fbpx
eGFR: Τι είναι, φυσιολογικές τιμές και υπολογισμός

eGFR: Τι είναι, φυσιολογικές τιμές και υπολογισμός

Το eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) είναι ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης και αποτελεί έναν από τους βασικότερους δείκτες της νεφρικής λειτουργίας. Δείχνει πόσο αποτελεσματικά φιλτράρουν τα νεφρά το αίμα και απομακρύνουν άχρηστες ουσίες. Δεν είναι συνήθως ξεχωριστή εξέταση: υπολογίζεται κυρίως από την κρεατινίνη αίματος, μαζί με στοιχεία όπως η ηλικία και το φύλο.

Γενικά, υψηλότερο eGFR υποδηλώνει καλύτερη διηθητική λειτουργία, ενώ μια χαμηλή τιμή χρειάζεται αξιολόγηση σε συνδυασμό με προηγούμενες μετρήσεις, εξετάσεις ούρων και τη συνολική κλινική εικόνα. Μία μόνο χαμηλή μέτρηση δεν σημαίνει αυτομάτως χρόνια νεφρική νόσο, καθώς το αποτέλεσμα μπορεί να επηρεαστεί προσωρινά από αφυδάτωση, οξεία ασθένεια, φάρμακα ή άλλους παράγοντες.

Τι είναι το eGFR;

Τα νεφρά περιέχουν εκατομμύρια μικροσκοπικές μονάδες φιλτραρίσματος, τους νεφρώνες. Μέσα σε αυτούς βρίσκονται τα σπειράματα, μικρά δίκτυα τριχοειδών αγγείων που φιλτράρουν το αίμα. Ο ρυθμός σπειραματικής διήθησης περιγράφει τον όγκο του αίματος που φιλτράρεται από τα σπειράματα σε συγκεκριμένο χρόνο.

Το eGFR είναι μια αριθμητική εκτίμηση αυτής της λειτουργίας. Χρησιμοποιείται για τον αρχικό έλεγχο των νεφρών, την παρακολούθηση αλλαγών με την πάροδο του χρόνου, την κατάταξη της χρόνιας νεφρικής νόσου και, σε ορισμένες περιπτώσεις, για αποφάσεις σχετικά με φάρμακα ή εξετάσεις.

Ποια είναι η διαφορά GFR και eGFR;

Το GFR είναι ο πραγματικός ρυθμός σπειραματικής διήθησης. Η ακριβής μέτρησή του απαιτεί ειδικές μεθόδους με εξωγενείς ουσίες-δείκτες και επαναλαμβανόμενες λήψεις αίματος ή/και ούρων, γι’ αυτό δεν γίνεται συνήθως στον καθημερινό εργαστηριακό έλεγχο.

Το eGFR είναι ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης. Προκύπτει από μαθηματική εξίσωση, κατά κανόνα με βάση την κρεατινίνη. Είναι πρακτικό, οικονομικό και επαρκώς αξιόπιστο για τους περισσότερους ενήλικες, όμως παραμένει εκτίμηση και όχι άμεση μέτρηση.

eGFR – Φυσιολογικές τιμές

Στους περισσότερους υγιείς νέους ενήλικες, eGFR 90 mL/min/1,73 m² ή υψηλότερο θεωρείται φυσιολογικό. Οι παρακάτω κατηγορίες χρησιμοποιούνται για τη γενική περιγραφή της νεφρικής διήθησης:

eGFR (mL/min/1,73 m²) Γενική ερμηνεία
≥90 Φυσιολογική ή υψηλή διήθηση
60–89 Ήπια μειωμένη διήθηση
45–59 Ήπια έως μέτρια μείωση
30–44 Μέτρια έως σοβαρή μείωση
15–29 Σοβαρή μείωση
<15 Νεφρική ανεπάρκεια

Προσοχή: Το eGFR 60–89 δεν σημαίνει από μόνο του χρόνια νεφρική νόσο. Για να χαρακτηριστεί κάποιος ως G2 ΧΝΝ πρέπει να υπάρχουν και άλλες ενδείξεις νεφρικής βλάβης, όπως επίμονη αλβουμινουρία, αιματουρία νεφρικής προέλευσης ή δομική βλάβη. Χωρίς τέτοια ευρήματα, το συγκεκριμένο εύρος μπορεί να θεωρηθεί αποδεκτό, ανάλογα και με την ηλικία.

