Νέα έρευνα επαναφέρει στο προσκήνιο την ασφάλεια των ενεργειακών ποτών και των συμπληρωμάτων με διεγερτικές ουσίες. Αναλύοντας αναφορές ανεπιθύμητων συμβάντων σε αμερικανική βάση δεδομένων, ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα εμφανίζονταν δυσανάλογα συχνά σε καταχωρίσεις για σοβαρά καρδιακά περιστατικά, μεταξύ των οποίων ανακοπή και έμφραγμα.
Περίπου το 45% των σχετικών καρδιαγγειακών αναφορών αφορούσε ενήλικες ηλικίας 18–34 ετών. Ωστόσο, η έρευνα δεν αποδεικνύει ότι τα προϊόντα προκάλεσαν τα περιστατικά ούτε υπολογίζει πόσο κινδυνεύει κάποιος που τα καταναλώνει.
Τα ευρήματα ανακοινώθηκαν στο πλαίσιο του συνεδρίου Scientific Sessions 2026 της American Heart Association (AHA). Πρόκειται για προκαταρκτική συνεδριακή εργασία, όχι για ολοκληρωμένη δημοσίευση που έχει περάσει από αξιολόγηση ομοτίμων σε επιστημονικό περιοδικό.
Τι εξέτασαν οι ερευνητές
Η ομάδα ανέλυσε 28.345 αναφορές πιθανών ανεπιθύμητων συμβάντων που καταχωρίστηκαν σε βάση ασφάλειας του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) την περίοδο 2017–2025.
Από αυτές, οι 854 αφορούσαν ενεργειακά ποτά ή συμπληρώματα με καφεΐνη ή άλλες διεγερτικές ουσίες. Οι ερευνητές τις συνέκριναν με αναφορές για άλλα τρόφιμα και συμπληρώματα.
Στις καταχωρίσεις για τα προϊόντα με διεγερτικά, η ανακοπή αναφερόταν περίπου 11 φορές συχνότερα και το έμφραγμα περίπου 4,5 φορές συχνότερα. Υψηλότερη ήταν επίσης η αναφορά αρρυθμιών ή αισθήματος παλμών. Πηγή: American Heart Association.
Γιατί το «11 φορές» δεν σημαίνει 11πλάσιο κίνδυνο
Οι αριθμοί περιγράφουν διαφορές ανάμεσα στις αναφορές που καταχωρίστηκαν, όχι τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν όλοι οι καταναλωτές.
Για να υπολογιστεί ο πραγματικός κίνδυνος, θα έπρεπε να γνωρίζουμε πόσοι άνθρωποι κατανάλωσαν τα συγκεκριμένα προϊόντα, σε ποιες ποσότητες και πόσοι εμφάνισαν ή δεν εμφάνισαν πρόβλημα. Η βάση δεν παρέχει αυτή την πλήρη εικόνα.
Τέτοιες αναλύσεις μπορούν να εντοπίσουν ένα πιθανό σήμα ασφάλειας που χρειάζεται διερεύνηση. Δεν αποδεικνύουν από μόνες τους αιτιώδη σχέση. Επίσης, η αξιοποίηση δεδομένων του FDA δεν σημαίνει ότι ο οργανισμός εξέδωσε νέα προειδοποίηση ή πραγματοποίησε ο ίδιος τη μελέτη.
Δεν είναι όλα τα προϊόντα καφεΐνης ίδια
Η νέα εργασία αφορά διαφορετικά προϊόντα και συνδυασμούς συστατικών. Δεν επιτρέπει να αποδώσουμε τα αναφερόμενα περιστατικά σε ένα συγκεκριμένο συστατικό ή σε οποιαδήποτε μεμονωμένη μάρκα.
Η διάκριση έχει σημασία και για την καθημερινή κατανάλωση. Ένας καφές, ένα ενεργειακό ποτό και ένα συμπλήρωμα πριν από την προπόνηση δεν έχουν απαραίτητα την ίδια σύνθεση, περιεκτικότητα ή τρόπο χρήσης.
Στην επιστημονική της δήλωση για την καφεΐνη και την καρδιαγγειακή υγεία, που δημοσιεύτηκε το 2026, η AHA επισημαίνει ότι οι υψηλές δόσεις καφεΐνης μπορούν να αυξήσουν σημαντικά την αρτηριακή πίεση, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν ήδη υπέρταση. Παράλληλα, τονίζει ότι χρειάζονται περισσότερες μελέτες για τα ενεργειακά ποτά και τα προϊόντα που συνδυάζουν καφεΐνη με άλλα συστατικά. Πηγή: AHA, καφεΐνη και καρδιαγγειακή υγεία.
