογικές, λοιμώδεις και φλεγμονώδεις διεργασίες του οργανισμού. Για αυτό μια αύξησή τους μπορεί να έχει πολλές διαφορετικές αιτίες.

Μεταξύ των καταστάσεων που μπορεί να συνδέονται με αυξημένα μονοκύτταρα περιλαμβάνονται:

• πρόσφατες ή ενεργές λοιμώξεις,
• η περίοδος ανάρρωσης μετά από ορισμένες λοιμώξεις,
• χρόνιες φλεγμονώδεις καταστάσεις,
• αυτοάνοσα νοσήματα,
• ορισμένες αιματολογικές διαταραχές,
• σπανιότερα, ορισμένες αιματολογικές κακοήθειες, όπως ορισμένοι τύποι λευχαιμίας ή λεμφώματος.

Η παρουσία αυξημένων μονοκυττάρων δεν σημαίνει από μόνη της ότι υπάρχει σοβαρή πάθηση. Ιδιαίτερα όταν η αύξηση είναι μικρή και προσωρινή, μπορεί να σχετίζεται με μια πρόσφατη λοίμωξη.

Ανεβασμένα μονοπύρηνα: Γιατί αυξάνονται;

Τα ανεβασμένα μονοπύρηνα μπορεί να εμφανιστούν για διαφορετικούς λόγους. Οι λοιμώξεις είναι μία από τις συχνές καταστάσεις στις οποίες μπορεί να παρατηρηθεί αύξηση των μονοκυττάρων, είτε κατά τη διάρκεια της λοίμωξης είτε στην περίοδο ανάρρωσης.

Αύξηση μπορεί επίσης να παρατηρηθεί σε ορισμένες χρόνιες λοιμώξεις, όπως η φυματίωση, καθώς και σε χρόνιες φλεγμονώδεις ή αυτοάνοσες παθήσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις η αύξηση μπορεί να επιμένει και να σχετίζεται με αιματολογικές διαταραχές. Για αυτό, όταν τα μονοπύρηνα παραμένουν ανεβασμένα σε επαναλαμβανόμενες εξετάσεις ή συνοδεύονται από άλλες σημαντικές μεταβολές στη γενική αίματος, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Αυξημένα μονοπύρηνα μετά από ίωση

Τα μονοκύτταρα μπορεί να εμφανιστούν αυξημένα κατά τη διάρκεια ή μετά από μια ιογενή λοίμωξη, καθώς το ανοσοποιητικό σύστημα εξακολουθεί να ανταποκρίνεται στη λοίμωξη και να απομακρύνει κατεστραμμένα κύτταρα.

Σε αρκετές περιπτώσεις η μεταβολή είναι παροδική. Αν όμως οι τιμές παραμένουν αυξημένες σε επόμενο αιματολογικό έλεγχο, ο γιατρός μπορεί να αξιολογήσει αν χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

Αυξημένα μονοπύρηνα σε παιδιά

Και στα παιδιά μπορεί να παρατηρηθούν αυξημένα μονοκύτταρα, συχνά σε σχέση με κάποια πρόσφατη λοίμωξη. Οι φυσιολογικές τιμές επηρεάζονται από την ηλικία και πρέπει να συγκρίνονται με τα παιδιατρικά όρια αναφοράς του εργαστηρίου.

Για αυτό μια τιμή που φαίνεται αυξημένη δεν πρέπει να ερμηνεύεται μόνο από το ποσοστό. Ο παιδίατρος συνεκτιμά τον απόλυτο αριθμό, τα υπόλοιπα στοιχεία της γενικής αίματος και τα συμπτώματα του παιδιού.

Πότε χρειάζεται έλεγχος για αυξημένα μονοπύρηνα;

Μια μικρή ή παροδική αύξηση των μονοκυττάρων μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια ή μετά από μια λοίμωξη. Μεγαλύτερη σημασία έχει αν το εύρημα επιμένει ή συνοδεύεται από άλλες μεταβολές.

Η αξιολόγηση έχει ιδιαίτερη σημασία όταν η αύξηση:

• επιμένει σε επαναλαμβανόμενες εξετάσεις,
• είναι σημαντική σε απόλυτο αριθμό,
• συνοδεύεται από άλλες διαταραχές στη γενική αίματος,
• συνοδεύεται από επίμονο πυρετό, ανεξήγητη απώλεια βάρους, έντονη κόπωση ή άλλα συμπτώματα που χρειάζονται διερεύνηση.