Πώς υπολογίζεται το eGFR;

Για τον υπολογισμό του eGFR στους ενήλικες χρησιμοποιούνται συνήθως:

  • η κρεατινίνη ορού,
  • η ηλικία,
  • το φύλο και
  • μια επικυρωμένη μαθηματική εξίσωση.

Μία από τις σύγχρονες εξισώσεις είναι η CKD-EPI 2021. Η συγκεκριμένη εξίσωση δεν περιλαμβάνει συντελεστή φυλής. Η αλλαγή αυτή έγινε επειδή η φυλή δεν αποτελεί αξιόπιστη βιολογική μεταβλητή και η χρήση σχετικού διορθωτικού συντελεστή μπορούσε να δημιουργήσει ανισότητες στην αναγνώριση και αντιμετώπιση της νεφρικής νόσου.

Το αποτέλεσμα αναφέρεται σε mL/min/1,73 m². Η αναγωγή στα 1,73 m², δηλαδή σε μια τυποποιημένη επιφάνεια σώματος, επιτρέπει τη σύγκριση μεταξύ ανθρώπων διαφορετικού μεγέθους. Σε ειδικές αποφάσεις, όπως η δοσολογία ορισμένων φαρμάκων, μπορεί να χρειάζεται προσαρμογή του αποτελέσματος στην πραγματική επιφάνεια σώματος.

eGFR calculator – Μπορώ να το υπολογίσω μόνος μου;

Υπάρχουν αξιόπιστοι ηλεκτρονικοί υπολογιστές eGFR, όπως ο eGFR calculator του National Kidney Foundation.Χρειάζονται τη σωστή τιμή κρεατινίνης, τις σωστές μονάδες μέτρησης, την ηλικία και το φύλο. Ωστόσο, ένας online eGFR calculator δεν μπορεί να δείξει μόνος του αν υπάρχει χρόνια ή οξεία νεφρική βλάβη. Το αποτέλεσμα πρέπει να συγκρίνεται με το eGFR που αναγράφει το εργαστήριο και να ερμηνεύεται από γιατρό.

Παράδειγμα υπολογισμού

Δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν την ίδια κρεατινίνη αλλά διαφορετικό eGFR. Για παράδειγμα, η ίδια τιμή κρεατινίνης μπορεί να αντιστοιχεί σε χαμηλότερο eGFR σε έναν μεγαλύτερο σε ηλικία άνθρωπο σε σχέση με έναν νεότερο. Αυτό συμβαίνει επειδή η κρεατινίνη δεν αξιολογείται απομονωμένα: η εξίσωση συνυπολογίζει την ηλικία και το φύλο, ενώ η πραγματική ερμηνεία επηρεάζεται επίσης από τη μυϊκή μάζα και τη γενική κατάσταση του ατόμου.

Στάδια χρόνιας νεφρικής νόσου με βάση το eGFR

Όταν έχει τεκμηριωθεί χρόνια νεφρική νόσος, το eGFR χρησιμοποιείται για την κατηγορία G. Η συνολική εκτίμηση κινδύνου δεν βασίζεται μόνο σε αυτήν: συνδυάζεται με την αιτία της νόσου και την κατηγορία αλβουμινουρίας A1–A3.

Κατηγορία eGFR Περιγραφή
G1 ≥90 Φυσιολογικό ή υψηλό, αλλά με άλλο δείκτη νεφρικής βλάβης
G2 60–89 Ήπια μειωμένο, με άλλο δείκτη νεφρικής βλάβης
G3a 45–59 Ήπια έως μέτρια μειωμένο
G3b 30–44 Μέτρια έως σοβαρά μειωμένο
G4 15–29 Σοβαρά μειωμένο
G5 <15 Νεφρική ανεπάρκεια

Γιατί το eGFR δεν αρκεί για τη διάγνωση;

Η χρόνια νεφρική νόσος ορίζεται από διαταραχές στη δομή ή τη λειτουργία των νεφρών που επιμένουν για τουλάχιστον τρεις μήνες και έχουν επιπτώσεις στην υγεία. Επομένως, ο γιατρός εξετάζει προηγούμενες μετρήσεις και μπορεί να ζητήσει γενική ούρων, λόγο αλβουμίνης προς κρεατινίνη ούρων (ACR), έλεγχο για αιματουρία και, όταν χρειάζεται, υπερηχογράφημα ή άλλες εξετάσεις.