Πόση καφεΐνη καταναλώνουμε συνολικά;
Το πρακτικό ερώτημα δεν είναι μόνο πόση καφεΐνη περιέχει ένα κουτί, αλλά πόση προσλαμβάνει κάποιος από όλες τις πηγές μέσα στην ημέρα: καφέ, τσάι, ενεργειακά ποτά και συμπληρώματα.
Ο FDA αναφέρει ότι για τους περισσότερους ενήλικες τα 400 mg καφεΐνης ημερησίως είναι ποσότητα που γενικά δεν συνδέεται με αρνητικές επιδράσεις. Δεν αποτελεί, όμως, στόχο κατανάλωσης ούτε εγγύηση ασφάλειας για κάθε άνθρωπο. Η ευαισθησία επηρεάζεται από το σωματικό βάρος, φάρμακα, παθήσεις και τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μεταβολίζει την καφεΐνη.
Η περιεκτικότητα και το μέγεθος της συσκευασίας διαφέρουν σημαντικά. Γι’ αυτό χρειάζεται να ελέγχεται αν η αναγραφόμενη ποσότητα αφορά ολόκληρο το προϊόν ή μία μερίδα. Πηγή: FDA.
Τι ισχύει για παιδιά και εφήβους
Το όριο που αναφέρεται στους περισσότερους ενήλικες δεν πρέπει να εφαρμόζεται στους ανηλίκους. Ο FDA, παραπέμποντας στην Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής, αναφέρει ότι τα ενεργειακά ποτά δεν συνιστώνται για παιδιά και εφήβους.
Η υπερβολική καφεΐνη σε αυτές τις ηλικίες μπορεί να προκαλέσει ταχυκαρδία, αίσθημα παλμών, αύξηση της πίεσης, άγχος και προβλήματα ύπνου.
Το μήνυμα αφορά και τους γονείς: ένα προϊόν που πωλείται δίπλα στα αναψυκτικά δεν είναι κατ’ ανάγκη κατάλληλο για καθημερινή κατανάλωση από έναν έφηβο.
Τι χρειάζεται να προσέχουν οι καταναλωτές
Η AHA επισημαίνει ότι η αντίδραση στην καφεΐνη διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Μια ποσότητα που κάποιος ανέχεται μπορεί σε άλλον να προκαλεί αίσθημα παλμών, άγχος ή διαταραχή ύπνου.
- Ελέγχετε την καφεΐνη ανά συσκευασία και υπολογίζετε όλες τις πηγές της ημέρας.
- Μην θεωρείτε ότι η ένδειξη «φυσικό» ή «φυτικό» εξασφαλίζει ότι ένα συμπλήρωμα είναι ακίνδυνο.
- Αν έχετε καρδιοπάθεια, υπέρταση, αρρυθμίες ή λαμβάνετε φάρμακα, συζητήστε τη χρήση τέτοιων προϊόντων με τον γιατρό σας.
- Αν εμφανίζετε ενοχλήματα μετά την κατανάλωση, ενημερώστε τον γιατρό για το προϊόν, την ποσότητα και τυχόν άλλα συμπληρώματα που χρησιμοποιήσατε.
Ο FDA συνιστά να προηγείται συζήτηση με επαγγελματία υγείας πριν από τη χρήση συμπληρωμάτων, καθώς ορισμένα μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα ή άλλα προϊόντα. Πηγή: FDA, ερωτήσεις και απαντήσεις για τα συμπληρώματα.
Διαβάστε ακόμη: Τα ενεργειακά ποτά βλάπτουν τους εφήβους στη μάθηση
Το άρθρο βασίζεται στην ανακοίνωση της American Heart Association για την προκαταρκτική συνεδριακή εργασία MDP0323 και σε επίσημες πληροφορίες της AHA και του FDA. Στόχος μας είναι η έγκυρη και κατανοητή ενημέρωση για θέματα υγείας και πρόληψης. Το περιεχόμενο δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή, τη διάγνωση ή τη θεραπεία. Μάθετε περισσότερα στη σελίδα Σχετικά με εμάς.