Ο γιατρός μπορεί, ανάλογα με την περίπτωση, να αξιολογήσει ολόκληρη τη γενική αίματος και να ζητήσει πρόσθετες εξετάσεις. Δεν υπάρχει ειδική θεραπεία που να «ρίχνει» τα μονοκύτταρα· αντιμετωπίζεται η αιτία που έχει προκαλέσει την αύξησή τους.

Χαμηλά μονοπύρηνα: Τι σημαίνει;

Χαμηλός αριθμός μονοκυττάρων μπορεί επίσης να εμφανιστεί σε μια γενική αίματος. Η σημασία του εξαρτάται από το πόσο χαμηλή είναι η τιμή, αν είναι παροδική και αν συνυπάρχουν μεταβολές σε άλλους τύπους λευκών αιμοσφαιρίων.

Ένα μεμονωμένο χαμηλό ποσοστό δεν είναι αρκετό για διάγνωση και πρέπει να αξιολογείται στο πλαίσιο ολόκληρης της εξέτασης.

Συχνές ερωτήσεις

Πρέπει να ανησυχώ αν έχω αυξημένα μονοπύρηνα;

Όχι απαραίτητα. Μια μικρή ή προσωρινή αύξηση μπορεί να εμφανιστεί κατά τη διάρκεια ή μετά από λοίμωξη. Μεγαλύτερη σημασία έχει αν η αύξηση επιμένει, αν είναι σημαντικός ο απόλυτος αριθμός των μονοκυττάρων ή αν υπάρχουν και άλλα παθολογικά ευρήματα ή συμπτώματα.

Τι σημαίνει αν έχω ανεβασμένα μονοπύρηνα;

Τα ανεβασμένα μονοπύρηνα μπορεί να εμφανιστούν κατά τη διάρκεια ή μετά από μια λοίμωξη, αλλά υπάρχουν και άλλες πιθανές αιτίες. Η ερμηνεία εξαρτάται από το ποσοστό, τον απόλυτο αριθμό, τα υπόλοιπα αποτελέσματα της γενικής αίματος και το αν η αύξηση επιμένει.

Τι σημαίνουν μονοπύρηνα 10%, 11%, 12% ή 13%;

Οι τιμές αυτές μπορεί να βρίσκονται πάνω από το εύρος αναφοράς ορισμένων εργαστηρίων. Δεν ερμηνεύονται όμως μόνο με βάση το ποσοστό. Χρειάζεται να εξεταστεί και ο απόλυτος αριθμός μονοκυττάρων, η υπόλοιπη γενική αίματος και το αν η αύξηση επιμένει.

Τι είναι τα μεγάλα μονοπύρηνα;

Ο όρος χρησιμοποιείται συχνά όταν κάποιος αναφέρεται στα μονοκύτταρα, τα οποία είναι μεγάλα λευκά αιμοσφαίρια. Αν όμως η φράση εμφανίζεται αυτούσια σε εργαστηριακό αποτέλεσμα, πρέπει να ερμηνεύεται σύμφωνα με την ορολογία του συγκεκριμένου εργαστηρίου.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές των μονοκυττάρων;

Τα εύρη αναφοράς μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το εργαστήριο, τη μέθοδο μέτρησης και την ηλικία. Η τιμή πρέπει να συγκρίνεται με το εύρος αναφοράς που αναγράφεται στη συγκεκριμένη γενική αίματος. Για την ερμηνεία εξετάζονται τόσο το ποσοστό (%) όσο και ο απόλυτος αριθμός μονοκυττάρων.

Πώς αντιμετωπίζονται τα αυξημένα μονοπύρηνα;

Δεν υπάρχει θεραπεία ειδικά για να μειωθούν τα μονοκύτταρα. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία της αύξησης. Αν οι τιμές παραμένουν υψηλές ή υπάρχουν και άλλα παθολογικά ευρήματα, μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω ιατρικός έλεγχος.

Πηγές

• 
  MSD Manual – Διαταραχές των μονοκυττάρων
  

Οι εργαστηριακές τιμές και τα εύρη αναφοράς μπορεί να διαφέρουν ανά εργαστήριο και ηλικία. Για την ερμηνεία των αποτελεσμάτων λαμβάνονται υπόψη τα όρια αναφοράς της συγκεκριμένης εξέτασης και η συνολική κλινική εικόνα.