Η παρουσία λευκώματος είναι ιδιαίτερα σημαντική, επειδή μπορεί να αποκαλύψει νεφρική βλάβη ακόμη και όταν το eGFR είναι πάνω από 60. Διαβάστε αναλυτικά: Πρωτεϊνουρία (λεύκωμα στα ούρα): Αιτίες και διατροφή.

Τι σημαίνει η δική μου τιμή eGFR;

Τι σημαίνει eGFR 90 και άνω;

Συνήθως υποδηλώνει φυσιολογική ή υψηλή διηθητική λειτουργία. Δεν αποκλείει όμως κάθε νεφρικό πρόβλημα: αν υπάρχει επίμονη αλβουμινουρία, αιματουρία ή δομική ανωμαλία, μπορεί να υπάρχει ΧΝΝ κατηγορίας G1. Πολύ υψηλές τιμές μπορεί επίσης να εμφανίζονται σε καταστάσεις υπερδιήθησης και αξιολογούνται ανάλογα με το ιστορικό.

Τι σημαίνει eGFR 60–89;

Πρόκειται για ήπια μείωση σε σχέση με το επίπεδο ενός νέου ενήλικα. Δεν αποτελεί μόνη της διάγνωση ΧΝΝ. Χρειάζεται έλεγχος για λεύκωμα στα ούρα ή άλλους δείκτες βλάβης και σύγκριση με την ηλικία και προηγούμενα αποτελέσματα.

Τι σημαίνει eGFR 45–59;

Αν επιμένει για τουλάχιστον τρεις μήνες, αντιστοιχεί σε ΧΝΝ G3a. Ο γιατρός αξιολογεί ACR, αρτηριακή πίεση, σάκχαρο, φάρμακα και ρυθμό μεταβολής. Σε ορισμένα άτομα, ειδικά όταν η μυϊκή μάζα μπορεί να αλλοιώνει την κρεατινίνη, μπορεί να ζητηθεί κυστατίνη C για επιβεβαίωση.

Τι σημαίνει eGFR 30–44;

Εφόσον είναι χρόνιο εύρημα, αντιστοιχεί σε G3b και απαιτεί στενότερη ιατρική παρακολούθηση. Αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών και μπορεί να χρειάζονται προσαρμογές φαρμάκων, έλεγχος ηλεκτρολυτών και αξιολόγηση από νεφρολόγο.

Τι σημαίνει eGFR 15–29;

Αντιστοιχεί σε σοβαρή μείωση της νεφρικής λειτουργίας, κατηγορία G4. Χρειάζεται παρακολούθηση από νεφρολόγο, αντιμετώπιση επιπλοκών και έγκαιρος σχεδιασμός για την περίπτωση περαιτέρω επιδείνωσης.

Τι σημαίνει eGFR κάτω από 15;

Αντιστοιχεί στην κατηγορία G5, δηλαδή νεφρική ανεπάρκεια. Δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος με μία τέτοια τιμή ξεκινά άμεσα αιμοκάθαρση: η απόφαση βασίζεται επίσης στα συμπτώματα, στις επιπλοκές, στις εξετάσεις και στη συνολική κλινική κατάσταση. Απαιτείται άμεση εξειδικευμένη εκτίμηση.

eGFR και ηλικία

Το eGFR τείνει να μειώνεται με την ηλικία, ακόμη και χωρίς εμφανή νεφρική νόσο. Γι’ αυτό η ίδια τιμή δεν έχει πάντοτε ακριβώς το ίδιο βάρος σε έναν νέο και σε έναν ηλικιωμένο. Παρ’ όλα αυτά, δεν υπάρχουν απλοί πίνακες «φυσιολογικών τιμών ανά ηλικία» που να μπορούν να αντικαταστήσουν την αξιολόγηση της διάρκειας, της αλβουμινουρίας, των συνοδών νοσημάτων και της πορείας του αποτελέσματος.

eGFR στους ηλικιωμένους

Στους ηλικιωμένους η χαμηλή μυϊκή μάζα μπορεί να διατηρεί την κρεατινίνη φαινομενικά φυσιολογική και έτσι το eGFR που βασίζεται μόνο στην κρεατινίνη να υπερεκτιμά τη νεφρική λειτουργία. Παράλληλα, η πολυφαρμακία αυξάνει τη σημασία μιας σωστής εκτίμησης για τη δοσολογία φαρμάκων. Περισσότερο από μια μεμονωμένη τιμή ενδιαφέρει η εξέλιξή της στον χρόνο και η συνεκτίμηση ACR, αρτηριακής πίεσης, διαβήτη, καρδιαγγειακού κινδύνου και γενικής κατάστασης.

