Ο ίκτερος είναι ένα σύμπτωμα που προκαλεί κιτρίνισμα στο δέρμα, στα μάτια και στους βλεννογόνους λόγω αυξημένης χολερυθρίνης στο αίμα. Μπορεί να εμφανιστεί τόσο σε νεογνά όσο και σε ενήλικες και σε ορισμένες περιπτώσεις συνδέεται με σοβαρές παθήσεις του ήπατος, της χολής ή του παγκρέατος.

Πολλοί αναζητούν πληροφορίες για το πώς φεύγει ο ίκτερος σε ενήλικες, πότε είναι επικίνδυνος, αν σχετίζεται με καρκίνο και ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές στα μωρά. Αν και συχνά είναι αντιμετωπίσιμος, ο ίκτερος δεν πρέπει να αγνοείται, ειδικά όταν εμφανίζεται ξαφνικά ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.

Στον παρακάτω οδηγό θα δείτε αναλυτικά τα αίτια, τα συμπτώματα, τη θεραπεία, τον ίκτερο στα μωρά και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Πίνακας Περιεχομένων

• Τι είναι ο ίκτερος
• Ίκτερος ενηλίκων συμπτώματα
• Πώς φεύγει ο ίκτερος σε ενήλικες
• Ίκτερος ενηλίκων και καρκίνος
• Ίκτερος από καρκίνο στο συκώτι
• Ίκτερος και θάνατος – πότε είναι επικίνδυνος
• Ίκτερος στα μωρά
• Ίκτερος στα μωρά φυσιολογικές τιμές
• Πώς φεύγει ο ίκτερος στα μωρά
• Πότε να πάτε στον γιατρό

Τι είναι ο ίκτερος

Ο ίκτερος εμφανίζεται όταν αυξάνεται η χολερυθρίνη στο αίμα. Η χολερυθρίνη είναι μια ουσία που δημιουργείται από τη φυσιολογική διάσπαση των ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Φυσιολογικά, το ήπαρ επεξεργάζεται τη χολερυθρίνη και την αποβάλλει μέσω της χολής. Όταν όμως υπάρχει πρόβλημα στο συκώτι, στους χοληφόρους πόρους ή αυξημένη καταστροφή ερυθρών αιμοσφαιρίων, η χολερυθρίνη συσσωρεύεται στο αίμα και εμφανίζεται το χαρακτηριστικό κιτρίνισμα.

Ο ίκτερος δεν αποτελεί ασθένεια από μόνος του αλλά σύμπτωμα υποκείμενης διαταραχής.

Ίκτερος ενηλίκων συμπτώματα

Τα πιο συχνά συμπτώματα του ίκτερου στους ενήλικες περιλαμβάνουν:

• Κίτρινο χρώμα στο δέρμα και στα μάτια
• Σκούρα ούρα
• Ανοιχτόχρωμα κόπρανα
• Κνησμό στο δέρμα
• Κόπωση
• Ναυτία
• Πόνο στο δεξί άνω μέρος της κοιλιάς
• Απώλεια όρεξης

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστούν πυρετός, απώλεια βάρους ή σύγχυση.

Πώς φεύγει ο ίκτερος σε ενήλικες

Το πώς φεύγει ο ίκτερος σε ενήλικες εξαρτάται αποκλειστικά από την αιτία που τον προκαλεί.

Αν οφείλεται σε ηπατίτιδα, αφυδάτωση ή φάρμακα, η αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας μπορεί να οδηγήσει σε σταδιακή υποχώρηση.

Σε περιπτώσεις απόφραξης των χοληφόρων μπορεί να χρειαστεί ενδοσκοπική ή χειρουργική παρέμβαση.

Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

• Ενυδάτωση
• Διακοπή φαρμάκων που επιβαρύνουν το ήπαρ
• Αντιμετώπιση λοίμωξης ή ηπατίτιδας
• Διατροφικές αλλαγές
• Αποφυγή αλκοόλ
• Παρακολούθηση ηπατικών ενζύμων

Ίκτερος ενηλίκων και καρκίνος

Ο ίκτερος ενηλίκων μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να σχετίζεται με καρκίνο, ιδιαίτερα όταν συνοδεύεται από απώλεια βάρους, έντονη αδυναμία ή πόνο στην κοιλιά.