Χαμηλό eGFR – Τι σημαίνει;

Έλεγχος νεφρικής λειτουργίας και χαμηλού eGFR

Ένα χαμηλό eGFR σημαίνει ότι η εκτιμώμενη διηθητική ικανότητα των νεφρών είναι μειωμένη. Μπορεί να σχετίζεται με χρόνια νεφρική νόσο, αλλά και με οξεία ή παροδική κατάσταση. Πιθανές αιτίες περιλαμβάνουν:

  • χρόνια νεφρική νόσο,
  • αφυδάτωση ή σημαντική απώλεια υγρών,
  • οξεία νεφρική βλάβη,
  • σοβαρή λοίμωξη ή άλλη οξεία νόσο,
  • καρδιακή ανεπάρκεια ή μειωμένη αιμάτωση των νεφρών,
  • απόφραξη στη ροή των ούρων,
  • φάρμακα που επηρεάζουν την κρεατινίνη ή τη νεφρική λειτουργία,
  • πρόσφατη έντονη άσκηση, αυξημένη μυϊκή καταπόνηση ή άλλον λόγο ανόδου της κρεατινίνης.

Μπορεί το eGFR να είναι προσωρινά χαμηλό;

Ναι. Αφυδάτωση, έμετοι, διάρροια, πυρετός, λοίμωξη ή οξεία νόσος μπορούν να προκαλέσουν προσωρινή πτώση. Έντονη άσκηση, μυϊκός τραυματισμός, μεγάλη ποσότητα μαγειρεμένου κρέατος λίγο πριν από την αιμοληψία και συμπληρώματα κρεατίνης μπορούν να αυξήσουν την κρεατινίνη και να κάνουν το υπολογιζόμενο eGFR να εμφανίζεται χαμηλότερο. Επίσης, ορισμένα φάρμακα αυξάνουν την κρεατινίνη χωρίς πάντοτε να σημαίνει ότι μειώθηκε στον ίδιο βαθμό η πραγματική διήθηση.

Πότε χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης;

Ο χρόνος επανελέγχου εξαρτάται από το πόσο χαμηλό είναι το eGFR, αν υπήρξε απότομη μεταβολή, αν υπάρχουν συμπτώματα και αν συνυπάρχει οξεία ασθένεια. Μια νέα, σημαντική πτώση μπορεί να χρειάζεται έλεγχο μέσα σε σύντομο διάστημα, ενώ για να τεκμηριωθεί χρονιότητα απαιτούνται ευρήματα που επιμένουν τουλάχιστον τρεις μήνες. Το κατάλληλο διάστημα δεν πρέπει να αποφασίζεται μόνο από τον ασθενή.

Μπορεί να αυξηθεί το eGFR;

Το eGFR μπορεί να βελτιωθεί όταν η πτώση οφείλεται σε αναστρέψιμο παράγοντα, όπως αφυδάτωση, οξεία νόσος, απόφραξη ή επίδραση κάποιου φαρμάκου. Η αντιμετώπιση εξαρτάται από την αιτία και δεν είναι απλώς θέμα κατανάλωσης περισσότερου νερού.

Στη χρόνια νεφρική νόσο, ο βασικός στόχος είναι συχνά η επιβράδυνση της απώλειας λειτουργίας και η σταθεροποίηση. Σημαντικά μέτρα μπορεί να είναι η σωστή ρύθμιση της πίεσης και του σακχάρου, η διακοπή του καπνίσματος, η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας όπου υπάρχει, η αποφυγή άσκοπης χρήσης νεφροτοξικών ουσιών και η κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή. Δεν υπάρχει «μαγική» τροφή, βότανο ή συμπλήρωμα που να αυξάνει με ασφάλεια το eGFR. Ορισμένα σκευάσματα μπορεί, αντίθετα, να βλάψουν τα νεφρά ή να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα.

eGFR και κρεατινίνη – Ποια είναι η σχέση;

Η κρεατινίνη μετριέται στο αίμα, ενώ το eGFR υπολογίζεται από αυτήν και από δημογραφικά στοιχεία. Όταν τα νεφρά φιλτράρουν λιγότερο αποτελεσματικά, η κρεατινίνη συνήθως αυξάνεται και το eGFR μειώνεται. Ωστόσο, η κρεατινίνη επηρεάζεται από τη μυϊκή μάζα, τη διατροφή, ορισμένα συμπληρώματα και φάρμακα. Γι’ αυτό δύο άνθρωποι με την ίδια τιμή κρεατινίνης μπορεί να έχουν διαφορετικό eGFR και διαφορετική κλινική εικόνα.

Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στα άρθρα Κρεατινίνη υψηλή: Συμπτώματα και τι σημαίνει και Ουρία και κρεατινίνη: Εξετάσεις και προετοιμασία.

Πότε το eGFR μπορεί να μην είναι ακριβές;

Οι εξισώσεις έχουν σχεδιαστεί για πληθυσμούς και δεν αποτυπώνουν με την ίδια ακρίβεια κάθε άτομο. Η εκτίμηση με κρεατινίνη μπορεί να είναι λιγότερο αξιόπιστη σε περιπτώσεις όπως:

  • πολύ υψηλή ή πολύ χαμηλή μυϊκή μάζα,
  • bodybuilding ή σοβαρή μυϊκή απώλεια,
  • ακραίο σωματικό βάρος ή σοβαρός υποσιτισμός,
  • ακρωτηριασμός,
  • πολύ μεγάλη ή πολύ μικρή ηλικία,
  • ταχεία μεταβολή της κρεατινίνης ή οξεία νεφρική βλάβη,
  • εγκυμοσύνη,
  • λήψη συμπληρωμάτων κρεατίνης ή φαρμάκων που μεταβάλλουν την κρεατινίνη.

Σε τέτοιες συνθήκες ο γιατρός μπορεί να χρησιμοποιήσει κυστατίνη C, συνδυασμένη εξίσωση ή, όταν απαιτείται ιδιαίτερη ακρίβεια, μέτρηση GFR με ειδική μέθοδο.

eGFR σε αθλητές και bodybuilders

Η αυξημένη μυϊκή μάζα παράγει περισσότερη κρεατινίνη. Έτσι ένας μυώδης αθλητής μπορεί να έχει σχετικά αυξημένη κρεατινίνη και χαμηλότερο eGFR χωρίς αντίστοιχου βαθμού νεφρική δυσλειτουργία. Αντίστροφα, η πολύ χαμηλή μυϊκή μάζα μπορεί να οδηγήσει σε χαμηλή κρεατινίνη και υπερεκτίμηση του eGFR. Η έντονη άσκηση και η κρεατίνη πρέπει να αναφέρονται στον γιατρό.

eGFR στην εγκυμοσύνη

Οι συνήθεις εξισώσεις eGFR δεν θεωρούνται επαρκώς αξιόπιστες και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της νεφρικής λειτουργίας στην εγκυμοσύνη. Οι φυσιολογικές αλλαγές της κύησης μεταβάλλουν τη νεφρική αιμάτωση και την κρεατινίνη. Η αξιολόγηση βασίζεται κυρίως στην κρεατινίνη ορού, στην πορεία της, στην ποσοτικοποίηση της πρωτεϊνουρίας και στη μαιευτική-νεφρολογική εκτίμηση.

Τι είναι η κυστατίνη C;

Η κυστατίνη C είναι μια μικρή πρωτεΐνη που παράγεται από τα κύτταρα του οργανισμού, κυκλοφορεί στο αίμα και φιλτράρεται από τα νεφρά. Επηρεάζεται λιγότερο από τη μυϊκή μάζα σε σχέση με την κρεατινίνη, αν και δεν είναι εντελώς ανεπηρέαστη από άλλους παράγοντες.

Μπορεί να ζητηθεί όταν το eGFR από κρεατινίνη φαίνεται αμφίβολο, όταν η απόφαση απαιτεί μεγαλύτερη ακρίβεια ή όταν η μυϊκή μάζα είναι ασυνήθιστα υψηλή ή χαμηλή. Η εξίσωση που συνδυάζει κρεατινίνη και κυστατίνη C είναι γενικά ακριβέστερη από την εξίσωση που χρησιμοποιεί μόνο έναν από τους δύο δείκτες.

Χρειάζεται προετοιμασία για την εξέταση eGFR;

Το eGFR προκύπτει συνήθως από αιμοληψία για κρεατινίνη και δεν απαιτεί ξεχωριστή διαδικασία. Η νηστεία δεν είναι πάντοτε απαραίτητη για την κρεατινίνη, αλλά μπορεί να ζητηθεί λόγω άλλων εξετάσεων που γίνονται ταυτόχρονα. Ακολουθήστε τις οδηγίες του εργαστηρίου ή του γιατρού.