Οι πιο συχνές κακοήθειες που μπορεί να προκαλέσουν ίκτερο είναι:

• Καρκίνος παγκρέατος
• Καρκίνος ήπατος
• Χολαγγειοκαρκίνωμα
• Μεταστάσεις στο ήπαρ

Ο ίκτερος εμφανίζεται επειδή ο όγκος εμποδίζει τη φυσιολογική ροή της χολής.

Ίκτερος από καρκίνο στο συκώτι

Ο ίκτερος από καρκίνο στο συκώτι εμφανίζεται συνήθως σε προχωρημένα στάδια της νόσου. Το ήπαρ αδυνατεί να επεξεργαστεί σωστά τη χολερυθρίνη, με αποτέλεσμα το χαρακτηριστικό κιτρίνισμα.

Μπορεί να συνοδεύεται από:

• Διογκωμένο ήπαρ
• Ασκίτη
• Απώλεια βάρους
• Κούραση
• Πόνο στην κοιλιά
• Σκούρα ούρα

Η έγκαιρη διάγνωση είναι ιδιαίτερα σημαντική.

Ίκτερος και θάνατος – πότε είναι επικίνδυνος

Ο ίκτερος από μόνος του δεν σημαίνει απαραίτητα θάνατο. Ωστόσο, όταν συνδέεται με σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια, σηψαιμία ή προχωρημένο καρκίνο, μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρής κατάστασης.

Άμεση αξιολόγηση απαιτείται όταν ο ίκτερος συνοδεύεται από:

• Υψηλό πυρετό
• Αιμορραγία
• Σύγχυση
• Δυσκολία στην αναπνοή
• Έντονο κοιλιακό πόνο

Ίκτερος στα μωρά

Ο ίκτερος στα μωρά είναι πολύ συχνός τις πρώτες ημέρες ζωής. Οφείλεται στην ανωριμότητα του ήπατος του νεογνού, το οποίο δεν μπορεί ακόμα να αποβάλει αποτελεσματικά τη χολερυθρίνη.

Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι φυσιολογικός και υποχωρεί μόνος του.

Ωστόσο, όταν οι τιμές χολερυθρίνης αυξηθούν πολύ, απαιτείται παρακολούθηση και θεραπεία.

Ίκτερος στα μωρά φυσιολογικές τιμές

Οι φυσιολογικές τιμές διαφέρουν ανάλογα με τις ημέρες ζωής του μωρού.

Γενικά:

• Τιμές κάτω από 5 mg/dL θεωρούνται συνήθως φυσιολογικές τις πρώτες ώρες
• Τιμές έως 12 mg/dL μπορεί να εμφανιστούν φυσιολογικά σε τελειόμηνα νεογνά
• Υψηλότερες τιμές χρειάζονται στενή παρακολούθηση

Ο παιδίατρος αξιολογεί πάντα τις τιμές σε συνδυασμό με την ηλικία του μωρού και τα συμπτώματα.

Πώς φεύγει ο ίκτερος στα μωρά

Το πώς φεύγει ο ίκτερος στα μωρά εξαρτάται από τη βαρύτητά του.

Στις ήπιες περιπτώσεις υποχωρεί φυσιολογικά μέσα σε λίγες ημέρες με:

• Συχνό θηλασμό ή τάισμα
• Καλή ενυδάτωση
• Παρακολούθηση από παιδίατρο

Σε υψηλές τιμές χολερυθρίνης εφαρμόζεται φωτοθεραπεία, η οποία βοηθά στη διάσπαση της χολερυθρίνης.

Πότε να πάτε στον γιατρό

Επικοινωνήστε άμεσα με γιατρό όταν:

• Το δέρμα ή τα μάτια κιτρινίσουν ξαφνικά
• Υπάρχουν σκούρα ούρα ή άσπρα κόπρανα
• Συνυπάρχει πυρετός ή πόνος
• Υπάρχει απώλεια βάρους
• Ο ίκτερος εμφανιστεί σε νεογνό τις πρώτες 24 ώρες ζωής

Πηγές και Βιβλιογραφία

1. 1. Mayo Clinic – Jaundice in adults and newborns
   2. NHS – Jaundice causes and treatment
   3. American Liver Foundation – Symptoms of jaundice
   4. World Health Organization (WHO)
   5. MedlinePlus – Bilirubin and jaundice