  • Αποφύγετε ασυνήθιστα έντονη άσκηση πριν από την αιμοληψία.
  • Μην καταναλώσετε υπερβολικά μεγάλη ποσότητα μαγειρεμένου κρέατος λίγο πριν από τον έλεγχο.
  • Ενημερώστε για συμπληρώματα κρεατίνης και για όλα τα φάρμακα που λαμβάνετε.
  • Διατηρήστε φυσιολογική ενυδάτωση, χωρίς σκόπιμη υπερκατανάλωση νερού.
  • Μην αλλάξετε φάρμακα ή συμπληρώματα χωρίς ιατρική οδηγία.

eGFR, φάρμακα και σκιαγραφικό

Η νεφρική λειτουργία επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο αποβάλλονται αρκετά φάρμακα. Το eGFR ή άλλη εκτίμηση κάθαρσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για προσαρμογή της δόσης ορισμένων αντιβιοτικών, αντιδιαβητικών, αντιπηκτικών και πολλών άλλων σκευασμάτων. Η κατάλληλη μέθοδος και τα όρια εξαρτώνται από το συγκεκριμένο φάρμακο, την ένδειξη, την ηλικία και το σωματικό μέγεθος.

Πριν από εξέταση με ιωδιούχο σκιαγραφικό, ο γιατρός αξιολογεί το eGFR και άλλους παράγοντες κινδύνου για οξεία νεφρική βλάβη. Το χαμηλό eGFR δεν σημαίνει ότι κάθε εξέταση με σκιαγραφικό απαγορεύεται, αλλά μπορεί να απαιτεί διαφορετική επιλογή εξέτασης, προληπτικά μέτρα ή ειδικό σχεδιασμό. Κανένα φάρμακο δεν πρέπει να διακόπτεται χωρίς σαφή οδηγία γιατρού.

Πότε χρειάζεται νεφρολόγος;

Η ανάγκη παραπομπής δεν καθορίζεται μόνο από έναν αριθμό. Ιατρική ή νεφρολογική αξιολόγηση είναι ιδιαίτερα σημαντική όταν υπάρχει:

  • eGFR κάτω από 60 που επιμένει για τουλάχιστον τρεις μήνες, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει αλβουμινουρία ή παρατηρείται περαιτέρω πτώση,
  • γρήγορη ή ανεξήγητη πτώση του eGFR,
  • eGFR κάτω από 30,
  • σημαντική ή αυξανόμενη πρωτεϊνουρία/αλβουμινουρία,
  • επίμονο αίμα στα ούρα, ιδιαίτερα μαζί με πρωτεΐνη,
  • διαταραχές καλίου ή άλλες επιπλοκές νεφρικής δυσλειτουργίας,
  • οίδημα, σημαντική μείωση της παραγωγής ούρων ή δύσπνοια,
  • δύσκολα ρυθμιζόμενη αρτηριακή πίεση,
  • αμφιβολία για την αιτία ή κληρονομική/δομική νεφρική νόσος.

Αιφνίδια μεγάλη μείωση των ούρων, έντονο πρήξιμο, δύσπνοια, σύγχυση, επίμονοι έμετοι ή απότομη επιδείνωση των εξετάσεων χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

💬 Συχνές ερωτήσεις για το eGFR

Τι είναι το eGFR στις εξετάσεις αίματος;

Είναι ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης, ένας αριθμός που δείχνει πόσο καλά φιλτράρουν τα νεφρά το αίμα. Υπολογίζεται συνήθως από την κρεατινίνη, την ηλικία και το φύλο.

Ποια είναι η φυσιολογική τιμή του eGFR;

Στους περισσότερους υγιείς νέους ενήλικες, τιμή 90 mL/min/1,73 m² ή υψηλότερη θεωρείται φυσιολογική. Το 60–89 δεν σημαίνει μόνο του νεφρική νόσο και αξιολογείται μαζί με την ηλικία και άλλους δείκτες.

Τι σημαίνει eGFR κάτω από 60;

Δείχνει μειωμένη εκτιμώμενη διήθηση. Αν παραμένει κάτω από 60 για τουλάχιστον τρεις μήνες, αποτελεί κριτήριο χρόνιας νεφρικής νόσου. Μια μεμονωμένη τιμή χρειάζεται επιβεβαίωση και διερεύνηση.

Είναι επικίνδυνο το eGFR 55;

Το eGFR 55 αντιστοιχεί στο εύρος G3a, αλλά η σημασία του εξαρτάται από τη διάρκεια, την ηλικία, το ACR, προηγούμενες τιμές και τη συνολική υγεία. Δεν είναι συνήθως επείγον από μόνο του, αλλά δεν πρέπει να αγνοείται.

Μπορεί να αυξηθεί το eGFR;

Μπορεί να βελτιωθεί όταν η πτώση είναι παροδική και αντιμετωπιστεί η αιτία, όπως αφυδάτωση ή οξεία ασθένεια. Στη χρόνια νεφρική νόσο ο στόχος είναι συνήθως η σταθεροποίηση και η επιβράδυνση της επιδείνωσης.

Επηρεάζει η αφυδάτωση το eGFR;

Ναι. Η αφυδάτωση μπορεί να μειώσει τη νεφρική αιμάτωση, να αυξήσει την κρεατινίνη και να οδηγήσει σε προσωρινά χαμηλότερο eGFR.

Επηρεάζει το κρέας πριν από την εξέταση;

Μεγάλη ποσότητα μαγειρεμένου κρέατος πριν από την αιμοληψία μπορεί να αυξήσει προσωρινά την κρεατινίνη και να μειώσει το υπολογιζόμενο eGFR. Ακολουθήστε τις οδηγίες του εργαστηρίου.

Επηρεάζει η άσκηση το αποτέλεσμα;

Η πολύ έντονη άσκηση μπορεί να αυξήσει παροδικά την κρεατινίνη λόγω μυϊκής καταπόνησης. Καλό είναι να αποφεύγεται ασυνήθιστα έντονη προπόνηση πριν από τον έλεγχο.

Ποια είναι η διαφορά eGFR και κρεατινίνης;

Η κρεατινίνη είναι ουσία που μετριέται στο αίμα. Το eGFR είναι εκτίμηση της νεφρικής διήθησης που υπολογίζεται με βάση την κρεατινίνη και άλλα στοιχεία.

Τι είναι η εξίσωση CKD-EPI;

Είναι μαθηματική εξίσωση που χρησιμοποιείται για την εκτίμηση του GFR. Η CKD-EPI 2021 για ενήλικες χρησιμοποιεί κρεατινίνη, ηλικία και φύλο και δεν περιλαμβάνει συντελεστή φυλής.

Είναι αξιόπιστο το eGFR στους ηλικιωμένους;

Είναι χρήσιμο, αλλά η χαμηλή μυϊκή μάζα μπορεί να μειώσει την κρεατινίνη και να υπερεκτιμήσει τη νεφρική λειτουργία. Σε αμφίβολες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί κυστατίνη C ή συνδυασμένη εξίσωση.

Πότε πρέπει να απευθυνθώ σε νεφρολόγο;

Όταν το eGFR είναι κάτω από 30, πέφτει γρήγορα ή συνυπάρχουν σημαντική πρωτεϊνουρία, αιματουρία, οίδημα, διαταραχές καλίου ή δύσκολα ρυθμιζόμενη υπέρταση. Επίμονο eGFR κάτω από 60 χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση και ο θεράπων γιατρός κρίνει αν απαιτείται παραπομπή σε νεφρολόγο.

✍ Συντακτική ομάδα Health4U.gr

Το άρθρο βασίστηκε σε κατευθυντήριες οδηγίες και επιστημονικές πληροφορίες από το Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO), το National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK), το National Kidney Foundation (NKF), το National Institute for Health and Care Excellence (NICE) και την UK Kidney Association.

Στόχος της συντακτικής ομάδας του Health4U.gr είναι η παρουσίαση έγκυρων πληροφοριών υγείας με σαφή και κατανοητό τρόπο. Το περιεχόμενο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική συμβουλή, διάγνωση ή θεραπεία.

Μάθετε περισσότερα για τη συντακτική μας ομάδα και τις αρχές περιεχομένου στη σελίδα →
Σχετικά με εμάς.

Πηγές

× Εγγραφείτε τώρα στο newsletter μας

Αρχίστε να λαμβάνετε ενημερώσεις σχετικά με την υγεία, τη διατροφή, την ομορφιά και την φυσική κατάσταση.